Rượu bia có thể làm tăng 24% nguy cơ tử vong

Một ly rượu sau giờ làm hay một cốc vang trong bữa tối có thể là thói quen quen thuộc của nhiều người. Tuy nhiên, câu chuyện về tác động của rượu đối với sức khỏe từ lâu vẫn gây tranh luận. Trong khi một số nghiên cứu cảnh báo những nguy cơ của việc uống rượu, một số nghiên cứu khác từng cho rằng uống một lượng nhỏ có thể mang lại lợi ích nhất định.

Nghiên cứu mới được trình bày tại Hội nghị Khoa học thường niên của American College of Cardiology tiếp tục bổ sung bằng chứng cho cuộc tranh luận này, đặc biệt về mối liên hệ giữa lượng rượu tiêu thụ và nguy cơ tử vong.

Uống càng nhiều, nguy cơ càng cao

Các nhà nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ UK Biobank, dự án theo dõi sức khỏe quy mô lớn của người trưởng thành tại Anh. Phân tích bao gồm 340.924 người, được theo dõi trong thời gian trung bình hơn 13 năm.

Khi tham gia nghiên cứu, những người này cung cấp thông tin về chế độ ăn uống và lượng rượu tiêu thụ. Các nhà nghiên cứu sau đó chia họ thành các nhóm dựa trên lượng cồn nguyên chất uống mỗi ngày và mỗi tuần.

Kết quả cho thấy sự khác biệt rõ nhất nằm ở nhóm uống nhiều. So với những người không uống hoặc chỉ uống không thường xuyên, những người thuộc nhóm tiêu thụ nhiều rượu có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn 24%. Nguy cơ tử vong do ung thư ở nhóm này cao hơn 36%, trong khi nguy cơ tử vong do bệnh tim cao hơn 14%.

Những kết quả này cho thấy lượng rượu tiêu thụ có thể đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe lâu dài, bất kể loại đồ uống được lựa chọn.

Loại đồ uống có tạo ra khác biệt?

Một điểm đáng chú ý của nghiên cứu là mối liên hệ giữa nguy cơ tử vong và loại đồ uống không hoàn toàn giống nhau.

Ở mức tiêu thụ thấp và trung bình, bia, đồ uống lên men và rượu mạnh có liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn. Trong khi đó, lượng vang tương đương lại có liên quan đến nguy cơ tử vong thấp hơn.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu không cho rằng kết quả này đồng nghĩa với việc vang là một lựa chọn “an toàn” hay nên được sử dụng để bảo vệ sức khỏe. Ngay cả mức tiêu thụ thấp rượu mạnh, bia hoặc đồ uống lên men cũng được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch cao hơn 9%.

Theo các chuyên gia, khi đánh giá tác động của rượu đối với sức khỏe, lượng cồn tổng thể vẫn là yếu tố quan trọng cần được xem xét.

Không chỉ liên quan đến tim mạch

Những phát hiện mới cũng phù hợp với một số nghiên cứu gần đây về tác động lâu dài của việc uống nhiều rượu.

Một nghiên cứu về ung thư năm 2026 trên 88.092 người cho thấy những người có lượng rượu tiêu thụ trong đời cao nhất có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn 25%. Đáng chú ý, những người thường xuyên uống nhiều rượu trong suốt tuổi trưởng thành có nguy cơ cao hơn tới 91%.

Tác động của rượu cũng được ghi nhận đối với não bộ. Một nghiên cứu công bố năm 2025 trên tạp chí Neurology liên hệ việc sử dụng nhiều rượu với tổn thương các mạch máu nhỏ trong não và những thay đổi liên quan đến sa sút trí tuệ.

Những người từng uống nhiều rượu cũng được ghi nhận có khối lượng não thấp hơn và kết quả kiểm tra nhận thức kém hơn.

Như vậy, những nguy cơ tiềm ẩn của việc uống nhiều rượu không chỉ giới hạn ở gan hay hệ tim mạch mà có thể liên quan đến nhiều cơ quan và chức năng khác của cơ thể.

Cần thận trọng khi diễn giải kết quả

Dù có quy mô lớn, nghiên cứu mới vẫn có những hạn chế quan trọng.

Đây là một nghiên cứu quan sát. Các nhà nghiên cứu có thể xác định mối liên hệ giữa thói quen uống rượu và nguy cơ tử vong, nhưng không thể khẳng định rượu là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến những trường hợp tử vong đó.

Ngoài ra, lượng rượu được người tham gia tự khai báo và chỉ được đánh giá một lần khi bắt đầu nghiên cứu. Điều này có nghĩa nghiên cứu không thể phản ánh những thay đổi trong thói quen uống rượu của mỗi người trong hơn một thập kỷ theo dõi.

Uống ít hơn vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc

Dù chưa thể giải quyết tất cả tranh luận về rượu, nghiên cứu mới bổ sung thêm một thông điệp tương đối rõ ràng: nguy cơ sức khỏe có xu hướng tăng khi lượng rượu tiêu thụ tăng, đặc biệt ở những người uống nhiều. Với những người đang uống thường xuyên, việc giảm lượng tiêu thụ có thể là một bước đơn giản để hướng tới sức khỏe lâu dài tốt hơn.

Không nhất thiết phải thay đổi hoàn toàn thói quen trong một ngày. Khi gặp gỡ bạn bè hoặc tổ chức bữa tối, có thể lựa chọn cocktail không cồn, bia hoặc vang không cồn thay thế. Những thay đổi nhỏ nhưng thường xuyên có thể giúp giảm đáng kể lượng rượu tiêu thụ theo thời gian.

Điều quan trọng là không nên xem bất kỳ loại đồ uống có cồn nào như một phương thức bảo vệ sức khỏe. Với những bằng chứng ngày càng nhiều về mối liên hệ giữa rượu và ung thư, bệnh tim mạch cũng như sức khỏe não bộ, giảm lượng rượu tiêu thụ vẫn là một trong những lựa chọn hợp lý để bảo vệ sức khỏe về lâu dài.

Hồng Nhung