TP. Hồ Chí Minh: Mở rộng thị trường hàng Việt qua hệ thống phân phối hiện đại

Kết nối thị trường nội địa, mở rộng đầu ra cho hàng Việt

Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu còn đối mặt nhiều biến động từ tình hình kinh tế và địa chính trị thế giới, thị trường trong nước tiếp tục là một dư địa quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả sức mua nội địa, yêu cầu không chỉ là kích cầu tiêu dùng mà còn phải tạo được những kênh kết nối ổn định giữa doanh nghiệp với hệ thống phân phối.

Theo Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC), từ yêu cầu thực tiễn này, nhiều năm qua, Trung tâm đã phối hợp với các tập đoàn bán lẻ, hệ thống phân phối lớn như SATRA, Co.opmart, Central Retail, AEON, Lotte Mart tổ chức các chương trình kết nối giao thương và không gian giới thiệu sản phẩm Việt Nam.

Thông qua các chương trình, doanh nghiệp có điều kiện làm việc trực tiếp với bộ phận thu mua, giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng và tìm kiếm cơ hội tham gia hệ thống bán lẻ hiện đại. Đến nay, hơn 1.000 lượt doanh nghiệp của TP. Hồ Chí Minh và các địa phương đã được hỗ trợ tham gia; các chương trình thu hút trên 10.000 lượt khách tham quan, mua sắm.

Đáng chú ý, mạng lưới các đối tác phối hợp với ITPC hiện có trên 300 siêu thị và cửa hàng bán lẻ. Đây là dư địa để sản phẩm đáp ứng yêu cầu có thể mở rộng phạm vi tiêu thụ, thay vì chỉ hiện diện tại một điểm giới thiệu hoặc một thị trường địa phương.

Nhu cầu tiếp cận các kênh này từ phía doanh nghiệp cũng khá lớn. Trung bình mỗi chương trình kết nối có khoảng 100 - 150 doanh nghiệp đăng ký làm việc với hệ thống siêu thị, trong đó khoảng 40 - 50 doanh nghiệp được hỗ trợ trưng bày sản phẩm; khoảng 30% doanh nghiệp đăng ký mỗi năm là những đơn vị mới.

Hiệu quả của hoạt động xúc tiến vì vậy không nên chỉ được đánh giá bằng số doanh nghiệp tham gia hay lượng sản phẩm được trưng bày. Quan trọng hơn là khả năng đưa doanh nghiệp đi qua một quá trình từ tiếp cận nhà phân phối, hoàn thiện sản phẩm, thử nghiệm phản ứng của người tiêu dùng đến hình thành đơn hàng và duy trì sản phẩm trong hệ thống.

Thực tế, đưa một sản phẩm vào siêu thị có mức độ cạnh tranh cao. Bên cạnh chất lượng, doanh nghiệp còn phải đáp ứng yêu cầu về quy chuẩn, bao bì, giá bán, năng lực cung ứng, biên độ lợi nhuận và những tiêu chí riêng của từng hệ thống.

Các chương trình trưng bày vì vậy còn đóng vai trò như một bước thử nghiệm thị trường. Với khoảng 1.000 - 1.200 lượt khách tham quan, mua sắm mỗi ngày tại mỗi chương trình, doanh nghiệp có thể trực tiếp ghi nhận phản hồi đối với sản phẩm, đặc biệt ở những nhóm hàng OCOP, hữu cơ và sản phẩm đặc trưng vùng miền.

Những thông tin từ người tiêu dùng và nhà phân phối là cơ sở để doanh nghiệp xác định sản phẩm đã đáp ứng yêu cầu ở đâu, cần điều chỉnh điểm nào về chất lượng, mẫu mã, bao bì hay phương thức bán hàng.

Từ đưa hàng Việt vào siêu thị đến nâng năng lực cạnh tranh

Theo ITPC, giá trị sâu hơn của hoạt động kết nối là thúc đẩy thay đổi tư duy của doanh nghiệp, từ câu hỏi “mình có sản phẩm gì để bán” sang “thị trường cần gì và doanh nghiệp phải đáp ứng như thế nào”.

Sự chuyển đổi này đặc biệt cần thiết đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong hệ thống phân phối hiện đại, một sản phẩm tốt chưa đủ để bảo đảm khả năng đứng vững trên thị trường. Doanh nghiệp phải đồng thời đáp ứng yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn, bao bì, giá cả, khả năng cung ứng và sự phù hợp với từng phân khúc người tiêu dùng.

Ở góc độ ngắn hạn, làm việc trực tiếp với nhà mua hàng giúp doanh nghiệp nhận diện những điểm chưa phù hợp để điều chỉnh sản phẩm. Việc tiếp xúc với người tiêu dùng cũng cung cấp dữ liệu thực tế về thị hiếu, hành vi mua sắm và mức độ chấp nhận của thị trường.

Về dài hạn, kinh nghiệm tích lũy từ quá trình này có thể giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng tiêu chuẩn sản phẩm có khả năng đáp ứng nhiều hệ thống phân phối, thay vì điều chỉnh bị động theo từng đối tác. Đây cũng là cơ sở để nâng năng lực quản trị sản xuất và xây dựng chiến lược cho từng phân khúc thị trường.

Đáng chú ý, việc kết nối với những tập đoàn bán lẻ có mạng lưới quốc tế còn tạo thêm khả năng đưa sản phẩm Việt tiếp cận thị trường bên ngoài. Theo ITPC, có thể nhìn nhận đây là quá trình “kết nối thị trường trong nước để chuẩn bị năng lực cho thị trường quốc tế”.

Khi doanh nghiệp đã quen làm việc với các nhà mua hàng chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu về chất lượng, quy chuẩn, bao bì, giá cả và năng lực cung ứng, những tiêu chuẩn hình thành từ thị trường nội địa cũng trở thành bước chuẩn bị để tiếp cận đối tác quốc tế.

Ở góc độ này, khai thác thị trường trong nước không phải lựa chọn thay thế cho xuất khẩu. Ngược lại, thị trường nội địa có thể trở thành nơi doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm, hoàn thiện năng lực và xây dựng nền tảng trước khi mở rộng ra bên ngoài.

Điều này cũng tương đồng với yêu cầu đang đặt ra đối với các sản phẩm nông nghiệp, OCOP và đặc sản địa phương. Thay vì sản xuất trước rồi mới tìm nơi tiêu thụ, doanh nghiệp, hợp tác xã cần tiếp cận sớm tín hiệu từ nhà phân phối và người tiêu dùng để tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường.

Trong thời gian tới ITPC sẽ tiếp tục tăng cường các hoạt động kết nối trực tiếp, với mục tiêu không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp đưa hàng vào hệ thống phân phối mà còn giúp doanh nghiệp hiểu thị trường, nâng khả năng đáp ứng và từng bước xây dựng chiến lược phát triển bền vững.

Thạc Hiếu