Diễn đàn Quốc hội

Đợt 1 Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVINghiên cứu kỹ tác động của chính sách, điều kiện thực thi

Diệp Anh - Đào Cảnh - Hải Phong 16/08/2026 11:50

Nhìn lại đợt 1 Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, điều để lại ấn tượng sâu sắc nhất với các ĐBQH dân tộc thiểu số (DTTS) là tinh thần làm việc khẩn trương, tập trung và trách nhiệm. Với khối lượng nội dung xem xét lớn, nhiều dự án luật, nghị quyết tác động sâu rộng đến đời sống xã hội và các tầng lớp Nhân dân, các nội dung đã được nghiên cứu kỹ từ các góc độ khác nhau, nhất là tác động của chính sách và điều kiện thực thi.

ĐBQH CIL BRI (LÂM ĐỒNG): Phương thức quản lý phù hợp mức độ rủi ro khi chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm

Qua đợt 1 Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, điều tôi ấn tượng nhất là Quốc hội đặt yêu cầu cải cách gắn chặt với khả năng tổ chức thực hiện. Qua thảo luận, vấn đề không chỉ là cắt giảm bao nhiêu thủ tục, điều kiện kinh doanh hay chuyển giao thêm bao nhiêu thẩm quyền, mà còn phải làm rõ phương thức quản lý sau khi cắt giảm, năng lực của cấp được giao quyền, trách nhiệm của từng chủ thể và việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

ĐBQH Cil Bri (Lâm Đồng) phát biểu tại Tổ. Ảnh: Khánh Duy
ĐBQH Cil Bri (Lâm Đồng)

Theo tôi, phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục sẽ tăng tính chủ động, giảm chi phí tuân thủ, cùng với đó là cơ chế kiểm tra, giám sát, hậu kiểm và phân định rõ trách nhiệm. Khi chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, phương thức quản lý cần phù hợp với mức độ rủi ro. Như sửa đổi Luật Trồng trọt, yêu cầu đặt ra là cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh không được làm giảm khả năng kiểm soát chất lượng hoặc chuyển rủi ro sang người sản xuất. Với giống cây trồng, có thể xem xét bãi bỏ yêu cầu về địa điểm giao dịch hợp pháp nhưng cần duy trì nghĩa vụ lưu giữ, cung cấp thông tin phục vụ truy xuất nguồn gốc. Với phân bón, nếu bãi bỏ Giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thì cần xác định rõ phương thức quản lý thay thế, bảo đảm trách nhiệm về chất lượng, nguồn gốc, nhãn hàng hóa, hóa đơn, chứng từ.

Đặc biệt, tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS, khả năng kiểm tra nguồn gốc, nhận biết chất lượng vật tư nông nghiệp của người dân còn hạn chế. Vì vậy, việc cắt giảm điều kiện kinh doanh phải bảo đảm không chuyển rủi ro từ chủ thể kinh doanh sang người sản xuất.

Về hậu kiểm, cần thực hiện có trọng tâm, tập trung vào thông tin tự công bố, sản phẩm có nguy cơ không bảo đảm chất lượng, cơ sở từng vi phạm, có dấu hiệu vi phạm hoặc có phản ánh của người dân. Cùng với đó, bảo đảm nhân lực chuyên môn, năng lực kiểm nghiệm, cơ sở dữ liệu và khả năng kết nối, chia sẻ thông tin để địa phương có đủ điều kiện thực hiện.

ĐBQH NGUYỄN LÊ NGỌC LINH (THANH HÓA): Đưa thực tiễn, tiếng nói cử tri vào từng góp ý

Điều để lại ấn tượng sâu sắc nhất với tôi qua đợt 1 Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất là tinh thần làm việc rất khẩn trương, tập trung và trách nhiệm. Khối lượng nội dung Quốc hội xem xét lớn, nhiều dự án luật, nghị quyết có tác động sâu rộng đến đời sống xã hội và các tầng lớp Nhân dân. Các nội dung được nghiên cứu kỹ; nhiều ý kiến đi sâu vào những vấn đề cụ thể, thiết thực, bám sát đời sống và thực tiễn...

