Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở thành phố Đồng NaiBài 1: Từng bước chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển

Cải cách hành chính, chuyển đổi số - nền tảng đổi mới phương thức quản trị

Thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Đồng Nai đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị. Một trong những chuyển biến quan trọng là phương thức lãnh đạo của các cấp ủy được đổi mới theo hướng tập trung hơn vào các nhiệm vụ chiến lược, trọng tâm, tăng cường kiểm tra, giám sát; từng bước chuyển từ lãnh đạo trực tiếp từng công việc sang lãnh đạo bằng chủ trương, nghị quyết, quy chế, chương trình công tác gắn với kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện.

Một trong những kết quả nổi bật sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là phương thức quản lý, điều hành của chính quyền các cấp từng bước chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển. Chính quyền thành phố tập trung hơn vào hoạch định chính sách, điều phối nguồn lực, kiểm tra, giám sát và hỗ trợ cơ sở; đồng thời, tăng cường phân cấp, phân quyền, trao quyền nhiều hơn cho cấp xã trong tổ chức thực hiện. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ủy quyền đã tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Theo đánh giá, việc phân định rõ nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm từng bước hình thành cơ chế quản trị mới, phát huy vai trò của cấp xã là cấp trực tiếp phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời để cấp thành phố tập trung các nhiệm vụ chiến lược, liên ngành và liên vùng. Phân cấp, phân quyền không chỉ đổi mới quy trình xử lý công việc mà còn nâng cao tính chủ động, trách nhiệm giải trình và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, phù hợp với yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, kiến tạo phát triển và phục vụ Nhân dân.

Thành phố Đồng Nai xác định cải cách hành chính và chuyển đổi số là nền tảng đổi mới phương thức quản trị. Báo cáo sau một năm thực hiện mô hình mới, toàn thành phố thực hiện 2.139 thủ tục hành chính, trong đó 1.365 thủ tục được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình và 507 thủ tục trực tuyến một phần. Hệ thống quản lý văn bản điện tử, chữ ký số, Trung tâm Phục vụ hành chính công và các nền tảng số được triển khai đồng bộ, từng bước hình thành phương thức điều hành dựa trên dữ liệu, nâng cao tính công khai, minh bạch, hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Thực tiễn đó đã góp phần từng bước hình thành phương thức điều hành hiện đại, hiệu quả hơn trong bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp.

Yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ cán bộ

Đáng chú ý, đội ngũ cán bộ từng bước thích ứng với yêu cầu mới, năng lực tổ chức thực hiện được nâng lên nhưng cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với công tác cán bộ trong giai đoạn tới. Quá trình hợp nhất địa giới hành chính, sắp xếp tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và mở rộng phạm vi quản lý vừa tạo áp lực lớn, vừa là môi trường để đội ngũ cán bộ rèn luyện, thích ứng và nâng cao năng lực công tác.

Thực tiễn cho thấy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ cán bộ. Bên cạnh chuyên môn nghiệp vụ, cán bộ phải có năng lực quản trị, tư duy đổi mới, kỹ năng phối hợp liên ngành, khả năng ứng dụng công nghệ số, khai thác dữ liệu và xử lý hiệu quả các vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Hiệu quả vận hành của mô hình vì vậy phụ thuộc trước hết vào năng lực tổ chức thực hiện và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, nhất là người đứng đầu. Từ thực tiễn Đồng Nai có thể khẳng định, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, tư duy quản trị hiện đại và khả năng tổ chức thực hiện là nhân tố quyết định nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy trong giai đoạn tới.

Bên cạnh những kết quả hết sức tích cực trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Đồng Nai cũng thẳng thắn nhìn nhận: thể chế từng bước được hoàn thiện nhưng chưa theo kịp yêu cầu đổi mới mô hình tổ chức bộ máy; phân cấp, phân quyền đã tạo động lực đổi mới nhưng cần tiếp tục gắn với phân bổ nguồn lực và điều kiện bảo đảm thực hiện. Năng lực quản trị và chất lượng đội ngũ cán bộ giữa các địa phương còn có sự chênh lệch, đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao năng lực thực thi của chính quyền cơ sở. Hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và phương thức quản trị số chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu điều hành của mô hình mới. Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện năng lực quản trị của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Thực tiễn tại Đồng Nai cho thấy, hiệu quả của mô hình được đánh giá không phải bằng số lượng đầu mối được tinh gọn hay số nhiệm vụ được phân cấp mà bằng chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp; hiệu quả quản trị, tốc độ xử lý công việc, khả năng huy động và sử dụng nguồn lực, mức độ hài lòng của người dân và kết quả phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, cần tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng hiện đại, hiệu quả; lấy quản trị phát triển làm trung tâm, dữ liệu làm nền tảng, người dân và doanh nghiệp làm đối tượng phục vụ, hiệu quả thực thi và kết quả phát triển làm thước đo chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị.

Kiều Bảo