Ninh Bình: Tháo gỡ điểm nghẽn, giải phóng các nguồn lực đất đai

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Mai Văn Tuất nêu rõ: Việc sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai (sửa đổi) lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm thể chế hóa các chủ trương, chính sách của Đảng, giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn, tháo gỡ các “điểm nghẽn” về thể chế, tạo điều kiện thuận lợi để khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Đồng thời, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, tạo lập khuôn khổ pháp lý thống nhất, ổn định.

Quá trình xây dựng và ban hành luật của Quốc hội, việc lấy ý kiến đối với các dự án luật là một khâu quan trọng trong quy trình xây dựng pháp luật, góp phần nâng cao chất lượng chính sách và bảo đảm tính khả thi của các quy định khi được ban hành. Với vai trò là cầu nối giữa cử tri với Quốc hội, Đoàn ĐBQH tỉnh luôn coi trọng việc lắng nghe ý kiến của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và Nhân dân để tổng hợp, phản ánh trung thực, đầy đủ tới Quốc hội và các cơ quan soạn thảo. Các ý kiến đóng góp của các đại biểu tại hội nghị là căn cứ thực tiễn sinh động, chất lượng để Đoàn ĐBQH tỉnh tổng hợp, tham gia góp ý tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI…

Theo báo cáo đề dẫn tại hội nghị của Đoàn ĐBQH tỉnh, Luật Đất đai năm 2024 mới được triển khai trong thời gian chưa dài, nhưng thực tiễn đã xuất hiện những vấn đề mới cần tiếp tục hoàn thiện, nhất là sau khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Báo cáo tổng kết của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nhận định, các chính sách mới bước đầu đã tạo chuyển biến tích cực, nhưng cùng với yêu cầu phát triển mới vẫn phát sinh những quan hệ, vướng mắc cần tiếp tục điều chỉnh, nhất là yêu cầu hoàn thiện phân cấp, phân quyền, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và đổi mới phương thức quản lý nhà nước về đất đai.

Tờ trình của Chính phủ cũng đặt vấn đề sửa đổi Luật lần này trong yêu cầu lớn hơn, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển; từ kiểm soát thủ tục sang kiểm soát rủi ro; xây dựng một nền quản trị đất đai hiện đại, minh bạch, hiệu quả và tạo động lực phát triển.

Vì vậy, hội nghị không chỉ góp ý để Luật “dễ thực hiện hơn”, mà quan trọng hơn là tạo ra một phương thức quản trị đất đai mới, vừa khơi thông nguồn lực cho phát triển, vừa bảo đảm công bằng, minh bạch và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.

Đóng góp ý kiến tại hội nghị, các đại biểu đánh giá, dự thảo Luật Đất đai lần này có nhiều đổi mới quan trọng, giải quyết những vướng mắc, bất cập, nhất là khi chuyển đổi sang mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp so với Luật Đất đai năm 2024.

Đồng thời, các ý kiến đóng góp tập trung vào những nội dung chính: Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) cần tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất giữa dự thảo Luật với các luật có liên quan, nhất là pháp luật về đầu tư, quy hoạch, xây dựng, đấu giá tài sản, đấu thầu, tài chính, công chứng, tố tụng và các quy định về tổ chức chính quyền địa phương. Đồng thời, bảo đảm sự thống nhất ngay trong các quy định của dự thảo Luật. Đối với những nội dung dự thảo đã được tinh gọn hoặc khái quát hóa, đề nghị cân nhắc quy định rõ ngay trong Luật những vấn đề có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất và việc tổ chức thực hiện.

Đối với các quy định về phân cấp, phân quyền, đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm phù hợp với năng lực tổ chức thực hiện của chính quyền địa phương các cấp; tiếp tục rà soát các quy định chuyển tiếp nhằm bảo đảm xử lý đầy đủ các trường hợp phát sinh trong quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức bộ máy và thực hiện phân cấp, phân quyền.

Hiện nay, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, nên nêu rõ nhiệm vụ, quyền hạn của cấp tỉnh, cấp xã. Ban soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện một số quy định về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn có thể phát sinh vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đồng thời, tăng cường tính minh bạch và hiệu lực quản lý nhà nước về đất đai; phân cấp cần gắn với phân định rõ trách nhiệm, thời hạn xử lý và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị; nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) theo hướng quy định đầy đủ, thống nhất, chặt chẽ về quản lý, sử dụng đất quốc phòng.

Mặt khác, cần hoàn thiện quy định về cơ chế chuyển tiếp đối với các dự án đang triển khai; quy định cụ thể hơn về việc bố trí tái định cư trước khi thu hồi đất ở; tiếp tục hoàn thiện cơ chế xác định giá đất phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; quy định rõ hơn cơ chế xử lý đối với trường hợp chưa xác định được người có quyền nhận tiền bồi thường do thừa kế, tranh chấp hoặc nguyên nhân pháp lý khác…

Phát biểu kết luận hội nghị, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Mai Văn Tuất đánh giá cao những đóng góp, ý kiến của các đại biểu dự hội nghị. Các ý kiến có rất nhiều thông tin, dữ liệu, có cơ sở lý luận và thực tiễn xác đáng, đa dạng, phong phú, nhiều chiều ở các góc độ khác nhau. Đó là cơ sở quan trọng để Đoàn ĐBQH tổng hợp, nghiên cứu, đề xuất với Quốc hội, Chính phủ, cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan thẩm tra và các cơ quan có thẩm quyền để tiếp tục nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh nhấn mạnh: đây là Bộ Luật rất lớn, rất quan trọng, có tác động đến nhiều cấp, ngành, cộng đồng doanh nghiệp và các tầng lớp nhân dân. Tinh thần, thể chế hóa quan điểm chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và Nghị quyết số 21 (Hội nghị lần thứ Ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các Luật có liên quan), được ban hành ngày 28/7/2026. Trên cơ sở thảo luận khi Luật Đất đai được ban hành sẽ tháo gỡ được những khó khăn, bất cập, điểm nghẽn để giải phóng các nguồn lực đất đai, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng hai con số, phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương...

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh cho biết, Đoàn tiếp thu, tổng hợp đầy đủ các ý kiến phát biểu và các tham luận để báo cáo Quốc hội, Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các cơ quan liên quan để Luật Đất đai (sửa đổi) được ban hành, sớm đi vào cuộc sống, phát huy được vai trò, tác dụng trong phát triển kinh tế - xã hội.

Trọng Hiếu