Lào Cai: Đền Bảo Hà ứng dụng công nghệ trong bảo tồn và phát huy di sản

Chương trình do Ban Quản lý Di tích và Phát triển du lịch xã Bảo Hà phối hợp với Công ty Cổ phần IGB triển khai.

Đền Bảo Hà là một trong những điểm đến văn hóa tâm linh tiêu biểu của tỉnh Lào Cai, nơi hội tụ nhiều giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng. Năm 2026 cũng là dấu mốc tròn 10 năm Lễ hội Đền Bảo Hà được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, càng làm nổi bật ý nghĩa của việc đưa công nghệ số vào công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Việc xây dựng và đưa Ứng dụng số Đền Bảo Hà vào hoạt động là bước đi cụ thể nhằm đưa tinh thần Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia vào thực tiễn; đồng thời gắn với tinh thần Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Qua đó, công nghệ không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý mà còn trở thành công cụ hỗ trợ gìn giữ, bảo tồn và lan tỏa các giá trị văn hóa, lịch sử, tín ngưỡng trong thời đại số.

Tại buổi lễ, các đại biểu đã cùng bấm nút kích hoạt Ứng dụng số Đền Bảo Hà, chính thức đưa ứng dụng vào hoạt động, phục vụ người dân và du khách. Khoảnh khắc này đồng thời mở ra một không gian mới cho Đền Bảo Hà trên môi trường số, kết nối di sản với công nghệ, truyền thống với hiện đại.

Ngay sau nghi thức kích hoạt, người dân và du khách được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR để truy cập và trải nghiệm ứng dụng. Thông qua nền tảng số, người dùng có thể tìm hiểu lịch sử Đền Bảo Hà, các giá trị văn hóa, tín ngưỡng, lễ hội, hoạt động tham quan và những nội dung hỗ trợ hành lễ.

Theo định hướng xây dựng, Ứng dụng số Đền Bảo Hà không chỉ là một kênh giới thiệu di tích mà hướng tới hình thành hệ sinh thái số thông minh, kết nối di tích, cơ quan quản lý, người dân, du khách, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương.

Các giá trị về lịch sử, kiến trúc, hiện vật, tư liệu và không gian văn hóa tâm linh của Đền từng bước được số hóa. Ứng dụng tích hợp mã QR, hình ảnh, video, audio thuyết minh, mô hình 3D và không gian VR360, giúp người dùng tiếp cận di sản trực quan và thuận tiện hơn. Trí tuệ nhân tạo AI được định hướng trở thành một “hướng dẫn viên số”, hỗ trợ tra cứu, giải đáp thông tin và đồng hành cùng du khách trong quá trình khám phá Đền Bảo Hà.

Bên cạnh đó, nền tảng còn phát triển các tiện ích về không gian tâm linh số, nội dung hành lễ và thông tin phục vụ người dân, du khách. Việc ứng dụng công nghệ không nhằm thay thế trải nghiệm trực tiếp tại di tích mà mở rộng phương thức tiếp cận, giúp những giá trị truyền thống được truyền tải sinh động, thuận tiện và gần gũi hơn với cộng đồng.

Không chỉ phục vụ tham quan, hệ sinh thái số Đền Bảo Hà còn hướng tới hỗ trợ quản lý, vận hành di tích thông minh dựa trên dữ liệu. Hệ thống có thể kết nối camera AI và các thiết bị thông minh để hỗ trợ thống kê lượng khách, theo dõi mật độ, kiểm soát dòng người, tăng cường an ninh, an toàn và hỗ trợ phòng cháy, chữa cháy.

Dữ liệu vận hành được định hướng tập trung trên hệ thống quản trị và Dashboard điều hành, giúp cơ quan quản lý theo dõi, thống kê, phân tích và có thêm cơ sở phục vụ công tác quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di tích. Ứng dụng công nghệ trong quản lý và minh bạch hóa hoạt động công đức cũng là một nội dung đáng chú ý, với dữ liệu và giao dịch được ghi nhận, quản lý, đối soát trên nền tảng số, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý nguồn lực.

Một điểm đáng chú ý khác là Ứng dụng số Đền Bảo Hà hướng tới gắn chuyển đổi số di sản với phát triển kinh tế địa phương. Các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân có thể từng bước tham gia hệ sinh thái, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ phục vụ du lịch tâm linh như lưu trú, nhà hàng, đồ lễ, sản phẩm đặc trưng địa phương và các dịch vụ hỗ trợ du khách.

Qua đó, nền tảng không chỉ kết nối du khách với di sản, mà còn hướng tới kết nối du khách với dịch vụ, doanh nghiệp với thị trường và sản phẩm địa phương với cơ hội phát triển mới, góp phần hình thành chuỗi giá trị du lịch gắn với kinh tế số.

Việc kích hoạt Ứng dụng số Đền Bảo Hà vì vậy không chỉ là sự kiện ra mắt một sản phẩm công nghệ, mà còn là bước cụ thể đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57 vào lĩnh vực văn hóa, di sản; đồng thời góp phần hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 80 trong bảo tồn, phát huy và lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam.

Từ số hóa di sản, ứng dụng trí tuệ nhân tạo đến xây dựng dữ liệu phục vụ quản lý và kết nối kinh tế địa phương, Ứng dụng số Đền Bảo Hà cho thấy một cách tiếp cận mới trong chuyển đổi số di sản: Lấy công nghệ làm công cụ, lấy giá trị văn hóa làm nền tảng, lấy người dân và du khách làm trung tâm phục vụ.

Bên cạnh không gian di sản linh thiêng hiện hữu tại Đền Bảo Hà, một không gian di sản mới đã được mở rộng trên môi trường số. Mỗi lượt truy cập, mỗi lần quét QR và mỗi trải nghiệm của người dân, du khách sẽ góp phần đưa những giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng và hình ảnh đẹp của Đền Bảo Hà đến gần hơn với cộng đồng.

Ứng dụng số Đền Bảo Hà không chỉ đánh dấu sự hiện diện của công nghệ tại một di tích văn hóa – tâm linh, mà còn mở ra hướng đi mới trong bảo tồn và phát huy di sản, để công nghệ trở thành công cụ gìn giữ giá trị truyền thống và lan tỏa di sản trong kỷ nguyên số.

Đỗ Anh