ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An): Đồng bộ mã định danh, rút ngắn quy trình thủ tục
Mã định danh phải được xác lập và duy trì xuyên suốt từ khi thửa đất được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đến khi hình thành bất động sản trên đất. Nếu chỉ quy định mã định danh trong Luật Kinh doanh bất động sản mà không kết nối với Luật Đất đai và Luật Nhà ở thì khó bảo đảm liên thông dữ liệu và rút ngắn quy trình, thủ tục hành chính.
Đây là nhấn mạnh của ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) tại phiên thảo luận Tổ 7 (gồm các Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An và Lâm Đồng) chiều 19/8 về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản.
Thảo luận chính sách phải dựa trên đánh giá tác động
ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) cho rằng, việc tổ chức thảo luận chính sách đối với các dự án luật tại hai kỳ họp là cách làm cần được nghiên cứu để luật hóa khi sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt là đối với các dự án luật có nội dung quan trọng, phạm vi tác động lớn. Cách thức thảo luận như vậy góp phần thể chế hoá định hướng phân định giai đoạn quyết định chính sách và giai đoạn chuyển hoá chính sách thành các quy phạm theo đúng các định hướng đã được nêu trong Nghị quyết số 66, đồng thời tạo điều kiện để lắng nghe nhiều ý kiến của các ĐBQH, góp phần nâng cao chất lượng của các dự án luật.
.jpg)
Theo đại biểu, ở giai đoạn xem xét chính sách, hồ sơ dự án luật cần tập trung vào báo cáo đánh giá tác động, giúp các ĐBQH có đầy đủ thông tin để xem xét nội dung và hệ quả của từng chính sách được đề xuất. Việc hoàn thiện dự thảo Luật cần được thực hiện trên cơ sở các vấn đề chính sách đã được phân tích, đánh giá rõ.
Từ thực tiễn thẩm tra, đại biểu đề nghị báo cáo đánh giá tác động phải được chuẩn bị kỹ lưỡng, phản ánh đầy đủ tác động của các chính sách mới, trong đó có tác động đối với ngân sách nhà nước.
Một nội dung khác được ĐBQH Hoàng Minh Hiếu đề cập là yêu cầu bảo đảm sự thống nhất giữa Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Đất đai theo định hướng đã được nêu trong các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương.
Cả ba luật cùng điều chỉnh những quan hệ liên quan đến bất động sản nhưng có phạm vi khác nhau. Luật Đất đai tập trung vào quyền sử dụng đất; Luật Nhà ở liên quan đến quyền sở hữu nhà ở, quyền có nhà ở và chỗ ở của người dân; Luật Kinh doanh bất động sản điều chỉnh hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực này... Do đó, các cơ quan chủ trì soạn thảo cần phối hợp chặt chẽ, cùng rà soát và xác định rõ phạm vi điều chỉnh của từng luật, tránh chồng chéo trong quy định cũng như khi tổ chức thực hiện.
Đối với việc đưa một số chính sách thí điểm tại các nghị quyết của Quốc hội vào các dự án luật sửa đổi, đại biểu lưu ý, chính sách thí điểm có tính thời hạn, được ban hành để giải quyết yêu cầu thực tiễn trong một giai đoạn nhất định.
Vì vậy, các cơ quan chủ trì soạn thảo cần rà soát, xác định rõ chính sách nào mang tính thời hạn để quy định cụ thể thời gian áp dụng ngay trong Luật. Khi yêu cầu thực tiễn trong từng giai đoạn đã được giải quyết, việc thực hiện cần trở lại các nguyên tắc và quy trình chung.
Phân cấp theo năng lực, liên thông các cơ sở dữ liệu
Về phân cấp, phân quyền, đại biểu Hoàng Minh Hiếu nhận thấy các dự án luật dự kiến giao thêm nhiều nhiệm vụ cho cấp tỉnh và cấp xã, trong đó có những thẩm quyền liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân.
Đại biểu đề nghị đánh giá cụ thể năng lực thực hiện của cấp xã, xác định nhiệm vụ nào phù hợp để phân cấp cho cơ sở, nhiệm vụ nào cần thuộc thẩm quyền cấp tỉnh hoặc Trung ương. Việc phân cấp phải phù hợp với năng lực và điều kiện thực hiện của từng cấp chính quyền.
Thực tiễn thi hành pháp luật về nhà ở cho thấy, ngay ở cấp tỉnh, việc ban hành đầy đủ các quy định thuộc thẩm quyền được giao vẫn còn khó khăn. Vì vậy, khi tiếp tục phân cấp thêm nhiệm vụ cho chính quyền địa phương, nhất là cấp xã, cần đánh giá kỹ khả năng thực hiện và phân định rõ trách nhiệm của từng cấp.
Đối với hệ thống thông tin quốc gia về đất đai, đại biểu lưu ý, nhiều chính sách, trong đó có chính sách định giá đất, đang được xây dựng trên cơ sở giả định hệ thống dữ liệu đã được hoàn thiện và liên thông.
Do đó, cần làm rõ tiến độ, lộ trình hoàn thành và các điều kiện bảo đảm để khi Luật được ban hành, hệ thống có thể đáp ứng yêu cầu thực hiện. Đại biểu đề nghị Chính phủ có báo cáo riêng tại kỳ họp sau, cung cấp thêm thông tin về tiến độ xây dựng, khả năng hoàn thành và vận hành hệ thống.
Nếu xây dựng chính sách trên giả định dữ liệu đã đầy đủ mà không đánh giá đúng khả năng đáp ứng trong thực tế, quá trình triển khai Luật có thể phát sinh vướng mắc.
Một nội dung khác cần được làm rõ là mối quan hệ giữa hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản được quy định trong Luật Kinh doanh bất động sản với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
Hai hệ thống có những thông tin cùng liên quan đến bất động sản nên cần xác định rõ mối liên hệ và nguyên tắc kết nối. Trường hợp dữ liệu giữa hai hệ thống không thống nhất, phải có nguyên tắc xác định dữ liệu gốc, tránh mâu thuẫn, chồng chéo giữa thông tin về nhà ở, thị trường bất động sản với dữ liệu đất đai.
Bên cạnh đó, Luật Kinh doanh bất động sản đặt ra yêu cầu định danh từng bất động sản, trong khi Luật Nhà ở và Luật Đất đai chưa có quy định tương ứng. Nếu sử dụng mã định danh bất động sản để liên thông dữ liệu thì cần có quy định thống nhất giữa ba luật.
Theo đại biểu, mã định danh phải được xác lập và duy trì xuyên suốt từ khi thửa đất được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đến khi hình thành bất động sản trên đất. Nếu chỉ quy định mã định danh trong Luật Kinh doanh bất động sản mà không kết nối với Luật Đất đai và Luật Nhà ở thì khó bảo đảm liên thông dữ liệu và rút ngắn quy trình, thủ tục hành chính.
“Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai là nền tảng của việc xây dựng nhiều chính sách, từ định giá đất đến định danh bất động sản. Vì vậy, hệ thống phải được xây dựng đầy đủ, đồng bộ và vận hành hiệu quả, bảo đảm các chính sách khi ban hành có đủ điều kiện triển khai trong thực tế”, ĐBQH Hoàng Minh Hiếu nhấn mạnh.