Kinh tế

Thu đúng, thu đủ, tạo thuận lợi cho sản xuất kinh doanh

Liễu Thanh 12/08/2026 06:36

Thông tin mới nhất từ Cục Thuế cho biết, lũy kế 7 tháng năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước do cơ quan thuế quản lý ước đạt 1.621.813 tỷ đồng, bằng 72,3% dự toán pháp lệnh, tăng 16,1% so với cùng kỳ.

Trong đó, thu từ dầu thô đạt khoảng 36.414 tỷ đồng, bằng 84,7% dự toán, tăng 26,6%; thu nội địa đạt 1.585.399 tỷ đồng, bằng 72,1% dự toán, tăng 15,9% so với cùng kỳ thực hiện.

Đơn giản hóa 96 thủ tục hành chính và 2 điều kiện kinh doanh

Kết quả trên cho thấy tiến độ thu ngân sách đang được duy trì tích cực. Tuy nhiên, cùng với yêu cầu bảo đảm nguồn thu, ngành thuế đang đứng trước đòi hỏi lớn hơn là đổi mới căn bản phương thức quản lý, lấy dữ liệu, quản lý rủi ro và tuân thủ tự nguyện làm nền tảng.

Trong chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật năm 2026, Cục Thuế được giao chủ trì xây dựng 21 văn bản, gồm 8 nghị định và 13 thông tư. Đến nay, 20 văn bản đã hoàn thành, 1 văn bản đang tiếp tục được xây dựng. Cục Thuế cũng hoàn thành thêm 2 thông tư, trong đó có 1 thông tư ngoài chương trình và 1 thông tư chuyển tiếp từ năm 2025.

Cùng với hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được đẩy mạnh. Đến ngày 30/6/2026, Cục Thuế đã thực thi cắt giảm, đơn giản hóa 96 thủ tục hành chính và 2 điều kiện kinh doanh, qua đó giảm khoảng 4.400 triệu đồng chi phí tuân thủ và giảm 481 ngày giải quyết thủ tục.

thuế 2
7 tháng năm 2026, hệ thống đã xử lý khoảng 7 tỷ hóa đơn điện tử. Ảnh: Huy Thắng

Toàn ngành đã tiếp nhận hơn 4,1 triệu hồ sơ, giải quyết hơn 4,03 triệu hồ sơ, với tỷ lệ hồ sơ được giải quyết trước và đúng hạn đạt khoảng 99,67%. Đây là những chỉ dấu cho thấy cải cách hành chính trong lĩnh vực thuế đang chuyển từ yêu cầu trên giấy sang kết quả có thể đo đếm bằng thời gian và chi phí của người nộp thuế.

Chương trình “Lắng nghe để cải cách” tiếp tục là kênh thông tin quan trọng để ngành Thuế nhận diện những điểm nghẽn từ thực tiễn. Qua 50.894 lượt khảo sát, hơn 6.000 ý kiến góp ý được ghi nhận. Có 84,9% ý kiến đánh giá chính sách thuế cơ bản không có vướng mắc; 73,9% đánh giá việc giải quyết thủ tục hành chính thuận tiện và 60,67% đánh giá các ứng dụng quản lý thuế thuận tiện.

Số hóa quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ

Chuyển đổi số đang tạo thay đổi rõ nét trong phương thức quản lý thuế. Tỷ lệ doanh nghiệp tham gia sử dụng dịch vụ khai thuế điện tử đạt 99,4%; tỷ lệ doanh nghiệp hoàn thành đăng ký dịch vụ nộp thuế điện tử với ngân hàng đạt 98,9%. Đến ngày 20/7/2026, eTax Mobile ghi nhận hơn 16 triệu lượt sử dụng, phát sinh gần 25 triệu giao dịch qua ngân hàng thương mại, với tổng số tiền nộp thành công 45.018 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm 2025, số giao dịch và số tiền nộp đều tăng 2,4 lần.

Cùng với đó, hệ thống hóa đơn điện tử tiếp tục mở rộng quy mô, theo thống kê, 7 tháng năm 2026, hệ thống đã xử lý khoảng 7 tỷ hóa đơn điện tử, nâng tổng số hóa đơn được xử lý từ khi triển khai lên 28 tỷ hóa đơn.

Đáng chú ý, số cơ sở kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đạt 527.604, tăng 40% so với cuối năm 2025, gồm 205.769 doanh nghiệp và 321.835 hộ kinh doanh.

Dữ liệu thuế vì thế ngày càng trở thành nguồn lực quan trọng cho quản lý. Khi giao dịch, hóa đơn, kê khai và nộp thuế được số hóa, cơ quan quản lý có thêm cơ sở để nhận diện rủi ro, phân loại người nộp thuế và tập trung nguồn lực vào những khu vực thực sự cần kiểm tra. Đây cũng là bước chuyển từ quản lý thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu, rủi ro và mức độ tuân thủ.

Cùng với số hóa, công tác kiểm tra, chống thất thu được triển khai theo hướng có trọng tâm. Luỹ kế 7 tháng năm 2026, toàn ngành đã thực hiện 35.612 cuộc kiểm tra, đạt 61,2% nhiệm vụ năm và tăng 22% so với cùng kỳ. Tổng số tiền kiến nghị xử lý qua kiểm tra đạt 43.767 tỷ đồng, tăng 36,1%.

Đặc biệt, trong tháng 7/2026, Cục Thuế tập trung triển khai cao điểm “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”, nhằm chuẩn hóa dữ liệu đăng ký thuế, xử lý các trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, đồng thời hỗ trợ các trường hợp còn nhu cầu tiếp tục sản xuất, kinh doanh khôi phục hoạt động.

Bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành yêu cầu toàn ngành tiếp tục phân tích, dự báo và tham mưu điều hành thu ngân sách năm 2026 theo từng khoản thu, sắc thuế và địa bàn; chủ động nhận diện các yếu tố tác động đến nguồn thu để có giải pháp kịp thời.

Cùng với đó là đẩy nhanh hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật thuế; tổ chức triển khai Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn; đổi mới công tác tuyên truyền, hỗ trợ theo hướng chủ động, hiện đại, chuyên sâu. Trọng tâm là hỗ trợ hộ kinh doanh sau chuyển đổi từ phương pháp khoán sang kê khai, triển khai hóa đơn điện tử, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền và eTax Mobile.

Các kênh hỗ trợ số như Chatbot AI, cổng hỗ trợ doanh nhân, hộ kinh doanh cũng được phát triển, hướng tới giảm thời gian, chi phí tiếp cận chính sách và tăng tính chủ động của người nộp thuế.

Toàn ngành đồng thời tiếp tục rà soát, đôn đốc xử lý dữ liệu kinh doanh qua sàn, nền tảng số; đánh giá chất lượng dữ liệu khấu trừ, kê khai và nộp thay theo Nghị định số 117/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Những kết quả đạt được trong 7 tháng năm 2026 cho thấy nỗ lực của ngành thuế trong thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ được giao. Song, những tháng cuối năm vẫn còn nhiều thách thức khi biến động phức tạp của tình hình thế giới tiếp tục tác động đến kinh tế trong nước.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra với ngành thuế không chỉ là hoàn thành dự toán thu mà còn phải tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, nâng cao kỷ luật, kỷ cương, chủ động nhận diện rủi ro và chống thất thu hiệu quả. Thu đúng, thu đủ phải song hành với tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh tuân thủ pháp luật.

Liễu Thanh