Hội đồng Khoa học Bình Điền: 30 năm đưa khoa học ra đồng ruộng

Chiều ngày 21/8, tại TP. Hồ Chí Minh, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Hội đồng Khoa học (1996-2026) với chủ đề “30 năm Hội đồng Khoa học - Đồng hành - Bình Điền vững bước”.

Sự kiện là dịp nhìn lại hành trình ba thập kỷ gắn kết giữa doanh nghiệp và đội ngũ các nhà khoa học, đồng thời khẳng định định hướng phát triển của Bình Điền trong giai đoạn mới: lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và dữ liệu làm động lực, hướng tới các giải pháp canh tác toàn diện, tăng trưởng xanh, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Triết lý được Bình Điền xác định xuyên suốt là “lấy khoa học làm nền tảng, lấy nông dân làm động lực, lấy hiệu quả canh tác làm thước đo và lấy phát triển bền vững làm mục tiêu lâu dài”.

30 năm đưa khoa học từ phòng thí nghiệm ra đồng ruộng

Tháng 9/1996, trong bối cảnh nền nông nghiệp Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, ông Lê Quốc Phong, nguyên Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền, đã đưa ra quyết định thành lập Hội đồng Cố vấn Khoa học Kỹ thuật.

Đây là mô hình kết nối trí thức công - tư đầu tiên trong ngành phân bón Việt Nam, quy tụ các nhà khoa học trong nhiều lĩnh vực như nông hóa, thổ nhưỡng, dinh dưỡng cây trồng, bảo vệ thực vật và công nghệ vi sinh.

Qua các thế hệ Chủ tịch Hội đồng, từ GS.TS. Vũ Cao Thái, GS.TS. Mai Văn Quyền đến PGS.TS. Nguyễn Văn Bộ, Hội đồng Khoa học Kỹ thuật từng bước trở thành “bộ não tri thức”, tham gia định hướng nghiên cứu, phát triển sản phẩm và xây dựng các quy trình kỹ thuật phù hợp với từng vùng sinh thái.

Điểm đặc biệt trong mô hình của Bình Điền là khoa học không dừng lại trong phòng nghiên cứu. Các nhà khoa học cùng cán bộ doanh nghiệp xuống ruộng, lên rẫy, khảo nghiệm trên từng loại đất và cây trồng để chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm phân bón Đầu Trâu chuyên dùng và các quy trình canh tác phù hợp với điều kiện thực tế.

Từ cách làm này, hiệu quả cuối cùng của khoa học được đo bằng những thay đổi cụ thể trên đồng ruộng và lợi ích mà người nông dân nhận được.

Một trong những chương trình tiêu biểu là Canh tác lúa thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu được triển khai tại 13 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Chương trình góp phần giúp nông dân giảm 20-30% lượng phân bón hóa học, giảm 30-50% lượng giống gieo sạ và gia tăng lợi nhuận từ 2,5-4,5 triệu đồng/ha.

Tại Tây Nguyên, chương trình Canh tác cà phê thông minh hướng người trồng cà phê tới quản lý dinh dưỡng dựa trên sức khỏe đất, sử dụng hợp lý các nguồn đầu vào, nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đặc biệt, trong thực hiện Đề án phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Bình Điền là doanh nghiệp nòng cốt đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia trong xây dựng và chuyển giao quy trình kỹ thuật giảm phát thải vào sản xuất.

Cùng với nghiên cứu, Bình Điền đẩy mạnh hoạt động chuyển giao tri thức thông qua hàng ngàn lớp tập huấn, mô hình trình diễn và hàng trăm chương trình truyền hình, phát thanh, báo chí chuyên sâu. Qua đó, kiến thức khoa học được chuyển tải thành những hướng dẫn gần gũi, dễ hiểu và có thể áp dụng trực tiếp trên đồng ruộng, từng bước hình thành hệ sinh thái kết nối Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Hệ thống khuyến nông - Nông dân.

