Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở thành phố Đồng NaiBài cuối: Tiếp tục hoàn thiện cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám đổi mới vì lợi ích chung
Thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở thành phố Đồng Nai cho thấy, để xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nền quản trị hiện đại, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh, đào tạo, bồi dưỡng; từng bước chuyển sang theo kết quả đầu ra, giá trị tạo ra cho xã hội. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám làm, dám đổi mới vì lợi ích chung...
Từng bước đánh giá theo kết quả đầu ra
Thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở thành phố Đồng Nai cho thấy, khó khăn chủ yếu không còn nằm ở việc sắp xếp tổ chức bộ máy mà chuyển sang năng lực tổ chức thực hiện của từng địa phương, cơ quan, đơn vị và đội ngũ cán bộ, công chức. Việc đẩy mạnh phân cấp cho cấp xã làm thay đổi căn bản vai trò của chính quyền cơ sở, đòi hỏi đội ngũ cán bộ không chỉ nắm vững chuyên môn mà còn có năng lực tham mưu, tổ chức thực hiện, phối hợp liên ngành, xử lý tình huống và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Tuy nhiên, do điều kiện lịch sử, đặc điểm địa bàn và chất lượng nguồn nhân lực khác nhau, năng lực quản trị và chất lượng đội ngũ cán bộ giữa các xã, phường vẫn còn chênh lệch. Thực tiễn ở Đồng Nai, có trường hợp chưa phát huy đầy đủ vai trò hạt nhân lãnh đạo, chưa thực sự chủ động trong định hướng, tổ chức thực hiện nhiệm vụ; năng lực điều hành, xử lý các vấn đề phát sinh ở cơ sở còn phụ thuộc nhiều vào bộ máy tham mưu, chưa hình thành được phương pháp lãnh đạo, điều hành độc lập, toàn diện theo yêu cầu của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Bên cạnh đó, việc chuyển từ môi trường công tác cấp huyện (cấp trung gian) sang trực tiếp lãnh đạo, điều hành ở cơ sở đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải có kiến thức tổng hợp, kỹ năng quản trị địa phương, khả năng xử lý tình huống thực tiễn, đối thoại với người dân và giải quyết các vấn đề phát sinh trên địa bàn. Mặt khác, cơ chế đánh giá cán bộ hiện chưa thật sự lấy kết quả đầu ra, chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả phát triển làm tiêu chí chủ yếu
Do đó, giai đoạn tới cần chuyển trọng tâm từ kiện toàn tổ chức bộ máy sang nâng cao năng lực quản trị và thực thi của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý và công chức trực tiếp giải quyết công việc ở cơ sở, tạo nền tảng để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phát huy hiệu quả. Để tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của nền quản trị hiện đại, thành phố Đồng Nai cần tiếp tục hoàn thiện các quy định về vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh, đào tạo, bồi dưỡng; nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá cán bộ theo kết quả thực hiện nhiệm vụ, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp; từng bước chuyển từ đánh giá theo quá trình sang theo kết quả đầu ra và giá trị tạo ra cho xã hội.
Cùng với đó, tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy đổi mới, bản lĩnh, trách nhiệm, khả năng ứng dụng công nghệ số, kỹ năng phối hợp liên ngành và năng lực xử lý các vấn đề phát sinh trong điều kiện quản trị hiện đại; coi đây là nhân tố quyết định nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời, xử lý nghiêm các biểu hiện né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, làm việc cầm chừng, thiếu tinh thần phục vụ.
Sớm hoàn thiện cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu
Cùng với công tác cán bộ, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp làm gia tăng khối lượng thông tin cần xử lý, yêu cầu phối hợp giữa các cơ quan và tốc độ ra quyết định, đòi hỏi hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và phương thức quản trị phải được hoàn thiện đồng bộ.
Mặc dù đã đạt nhiều kết quả trong cải cách hành chính và chuyển đổi số, cơ sở dữ liệu của nhiều ngành, lĩnh vực vẫn chưa được chuẩn hóa, kết nối đồng bộ; việc chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan còn hạn chế; một số quy trình vẫn phải xử lý song song trên môi trường điện tử và hồ sơ giấy; việc khai thác dữ liệu phục vụ dự báo, phân tích và hỗ trợ ra quyết định chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Qua thống kê, bình quân mỗi xã, phường phải sử dựng từ 8 - 9 phần mềm chuyên ngành để giải quyết nhiệm vụ chuyên môn.
Yêu cầu quản trị đòi hỏi phải chuyển mạnh từ “xây dựng phần mềm” sang “xây dựng hệ sinh thái dữ liệu”; từ “ứng dụng công nghệ thông tin” sang “quản trị bằng dữ liệu thời gian thực”; từng bước xây dựng hệ thống điều hành số thống nhất, cơ sở dữ liệu dùng chung, bảng điều hành (dashboard) theo thời gian thực và các công cụ phân tích, cảnh báo sớm, đưa chuyển đổi số trở thành phương thức quản trị của toàn bộ hệ thống chính trị.
Thực tiễn cho thấy, chuyển đổi số cần được xác định không chỉ là nhiệm vụ về công nghệ mà là phương thức quản trị mới của cả hệ thống chính trị, góp phần nâng cao chất lượng quyết định, tăng tính công khai, minh bạch và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp. Thành phố Đồng Nai tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng số, xây dựng hệ thống điều hành thông minh, trung tâm dữ liệu, bảng điều hành số (dashboard), các công cụ phân tích và cảnh báo sớm, tạo điều kiện để từng bước chuyển từ điều hành dựa trên báo cáo sang điều hành dựa trên dữ liệu thời gian thực. Cùng với đó, kiến nghị Trung ương sớm hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị; xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành từ Trung ương đến địa phương.