Phụ nữ làm giàu trên dãy Trường Sơn
Tại vùng cao Quảng Trị, các mô hình sinh kế do phụ nữ dẫn dắt đã giúp nhiều gia đình ổn định cuộc sống, xây dựng gia đình hạnh phúc. Qua đó, vai trò và vị thế của người phụ nữ trong gia đình, cộng đồng ngày càng được khẳng định.
Dưới dãy Trường Sơn hùng vĩ, cuộc sống của người dân nói chung và đồng bào Bru-Vân Kiều nói riêng vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt tại các thôn, bản vùng sâu vùng xa nơi điều kiện hạ tầng còn hạn chế. Giữa bốn bề núi non, nhiều mô hình sinh kế đã dần được gây dựng, gắn liền với vai trò dẫn đường của phụ nữ địa phương.
Trong đó phải kể đến Hợp tác xã nuôi ong lấy mật Đại ngàn Trường Sơn, với sự tiên phong của bà Trương Thị Hiển, cựu Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Trường Sơn. Cách đây 10 năm, khi vừa nghỉ công tác, bà Hiển nảy ra ý tưởng nuôi ong lấy mật và bắt đầu tìm tòi, học hỏi nghề nuôi ong với một đàn ong thử nghiệm. Vừa làm, bà vừa vận động chị em trong xã cùng tham gia.
Theo bà Trương Thị Hiển, trước khi có hợp tác xã, người dân chủ yếu trồng rừng keo, trồng lạc… còn đồng bào Bru - Vân Kiều thì thường vào rừng “đánh ong lấy mật”, hay được hiểu là phá tổ ong để lấy mật bán. Tuy nhiên, cách làm trên không bền vững, nay đây mai đó. Do đó, khi được “cầm tay chỉ việc” cùng làm, cùng hướng dẫn, nhiều chị em đồng bào đã rất vui mừng, phấn khởi. Nhiều người cùng làm với nhau tạo nên phong trào lao động sản xuất trong bản làng, cộng đồng.
Đến năm 2023, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam triển khai Dự án 8 về “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030”. Theo đó, các thành viên Hợp tác xã Nuôi ong lấy mật đại ngàn Trường Sơn đã được Tiến sĩ Trương Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ong và Chuyển giao công nghệ chăn nuôi đến tận nơi tập huấn về kỹ thuật chọn giống, cách chia đàn, cách tạo chúa, chăm sóc phòng bệnh cho đàn ong, kỹ thuật sơ chế, bảo quản mật…
Từ những kiến thức tiếp thu được sau lớp tập huấn, các thành viên đã biết cách tạo ong chúa để chia đàn, phòng bệnh cho đàn ong, góp phần nhân số lượng đàn ong nhiều lên rõ rệt. Đồng thời, mật ong cũng được khai thác sơ chế, bảo quản đúng cách, giúp tăng giá trị cho sản phẩm.
Bên cạnh việc nuôi ong lấy mật, chị em phụ nữ xã Trường Sơn cũng chăm chỉ tăng gia sản xuất, gắn bó với ruộng nương và cung cấp nguồn nông sản lớn cho Hợp tác xã sản xuất dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Trường Sơn. Với vai trò lãnh đạo, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Trường Sơn Võ Thị Thi đã lựa chọn hướng đi bền vững với tiêu chuẩn cao cho nông sản của địa phương: không thuốc bảo vệ thực vật, không phân bón hóa học, không chạy theo năng suất bằng mọi giá. Qua nhiều năm phát triển, hợp tác xã nay kết nối với 120 hộ, trong đó có 70 - 80 hộ là đồng bào Bru-Vân Kiều. Đặc biệt, nhiều chị em phụ nữ là chủ thể kinh tế quan trọng trong gia đình.
Bà Trần Thị Diễm (SN 1970), hộ gia đình liên kết của hợp tác xã chia sẻ, trước đây gia đình thường chỉ làm nông manh mún, việc gì cũng đến tay nhưng thu nhập lại không được bao nhiêu. Sau khi liên kết với hợp tác xã, mọi quy trình từ canh tác đến tiêu thụ đều trở nên chuyên nghiệp và bài bản hơn.
“Chúng tôi được tập huấn để lựa chọn cây trồng, phương pháp canh tác, hỗ trợ thuốc bảo vệ thực vật. Ngoài ra, đầu ra cũng được hợp tác xã bao tiêu nên ổn định. Nông dân như chúng tôi cũng tin tưởng và yên tâm tập trung sản xuất”, bà Trần Thị Diễm cho hay.
Cũng theo bà Diễm, nhờ những hoạt động tập huấn và hội thảo của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Trị, vai trò và vị thế của phụ nữ trên địa bàn ngày càng được nâng cao, giúp chị em phụ nữ tự tin hơn trong cuộc sống gia đình cũng như khi tham gia các hoạt động cộng đồng.
Nhằm lan toả tinh thần lao động sản xuất tại địa bàn xã, trong đầu năm 2026, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Trị đã tổ chức nhiều lớp tập huấn nâng cao năng lực cho chi hội trưởng về hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã; nâng cao năng lực về phát triển kinh tế tư nhân và kinh tế hộ gia đình hội viên phụ nữ, đặc biệt là các hộ kinh doanh cá thể; kỹ năng truyền thông kỹ năng lãnh đạo, kỹ năng điều hành cho cán bộ, hội viên phụ nữ dân tộc thiểu số và tổ chức học tập, chia sẻ kinh nghiệm về sự tham gia của phụ nữ trong hoạt động sinh kế và vai trò của phụ nữ tại xã Trường Sơn.
Cũng trong nhiều năm qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Trị đã tổ chức nhiều hoạt động nhằm hỗ trợ phụ nữ phát triển sinh kế, tuyên truyền về bình đẳng giới, góp phần hỗ trợ kịp thời các hoàn cảnh khó khăn, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới, thiết thực nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho hội viên, phụ nữ, đồng thời tạo động lực để chị em vươn lên phát triển kinh tế, xây dựng gia đình hạnh phúc.