1k025rktl_56d3rh.jpeg
ĐBQH Nguyễn Lê Ngọc Linh (Thanh Hoá)

Khối lượng nội dung lớn đòi hỏi đại biểu phải nghiên cứu, cân nhắc kỹ để những ý kiến đưa ra thực sự có cơ sở, xác đáng và thiết thực. Điều tôi luôn chú trọng là bám sát thực tiễn, lắng nghe ý kiến, kiến nghị của cử tri... để nhìn nhận các quy định từ khả năng áp dụng trong đời sống, nhận diện rõ hơn những vấn đề người dân quan tâm và tác động của chính sách đối với các tầng lớp Nhân dân. Khi tham gia góp ý xây dựng pháp luật, tôi mong muốn những ý kiến của mình phản ánh được yêu cầu từ thực tiễn, gần gũi với đời sống và quyền, lợi ích của người dân.

Với tôi, đợt 1 Kỳ họp là một quá trình dồn tâm sức cho việc nghiên cứu, phản biện, góp ý; đồng thời, luôn bám sát thực tiễn và lắng nghe cử tri để những đóng góp của mình xác đáng hơn, gần với quyền lợi của người dân hơn và góp phần thiết thực đưa luật vào cuộc sống.

ĐBQH LO THỊ BẢO VY (NGHỆ AN): Để chính sách phù hợp với từng vùng, địa bàn

Tôi cho rằng, đợt 1 Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất đã thể hiện rõ tinh thần chủ động, khẩn trương và trách nhiệm của Quốc hội khóa XVI. Như Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh tại phiên khai mạc, “Kỳ họp thể hiện quyết tâm chính trị, tinh thần chủ động, hành động quyết liệt, thực chất”.

Qua các phiên thảo luận tại tổ và hội trường, nhiều vấn đề được tiếp cận từ những góc độ khác nhau, nhất là tác động của chính sách và khả năng vận hành - điều kiện thực thi. Chính sách chỉ thực sự phát huy giá trị khi có thể triển khai thuận lợi và những mục tiêu đặt ra được hiện thực hóa trong cuộc sống.

copy_c82331e5-7eed-49a3-9a18-9b13cb62258e.jpeg
ĐBQH Lo Thị Bảo Vy (Nghệ An)

Khi góp ý hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết, việc quan tâm đến sự khác biệt về điều kiện kinh tế - xã hội, hạ tầng và khả năng tiếp cận giữa các vùng, địa bàn có ý nghĩa quan trọng. Nhất là đối với vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS và vùng biên giới, nơi điều kiện thực hiện cũng như khả năng tiếp cận của người dân có những đặc thù riêng.

Yêu cầu đặt ra là các quy định cần có sự linh hoạt phù hợp khi áp dụng, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa phù hợp với điều kiện thực tế của từng vùng, địa bàn. Một chính sách có mục tiêu tốt nhưng nếu khi triển khai phát sinh nhiều thủ tục phức tạp thì người dân, nhất là ở những địa bàn còn khó khăn, có thể gặp trở ngại trong tiếp cận và thụ hưởng... Đối với những chính sách tác động trực tiếp đến đời sống người dân, quá trình hoàn thiện chú trọng tính thuận lợi, dễ tiếp cận, dễ thực hiện. Những thủ tục không thực sự cần thiết cần tiếp tục được rà soát, đơn giản hóa, tránh làm tăng thời gian, công sức hoặc trở thành rào cản đối với người dân khi thụ hưởng chính sách.

Kỳ vọng sau quá trình tiếp thu, chỉnh lý, các dự án luật, nghị quyết sẽ vừa bảo đảm yêu cầu quản lý, vừa phù hợp với điều kiện của từng vùng, địa bàn. Qua đó, tạo thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận, thụ hưởng và để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.

Diệp Anh - Đào Cảnh - Hải Phong