Doanh nghiệp bán sản phẩm Apple có doanh thu nghìn tỷ vào danh sách kiểm tra về thuế

Nhà bán lẻ Apple vào “tầm ngắm” của cơ quan thuế

Cục Thuế vừa ban hành Công văn số 1927/CT-KTr, yêu cầu các đơn vị trực thuộc tăng cường quản lý, đẩy mạnh kiểm tra chuyên đề năm 2026 đối với nhóm doanh nghiệp thua lỗ kéo dài, lãi mỏng, qua đó phát hiện kịp thời các hành vi gian lận, trốn thuế và bảo đảm thu đúng, thu đủ cho ngân sách Nhà nước.

Theo Cục Thuế, trong năm 2025, tình trạng doanh nghiệp kê khai thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng vẫn còn phổ biến. Đáng chú ý, cơ quan thuế yêu cầu tăng cường rà soát những trường hợp liên tục kê khai lỗ nhiều năm, không phát sinh nghĩa vụ thuế đáng kể nhưng vẫn đầu tư mở rộng, tăng vốn.

Trong danh sách doanh nghiệp thuộc diện kiểm tra có sự xuất hiện của một số cái tên đáng chú ý trong lĩnh vực bán lẻ công nghệ, trong đó có Công ty cổ phần Xây dựng và Đầu tư thương mại Hoàng Hà, đơn vị vận hành chuỗi Hoàng Hà Mobile, và một số doanh nghiệp khác.

Sự xuất hiện của những doanh nghiệp bán lẻ điện thoại quy mô lớn trong danh sách này đặc biệt đáng chú ý khi đây là lĩnh vực có doanh thu rất lớn nhưng biên lợi nhuận thường khá mỏng. Việc một doanh nghiệp đạt doanh thu hàng nghìn tỷ đồng không đồng nghĩa với việc lợi nhuận cũng đạt hàng trăm tỷ đồng. Hoàng Hà Mobile chính là một ví dụ rõ nét cho nghịch lý này.

Hoàng Hà Mobile: Gần 5.000 tỷ đồng doanh thu nhưng lãi chưa đến nửa tỷ

Hoàng Hà Mobile có lịch sử hoạt động lâu năm trên thị trường bán lẻ thiết bị di động. Doanh nghiệp từng phát triển mô hình kinh doanh kết hợp sản phẩm chính hãng và hàng xách tay, sau đó mở rộng hệ thống và trở thành một trong những nhà bán lẻ thiết bị công nghệ có độ phủ đáng kể tại Việt Nam.

Đến năm 2020, Hoàng Hà Mobile trở thành nhà bán lẻ ủy quyền chính thức của Apple tại Việt Nam. Hệ thống này hiện có hơn 100 cửa hàng trên toàn quốc, cạnh tranh trực tiếp với nhiều tên tuổi lớn trong lĩnh vực bán lẻ công nghệ.

Theo số liệu tài chính năm 2023, Hoàng Hà Mobile ghi nhận hơn 4.800 tỷ đồng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, gần như đi ngang so với năm trước.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý nằm ở phần lợi nhuận. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh năm 2023 của doanh nghiệp âm khoảng gần 5.000 tỷ đồng. Sau khi tính toán các khoản thu nhập và chi phí khác, Hoàng Hà Mobile ghi nhận hơn 400 triệu đồng lợi nhuận sau thuế, giảm mạnh so với mức 4,58 tỷ đồng của năm 2022.

Như vậy, với gần 5.000 tỷ đồng doanh thu, lợi nhuận sau thuế của Hoàng Hà Mobile chỉ tương đương khoảng gần 0,009% doanh thu. Nói cách khác, cứ 1 tỷ đồng doanh thu được tạo ra, doanh nghiệp chỉ giữ lại khoảng 90.000 đồng lợi nhuận sau thuế.

Đây là con số cho thấy rất rõ đặc thù của cuộc chơi bán lẻ điện thoại: doanh thu có thể khổng lồ nhưng phần lợi nhuận thực sự giữ lại sau khi trừ giá vốn, chi phí vận hành, thuê mặt bằng, nhân sự, marketing, tài chính và các chi phí khác lại rất nhỏ. Trong hai năm 2022-2023, Hoàng Hà Mobile ghi nhận tổng doanh thu gần 9.716 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế cộng lại chỉ hơn 5 tỷ đồng.

Hàng nghìn tỷ đồng doanh thu nhưng “núi” chi phí phía sau

Để lý giải vì sao doanh thu lớn nhưng lợi nhuận thấp, không thể chỉ nhìn vào con số doanh thu. Bán lẻ điện thoại là ngành có đặc điểm giá trị hàng hóa cao, vòng đời sản phẩm ngắn và mức độ cạnh tranh về giá rất khốc liệt.

Một chiếc iPhone, Samsung hay các dòng điện thoại cao cấp có thể có giá bán hàng chục triệu đồng. Tuy nhiên, nhà bán lẻ không thể coi toàn bộ số tiền khách hàng bỏ ra là doanh thu có thể chuyển hóa thành lợi nhuận. Phần lớn doanh thu phải dùng để thanh toán giá vốn hàng bán, trong khi phần biên lợi nhuận còn lại tiếp tục phải trang trải hàng loạt chi phí.

