Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Dấu mốc lịch sử đưa quan hệ Việt Nam - Australia lên tầm cao mới

Quan hệ Việt Nam - Australia đang bước vào giai đoạn mới với dư địa hợp tác rộng mở

Nhận lời mời của Toàn quyền Australia Sam Mostyn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Australia từ ngày 9 - 12/8/2026. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Australia đang phát triển tốt đẹp sau hơn nửa thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao. Đặc biệt, quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Australia đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và dư địa hợp tác rộng mở.

Sau 2 năm nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện (tháng 3/2024), quan hệ Việt Nam - Australia đã đạt được những bước phát triển mạnh mẽ, toàn diện và thực chất trên hầu hết các lĩnh vực, phản ánh mức độ tin cậy chính trị ngày càng cao và quyết tâm của hai nước trong việc hiện thực hóa các cam kết cấp cao. Hai nước duy trì thường xuyên tiếp xúc cấp cao và nhiều cơ chế hợp tác song phương, đồng thời phối hợp chặt chẽ tại ASEAN, APEC và Liên Hợp Quốc.

Hai bên đã tích cực triển khai các định hướng lớn trong Tuyên bố chung về nâng cấp quan hệ, đồng thời triển khai đúng tiến độ, đến nay đã hoàn thành 96% các hạng mục của Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giai đoạn 2024 - 2027.

Hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ song phương. Kim ngạch thương mại hai chiều hiện ở mức hơn 14 tỷ USD. Hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao và cùng là thành viên các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, RCEP và AANZFTA. Australia hiện là một trong các đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam, trong khi Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế là đối tác thương mại năng động của Australia tại Đông Nam Á.

Trong 6 tháng đầu năm nay, kim ngạch thương mại song phương đã đạt 8,1 tỷ USD, tăng gần 22% so với cùng kỳ năm trước; trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Australia đạt 3,8 tỷ USD, tăng hơn 25%, cao hơn mức tăng trưởng xuất khẩu bình quân của cả nước. Australia hiện nằm trong nhóm 10 đối tác lớn nhất của Việt Nam về thương mại, du lịch và ODA. Hai nước đang hướng đến mục tiêu kim ngạch thương mại đạt 20 tỷ USD và tăng gấp đôi đầu tư hai chiều.

Hợp tác quốc phòng phát triển tích cực. Australia đã hỗ trợ đào tạo tiếng Anh, quân y và đã hỗ trợ Việt Nam vận chuyển 7 bệnh viện dã chiến của lực lượng gìn giữ Hòa Bình đến Nam Sudan. Trong lĩnh vực an ninh, hai nước đã tổ chức Đối thoại An ninh cấp Bộ trưởng Việt Nam – Australia lần thứ nhất tại Canberra vào tháng 10/2024.

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang nổi lên là động lực tăng trưởng mới của quan hệ song phương. Hai nước triển khai hiệu quả giai đoạn II Chương trình Aus4Innovation và Bản ghi nhớ về đổi mới sáng tạo, tập trung vào các lĩnh vực như nông nghiệp, y tế, an ninh sinh học, thực phẩm, môi trường, đại dương và khí quyển...

Australia cũng là đối tác cung cấp ODA quan trọng trong hạ tầng, chuyển đổi số, ứng phó với biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh, đồng thời mở rộng đào tạo cán bộ qua Trung tâm Việt - Úc (VAC) tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Đặc biệt, việc thành lập Trung tâm Công nghệ Chiến lược Việt Nam – Australia tại Hà Nội vào tháng 6/2025, với trọng tâm nghiên cứu 5G, 6G, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn, cùng việc triển khai Sáng kiến Hợp tác Đổi mới, Khoa học và Công nghệ Australia – Việt Nam từ tháng 7/2026, đã tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung và tăng cường kết nối giữa các cơ sở nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp của hai nước.

Giáo dục và đào tạo tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ Việt Nam – Australia. Mỗi năm Australia cấp khoảng 70 học bổng đại học và sau đại học cho Việt Nam. Việt Nam hiện đứng thứ tư trong nhóm các nước có số lượng sinh viên theo học tại Australia đông nhất với hơn 35.000 sinh viên. Giao lưu nhân dân, giao lưu văn hóa ngày càng được mở rộng. Cộng đồng hơn 350.000 người Việt cùng các mạng lưới trí thức, doanh nhân là cầu nối bền chặt giữa hai dân tộc.

