Iraq, Mỹ ấn định hạn chót rút toàn bộ lực lượng liên quân do Mỹ dẫn đầu
Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi khẳng định ngày 30/9 là thời hạn “cố định và cuối cùng” để chấm dứt sứ mệnh quân sự của liên quân quốc tế do Mỹ dẫn đầu tại nước này. Một quan chức Mỹ cũng xác nhận Washington dự kiến hoàn tất việc rút quân đúng thời hạn trên.
Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đưa ra tuyên bố sau cuộc gặp Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Tướng Brad Cooper, ngày 12/8. Nội dung cuộc gặp được Văn phòng Thủ tướng Iraq công bố trên mạng xã hội X.
“Ngày 30/9 sẽ là thời hạn cố định và cuối cùng để chấm dứt sứ mệnh quân sự của Liên minh toàn cầu chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại Iraq, đồng thời hoàn tất việc rút các lực lượng của liên quân”, tuyên bố nêu rõ.
Theo Văn phòng Thủ tướng Iraq, từ ngày 1/10, quốc gia Trung Đông này sẽ bước sang một giai đoạn mới, không còn bất kỳ lực lượng quân sự nước ngoài nào hiện diện trên lãnh thổ.
Chuyển sang giai đoạn hợp tác mới
Chính phủ Iraq nhấn mạnh việc đặt toàn bộ vũ khí dưới sự kiểm soát độc quyền của nhà nước là điều kiện tiên quyết để đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển và thịnh vượng mới. Hai bên cũng nhất trí quan hệ Iraq – Mỹ trong thời gian tới sẽ chuyển trọng tâm sang hợp tác kinh tế và an ninh, trên cơ sở tôn trọng chủ quyền và bảo đảm lợi ích chung.
Văn phòng Thủ tướng Iraq cho biết, thời hạn chấm dứt sứ mệnh của liên quân đã được hai bên thống nhất trong chuyến thăm Washington của ông al-Zaidi vào giữa tháng 7.
Một quan chức Mỹ xác nhận với hãng thông tấn AP rằng Washington dự kiến hoàn tất việc rút quân vào ngày 30/9. Tuy nhiên, người này không tiết lộ số binh sĩ Mỹ còn lại tại Iraq cũng như địa điểm tái triển khai lực lượng sau khi rời nước này.
“Mỹ, Iraq và các đối tác trong liên quân đã đạt được những thành công lớn trong cuộc chiến đánh bại IS. Từ nay, các lực lượng an ninh Iraq, bao gồm lực lượng Peshmerga và các lực lượng an ninh khác của khu vực Kurdistan thuộc Iraq, sẽ giữ vai trò chủ đạo trong cuộc chiến chống khủng bố trên lãnh thổ Iraq”, quan chức Mỹ cho biết.
Khép lại hơn hai thập niên hiện diện quân sự
Việc rút quân sẽ khép lại một giai đoạn hiện diện quân sự bắt đầu từ cuộc chiến do Mỹ dẫn đầu nhằm lật đổ chính quyền Tổng thống Saddam Hussein năm 2003.
Ở thời kỳ cao điểm của các chiến dịch chống nổi dậy năm 2007, số binh sĩ Mỹ đồn trú tại Iraq từng vượt quá 170.000 người. Đến tháng 12/2011, những đơn vị chiến đấu cuối cùng của Mỹ rời khỏi nước này.
Tuy nhiên, sự trỗi dậy của IS vào năm 2014, cùng việc tổ chức này chiếm giữ những vùng lãnh thổ rộng lớn tại Iraq và Syria, đã khiến quân đội Mỹ quay trở lại theo lời mời của Chính phủ Iraq.
Sau khi IS mất quyền kiểm soát đối với các vùng lãnh thổ từng chiếm giữ, các hoạt động quân sự của liên quân kết thúc vào năm 2021. Năm 2024, Washington và Baghdad đạt thỏa thuận từng bước chấm dứt các chiến dịch còn lại của liên quân do Mỹ dẫn đầu tại Iraq.
Quân đội Mỹ đã rút khỏi các căn cứ ở phần lớn lãnh thổ Iraq trong năm 2025 nhưng vẫn duy trì lực lượng tại khu vực bán tự trị của người Kurd ở miền Bắc. Các căn cứ này thường xuyên trở thành mục tiêu tấn công kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống Iran ngày 28/2/2026.