Đắk Lắk cam kết tháo gỡ điểm nghẽn, mở rộng thị trường cho sầu riêng

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk Đặng Thị Thuỷ, một trong những thách thức lớn hiện nay là khoảng 70% sản lượng sầu riêng của tỉnh vẫn phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc.

Đây là thị trường quan trọng đối với sầu riêng Việt Nam, nhưng việc phụ thuộc quá lớn vào một thị trường cũng đặt ngành hàng trước những rủi ro khi chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc nhu cầu tiêu dùng thay đổi.

Không chỉ Đắk Lắk, sầu riêng Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc rất lớn vào thị trường Trung Quốc. Tiến sĩ Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, cho biết sản lượng sầu riêng của Việt Nam dự kiến đạt hơn 2 triệu tấn trong năm nay, song trên 90% kim ngạch xuất khẩu hiện vẫn tập trung tại thị trường Trung Quốc.

Theo ông Sơn, đây là thị trường trọng điểm cần tiếp tục duy trì, nhưng song song với đó, Việt Nam phải đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường để giảm rủi ro và tạo thêm dư địa tăng trưởng cho ngành hàng.

Đa dạng thị trường, nâng chất lượng để sầu riêng Đắk Lắk đi xa hơn

Việc Ấn Độ bổ sung Việt Nam vào danh sách các quốc gia được phép xuất khẩu sầu riêng tươi từ tháng 7/2026 được xem là tín hiệu tích cực, mở thêm cơ hội cho sầu riêng Việt Nam tại một trong những thị trường đông dân nhất thế giới.

Ngoài Trung Quốc, sầu riêng Việt Nam cũng đang từng bước mở rộng sang Hong Kong, vùng lãnh thổ Đài Loan và hướng tới nhiều thị trường tiềm năng khác như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, EU, Mỹ, Canada và khu vực Trung Đông.

Để khai thác hiệu quả những thị trường này, Cục Xuất nhập khẩu sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu nhu cầu thị trường, hệ thống phân phối, cơ hội nhập khẩu và tăng cường kết nối doanh nghiệp.

Tuy nhiên, mở rộng thị trường cũng đồng nghĩa với việc ngành hàng phải đáp ứng những yêu cầu cao hơn về chất lượng.

Từ sản xuất, thu hoạch đến bảo quản, kiểm định, đóng gói và vận chuyển, mỗi công đoạn đều phải được kiểm soát chặt chẽ. Đây cũng là bài toán đặt ra đối với Đắk Lắk khi địa phương đang sở hữu diện tích sầu riêng lớn nhưng chuỗi hạ tầng phục vụ ngành hàng vẫn còn những điểm nghẽn.

Phát biểu tại diễn đàn, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Đỗ Hữu Huy cho rằng sầu riêng là cây trồng mang lại giá trị kinh tế lớn cho nông nghiệp địa phương. Tuy nhiên, để ngành hàng phát triển bền vững, cần thay đổi cách tiếp cận, từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”.

Trong đó, chất lượng, hiệu quả, khoa học - công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo phải trở thành những động lực chủ yếu.

Theo ông Đỗ Hữu Huy, chính quyền địa phương thấu hiểu những khó khăn mà doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đang phải đối mặt, từ biến động thị trường, rào cản kỹ thuật, yêu cầu kiểm định ngày càng cao đến những hạn chế về hạ tầng logistics, kho lạnh, chất lượng vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, cũng như rủi ro do thiên tai, dịch bệnh.

Những vấn đề này nếu không được tháo gỡ đồng bộ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh và giá trị của sầu riêng Đắk Lắk trên thị trường quốc tế.

“Chính quyền tỉnh không đứng ngoài cuộc”, Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định, đồng thời cho biết Đắk Lắk sẽ chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang phục vụ, kiến tạo; chủ động đồng hành và tháo gỡ khó khăn cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.

Theo đó, tỉnh sẽ tập trung thu hút đầu tư vào các trung tâm logistics, kho lạnh, cơ sở kiểm định, chiếu xạ, nhà máy chế biến sâu và chợ đầu mối nông sản. Đây được xem là những mắt xích quan trọng để giảm chi phí, hạn chế rủi ro sau thu hoạch và nâng cao giá trị sản phẩm.

Cùng với hạ tầng, dữ liệu vùng trồng và truy xuất nguồn gốc cũng được xác định là nền tảng để nâng cao chất lượng ngành hàng.

Đắk Lắk sẽ xây dựng hệ thống dữ liệu về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói theo hướng đầy đủ, chính xác và cập nhật thường xuyên; từng bước ứng dụng công nghệ để quản lý sản xuất, kiểm soát chất lượng, cảnh báo sớm và phục vụ yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.

Bởi khi sầu riêng bước ra những thị trường mới, câu chuyện không còn đơn thuần là có sản phẩm để bán, mà phải chứng minh được sản phẩm được trồng ở đâu, sản xuất như thế nào, chất lượng ra sao và có đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của thị trường hay không.

Cùng với đó, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương xác định rõ trách nhiệm và tiến độ đối với từng nhiệm vụ; tiếp tục cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, không để sự chậm trễ hoặc đùn đẩy trách nhiệm làm mất cơ hội của doanh nghiệp.

Tại diễn đàn, các doanh nghiệp, hợp tác xã và đối tác đã ký kết 8 biên bản ghi nhớ hợp tác, tập trung vào liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng.

Từ vùng trồng đến thị trường, từ dữ liệu đến logistics, những điểm nghẽn của ngành hàng sầu riêng đang được đặt lên bàn để cùng tháo gỡ. Với Đắk Lắk, mục tiêu không chỉ là duy trì sản lượng hay mở rộng diện tích, mà hướng tới một ngành hàng có chất lượng, minh bạch, có khả năng đáp ứng những tiêu chuẩn cao hơn và từng bước giảm phụ thuộc vào một thị trường.

Đó cũng là nền tảng để sầu riêng Đắk Lắk đi xa hơn trên thị trường quốc tế, nâng giá trị cho người trồng và tạo dư địa phát triển bền vững cho toàn ngành hàng.

Mỹ An