Hội đồng Khoa học Bình Điền hướng tới đột phá khoa học xanh

Bước vào giai đoạn 2026-2030, Hội đồng Khoa học Bình Điền tiếp tục giữ vai trò tư vấn chiến lược, kết nối doanh nghiệp với các viện, trường, cơ quan quản lý, hệ thống khuyến nông, doanh nghiệp công nghệ và đối tác trong và ngoài nước nhằm đưa nhanh hơn các thành tựu nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất.

Định hướng này xuất phát từ những yêu cầu mới của ngành nông nghiệp, khi biến đổi khí hậu, suy giảm sức khỏe đất, yêu cầu giảm phát thải, tiêu chuẩn thị trường ngày càng cao và quá trình chuyển đổi số đang đặt ra những bài toán mới cho sản xuất.

Theo đó, người nông dân không chỉ cần giải pháp nâng năng suất mà còn cần nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón và các nguồn lực đầu vào, giảm chi phí, bảo vệ và phục hồi sức khỏe đất, nâng cao chất lượng nông sản, thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính, ứng dụng công nghệ và dữ liệu trong quản lý sản xuất, đồng thời từng bước đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và thị trường.

Trong giai đoạn mới, Bình Điền xác định ba hướng hợp tác nghiên cứu trọng tâm. Thứ nhất là phát triển canh tác cây ăn trái thông minh trên các cây sầu riêng, thanh long, xoài và phát triển chuỗi giá trị bưởi Đồng Nai.

Thứ hai là nâng tầm Canh tác lúa thông minh thông qua ứng dụng công nghệ sinh học và số hóa, tăng cường sức khỏe đất, gắn với Đề án một triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Thứ ba là đưa công nghệ sinh học vào mục tiêu giảm phát thải, nghiên cứu ứng dụng các vi sinh vật hạ phèn, khử ngộ độc hữu cơ và giảm phát thải khí nhà kính vào sản phẩm phân bón Đầu Trâu, hướng tới cải thiện sức khỏe đất và tiết kiệm phân bón hóa học.

Những định hướng này cho thấy sự chuyển dịch trong tư duy nghiên cứu của Bình Điền: không chỉ nghiên cứu để tạo ra sản phẩm phân bón mới, mà hướng tới giải quyết những bài toán lớn hơn của nền nông nghiệp.

Tri ân các thế hệ nhà khoa học, tiếp nối hành trình phụng sự nông nghiệp

Tại lễ kỷ niệm, Bình Điền dành phần quan trọng để tri ân các thế hệ nhà khoa học đã dành trí tuệ và tâm huyết cho sự phát triển của thương hiệu Phân bón Đầu Trâu và nền nông nghiệp Việt Nam.

Hội đồng Khoa học Công ty CP Phân bón Bình Điền đã vinh dự đón nhận Bằng khen của Hiệp hội Phân bón Việt Nam vì thành tích xuất sắc góp phần phát triển ngành phân bón giai đoạn 2020-2025 và Giấy khen từ Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem). Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp của các thế hệ nhà khoa học Bình Điền trong suốt chặng đường 30 năm.

Phát biểu tại sự kiện, ông Ngô Văn Đông, Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền, nhấn mạnh phương châm xuyên suốt của doanh nghiệp là đặt người nông dân làm trung tâm và khoa học kỹ thuật làm nền tảng.

Theo ông Ngô Văn Đông, trong giai đoạn mới, trước những thách thức của biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển bền vững, Bình Điền sẽ cùng Hội đồng Khoa học đưa hàm lượng trí tuệ, công nghệ xanh và dữ liệu số nhiều hơn vào từng quy trình sản xuất, qua đó giúp nông dân canh tác hiệu quả hơn, nâng cao giá trị nông sản Việt và hướng tới tương lai xanh.

Từ hành trình 30 năm, Hội đồng Khoa học Bình Điền đang tiếp tục được kỳ vọng trở thành cầu nối đưa những thành tựu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến gần hơn với đồng ruộng. Đây cũng là nền tảng để Bình Điền tiếp tục đồng hành cùng người nông dân trong quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp hiệu quả, phát thải thấp và phát triển bền vững.

Thanh Liễu