Với Hoàng Hà Mobile, áp lực này còn thể hiện khá rõ trên bảng cân đối kế toán. Cuối năm 2023, tổng tài sản của doanh nghiệp khoảng 1.326 tỷ đồng, trong đó hàng tồn kho lên tới 996,6 tỷ đồng, tương đương khoảng ba phần tư tổng tài sản.

Hàng tồn kho tăng hơn 173 tỷ đồng so với đầu năm, tương đương khoảng 21%. Trong ngành điện thoại, tồn kho là một vấn đề đặc biệt nhạy cảm. Công nghệ thay đổi nhanh, sản phẩm liên tục được ra mắt, giá bán có thể điều chỉnh chỉ sau một thời gian ngắn. Một lượng hàng tồn kho lớn vì thế vừa cần thiết để duy trì hoạt động của hệ thống, vừa tạo ra áp lực vốn rất lớn.

Doanh nghiệp phải bỏ tiền ra mua hàng trước, đưa hàng vào kho và chờ quá trình bán hàng để thu tiền về. Nếu thị trường cạnh tranh bằng việc giảm giá, doanh nghiệp thậm chí có thể phải chấp nhận hy sinh một phần biên lợi nhuận để giải phóng hàng tồn kho và duy trì tốc độ luân chuyển.

Cuộc chiến với những “người khổng lồ”

Một nguyên nhân quan trọng khiến lợi nhuận của các nhà bán lẻ điện thoại khó tăng mạnh nằm ở mức độ cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Hoàng Hà Mobile không hoạt động trong một thị trường ít đối thủ. Doanh nghiệp phải cạnh tranh với những hệ thống có quy mô rất lớn như Thế Giới Di Động, FPT Shop cùng nhiều chuỗi bán lẻ công nghệ khác và hàng nghìn cửa hàng độc lập.

Trong đó, những doanh nghiệp lớn có lợi thế đáng kể về quy mô mua hàng, hệ thống logistics, độ phủ cửa hàng, sức mạnh thương hiệu, khả năng đàm phán với nhà cung cấp và nguồn lực marketing.

Thế Giới Di Động là một ví dụ điển hình. Với quy mô hệ thống lớn và năng lực vận hành được xây dựng qua nhiều năm, doanh nghiệp có khả năng phân bổ chi phí trên một nền doanh thu rất lớn, đồng thời có sức mạnh thương lượng đáng kể trong chuỗi cung ứng.

FPT Shop cũng sở hữu thương hiệu lâu năm và mạng lưới rộng. Trong cuộc cạnh tranh ấy, những nhà bán lẻ quy mô trung bình như Hoàng Hà Mobile phải tìm cách tạo ra khác biệt, trong đó giá bán thường là một trong những công cụ quan trọng.

Nhưng giảm giá để thu hút khách hàng lại đồng nghĩa với việc hy sinh biên lợi nhuận.

Đây chính là vòng xoáy đặc trưng của ngành bán lẻ điện thoại: muốn tăng doanh thu phải cạnh tranh về giá; càng cạnh tranh về giá thì biên lợi nhuận càng bị thu hẹp; trong khi để duy trì doanh thu lớn, doanh nghiệp vẫn phải liên tục duy trì lượng hàng hóa, cửa hàng, nhân sự và vốn lưu động. Vì thế, nhìn vào doanh thu mà bỏ qua biên lợi nhuận có thể dẫn đến một cách hiểu sai về sức khỏe thực sự của doanh nghiệp.

Doanh thu nghìn tỷ không đồng nghĩa với lợi nhuận "khủng"

Trường hợp Hoàng Hà Mobile cũng cho thấy một điều quan trọng khi nhìn vào các doanh nghiệp bán lẻ công nghệ. Doanh thu là quy mô của dòng hàng hóa được bán ra, còn lợi nhuận mới phản ánh phần giá trị doanh nghiệp thực sự giữ lại sau khi trang trải toàn bộ chi phí.

Với một nhà bán lẻ điện thoại, để tạo ra hàng nghìn tỷ đồng doanh thu có thể phải duy trì hàng chục, thậm chí hàng trăm điểm bán, lượng hàng tồn kho lớn, hệ thống logistics, nhân sự, marketing và vốn lưu động.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng dễ dàng so sánh giá trên Internet, biên lợi nhuận càng chịu sức ép.

Đặc biệt, với những sản phẩm phổ biến như iPhone, sự khác biệt giữa các nhà bán lẻ về sản phẩm gần như không lớn. Khi tất cả cùng bán một sản phẩm chính hãng, yếu tố giá, khuyến mại, dịch vụ hậu mãi và trải nghiệm khách hàng trở thành công cụ cạnh tranh.

Điều này khiến khả năng tăng giá để cải thiện lợi nhuận bị hạn chế. Do đó, việc Hoàng Hà Mobile có doanh thu gần 4.900 tỷ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế chưa đến nửa tỷ đồng không nên được nhìn đơn giản như một nghịch lý. Nó phản ánh một phần áp lực mà các nhà bán lẻ điện thoại đang phải đối mặt.

Tú Anh