Trả lời phỏng vấn báo chí trước thềm chuyến thăm, Đại sứ Việt Nam tại Australia Phạm Hùng Tâm cho rằng, sau hai năm nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, hợp tác Việt Nam – Australia đã đạt được những kết quả nổi bật cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. "Mức độ gắn kết giữa hai nước trên các trụ cột hợp tác ngày càng được củng cố, trong khi các lĩnh vực hợp tác mới không ngừng được mở rộng", Đại sứ cho biết.

Thể hiện tầm nhìn chiến lược, tạo xung lực phát triển mới cho đất nước

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia trên cương vị mới, cũng là chuyến thăm đầu tiên của Lãnh đạo chủ chốt Việt Nam kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện (tháng 3/2024).

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường nêu rõ, chuyến thăm khẳng định sự coi trọng của Việt Nam với một đối tác quan trọng tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương; là bước triển khai quan trọng đường lối đối ngoại được thông qua tại Đại hội XIV của Đảng, góp phần cụ thể hóa chủ trương đưa quan hệ với các đối tác chiến lược toàn diện đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả và bền vững.

Theo Đại sứ Phạm Hùng Tâm, chuyến thăm "không chỉ là dấu mốc lịch sử, mở ra giai đoạn phát triển mới của quan hệ song phương, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược và quyết tâm của lãnh đạo hai nước trong việc xây dựng quan hệ Việt Nam – Australia trở thành một trong những khuôn khổ hợp tác có hiệu quả cao, dựa trên sự tin cậy, tôn trọng lẫn nhau và lợi ích chung".

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cho biết, trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các nhà lãnh đạo Australia sẽ trao đổi định hướng chiến lược về hợp tác công nghệ, chuyển đổi năng lượng và đào tạo nhân lực trình độ cao. Chương trình chuyến thăm gắn đối ngoại cấp cao với hợp tác cụ thể về kinh tế, công nghệ, giáo dục và nguồn nhân lực. Mục tiêu đặt ra không dừng ở mở rộng quan hệ, mà là tạo ra những xung lực phát triển mới cho đất nước. Trong đó, hợp tác khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và các ngành công nghệ chiến lược được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá về chất, thực sự trở thành trụ cột tăng trưởng mới bên cạnh thương mại, đầu tư và giáo dục, qua đó nâng cao sức chống chịu của hai nền kinh tế.

Cùng với đó, trong bối cảnh cục diện thế giới và khu vực chuyển biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường, chuyến thăm còn là dịp để hai nước khẳng định quyết tâm tăng cường hợp tác nhằm ứng phó với các thách thức chung của thời đại, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, trật tự thế giới đa cực công bằng và bền vững, dựa trên các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế, đồng thời thúc đẩy các mô hình hợp tác phát triển bền vững và tăng cường lòng tin chiến lược giữa các quốc gia.

Đại sứ Phạm Hùng Tâm cũng cho rằng, trọng tâm của chuyến thăm là nhằm tiếp tục củng cố và nâng tầm tin cậy chính trị ở cấp cao nhất, tạo xung lực mới cho việc triển khai hiệu quả khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện; đồng thời định hướng các ưu tiên hợp tác trong giai đoạn tới trên các lĩnh vực then chốt như chính trị, ngoại giao, kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục - đào tạo, quốc phòng, an ninh và giao lưu nhân dân.

Với nền tảng tin cậy chính trị vững chắc, tính bổ trợ cao giữa hai nền kinh tế và cùng chia sẻ quyết tâm hợp tác cao, Đại sứ tin tưởng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Australia sẽ ngày càng phát triển sâu sắc, thực chất và hiệu quả hơn, trở thành hình mẫu về hợp tác bình đẳng, cùng có lợi giữa các quốc gia, đồng thời đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển bền vững ở khu vực cũng như trên thế giới.

"Thành công của chuyến thăm không chỉ tạo động lực mới cho quan hệ Việt Nam – Australia trong giai đoạn phát triển tiếp theo mà còn tiếp tục khẳng định giá trị chiến lược của mối quan hệ này đối với lợi ích lâu dài của mỗi nước, cũng như đối với hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng của khu vực và thế giới", Đại sứ Phạm Hùng Tâm nhận định.

Quỳnh Chi