Cần Thơ đưa chuyển đổi số đến từng người dân
Từ lễ phát động quy mô gần 10.000 người tại 100 điểm cầu ngày 21/5/2025 đến những đội hình thanh niên "đi từng ngõ, gõ từng nhà", thông qua các mô hình gần dân, dễ học, dễ thực hành, phong trào "Bình dân học vụ số" ở thành phố Cần Thơ đã hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, sử dụng VNeID, thanh toán điện tử, nâng cao kỹ năng an toàn trên không gian mạng... góp phần giúp chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt, hiệu quả hơn.
Từ chủ trương đến hành động
Phong trào "Bình dân học vụ số" được Thành ủy Cần Thơ triển khai trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, với quan điểm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm của chuyển đổi số. Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành phố Cần Thơ xác định hiệu quả phong trào bằng sự thay đổi thực chất về năng lực số của người dân.
Theo Kế hoạch số 01-KH/BCĐ, đến năm 2025, thành phố phấn đấu 100% cán bộ, công chức, viên chức khu vực công có kiến thức, kỹ năng số; 100% học sinh THCS, THPT và sinh viên được trang bị kỹ năng số an toàn; 80% người trưởng thành và người lao động sử dụng được các nền tảng, dịch vụ số thiết yếu. Đến năm 2026, mục tiêu được nâng lên 100%.
Ngay sau lễ phát động, phong trào nhanh chóng được triển khai rộng khắp. Đến tháng 9/2025, toàn thành phố đã thành lập 103 đội hình "Bình dân học vụ số"; hơn 61.000 lượt người dân, đoàn viên, thanh niên và học sinh được tập huấn về kỹ năng số, an toàn và an ninh mạng.
Để phong trào đi vào thực chất, thành phố tập trung ba nhóm giải pháp: tuyên truyền bằng nội dung ngắn gọn, dễ hiểu; tổ chức các lớp hướng dẫn miễn phí, cầm tay chỉ việc cho người cao tuổi, nông dân và lao động tự do; đồng thời phát triển hạ tầng số, các điểm hỗ trợ và tổ công nghệ số cộng đồng. Tinh thần xuyên suốt là hướng dẫn để người dân tự thực hiện, từng bước hình thành kỹ năng và thói quen sử dụng dịch vụ số.
Nhiều mô hình tại cơ sở đã mang lại hiệu quả thiết thực. Tại xã Trường Long, đoàn viên hỗ trợ người dân kích hoạt định danh điện tử mức 2, nộp hồ sơ trực tuyến, sử dụng mã QR và thanh toán không dùng tiền mặt. Tại xã Phong Điền, 100% lãnh đạo sử dụng chữ ký số, toàn bộ hồ sơ được xử lý trên môi trường mạng; 11 hợp tác xã được hỗ trợ đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử. Ở xã Liêu Tú, hàng trăm lượt người dân được hỗ trợ cài đặt ứng dụng Can Tho Smart, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và mở tài khoản thanh toán điện tử.
Để phong trào đi vào chiều sâu
Bên cạnh kết quả đạt được, ở một số địa phương còn khoảng cách về hạ tầng, thiết bị và trình độ tiếp cận công nghệ. Nhiều người dân chỉ thực hiện được thủ tục hành chính khi có người hướng dẫn, chưa đủ tự tin thao tác độc lập; kỹ năng bảo vệ thông tin cá nhân và nhận diện lừa đảo trên không gian mạng còn hạn chế.
Từ thực tế đó, thành phố Cần Thơ xác định giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung nâng cao năng lực số bền vững cho người dân. Trên môi trường số, thông tin về phong trào được định hướng theo tiêu chí ngắn gọn, trực quan, dễ hiểu và dễ chia sẻ; phát hành đồng bộ trên báo điện tử, mạng xã hội, ứng dụng Can Tho Smart và hệ thống thông tin cơ sở. Mỗi sản phẩm truyền thông gắn với một nhu cầu cụ thể, hướng dẫn từng thao tác rõ ràng và tích hợp mã QR để người dân truy cập đầy đủ tài liệu hướng dẫn.
Thành phố đồng thời cũng chuẩn hóa kho học liệu số dùng chung gồm sổ tay, bài giảng, video, infographic, podcast và tình huống thực tế, được cập nhật khi thủ tục, nền tảng hoặc thủ đoạn lừa đảo thay đổi. Kho học liệu số dùng chung được phân loại theo từng nhóm đối tượng: cán bộ cơ sở, học sinh, người cao tuổi, nông dân, công nhân, tiểu thương, người khuyết tật… kết hợp tuyên truyền đại chúng với tiếp cận cá thể để mọi người dân đều có cơ hội tiếp nhận tri thức và kỹ năng số phù hợp.
Để phong trào tiếp tục được lan tỏa sâu rộng, thực sự có hiệu quả, mang lại lợi ích cho người dân, thành phố tiếp tục nhân rộng phong trào “Bình dân học vụ số” theo phương châm “mỗi người biết hướng dẫn một người chưa biết”, “mỗi cán bộ, đảng viên là một tuyên truyền viên số”, “mỗi học sinh, sinh viên là một đại sứ tri thức số”.
Theo Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành phố Cần Thơ, để phong trào thực sự đi vào chiều sâu, các cơ quan, đơn vị, địa phương cần lấy hiệu quả phục vụ người dân làm thước đo, biểu dương đúng người, đúng việc và coi kết quả hỗ trợ cộng đồng là tiêu chí đánh giá, thi đua. Chỉ khi người dân tự tin sử dụng công nghệ để giải quyết công việc, nâng cao chất lượng cuộc sống và chủ động tham gia vào quá trình chuyển đổi số, "Bình dân học vụ số" mới thực sự trở thành phong trào của dân, do dân tham gia và vì dân phục vụ.