Mỹ - Nhật phối hợp hỗ trợ đồng yên: Tín hiệu mới có thể định hình thị trường tiền tệ toàn cầu

Thông điệp mạnh tới thị trường

Việc Mỹ và Nhật Bản phối hợp mua vào đồng yên được xem là một trong những động thái hiếm hoi trên thị trường ngoại hối trong nhiều thập niên qua. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1998 hai nước cùng hành động để hỗ trợ đồng yên và cũng là lần phối hợp đầu tiên kể từ sau chiến dịch can thiệp của Nhóm G7 nhằm kiềm chế biến động tỷ giá sau thảm họa động đất và sóng thần tại Nhật Bản năm 2011.

Giới quan sát nhận định, động thái này không chỉ góp phần kiềm chế đà suy yếu của đồng tiền Nhật Bản, mà còn phản ánh xu hướng gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ, tài chính và các mục tiêu chiến lược; qua đó có thể làm thay đổi cách nhà đầu tư định giá rủi ro cũng như vận hành các dòng vốn trên thị trường toàn cầu.

Theo nhiều chuyên gia, điểm đáng chú ý của đợt can thiệp lần này không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở cách thức thực hiện. Thay vì tập trung vào cặp tỷ giá USD/JPY như thông lệ, Mỹ được cho là đã hỗ trợ thông qua các giao dịch với đồng euro, trong khi Tokyo trực tiếp mua đồng yên. Cách tiếp cận này giúp giảm tác động lên thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ, đồng thời vẫn tạo hiệu ứng hỗ trợ đáng kể đối với đồng tiền Nhật Bản.

Ông Jesper Koll, chuyên gia cấp cao của Monex Group, cho rằng, sự phối hợp giữa Bộ Tài chính Nhật Bản và Bộ Tài chính Mỹ đã tạo ra hiệu ứng răn đe đối với các hoạt động đầu cơ chống lại đồng yên. Theo ông, khi hai nền kinh tế lớn cùng sử dụng nguồn lực tài chính và thể hiện quyết tâm chính trị rõ ràng, thị trường buộc phải điều chỉnh kỳ vọng.

Ở góc độ khác, Giáo sư Eswar Prasad (Đại học Cornell) nhận định đây chủ yếu là một biện pháp phòng vệ nhằm hạn chế biến động quá mức của thị trường, song cũng phản ánh thực tế rằng chính sách tỷ giá đang ngày càng chịu ảnh hưởng từ các yếu tố địa chính trị và quan hệ chiến lược giữa các quốc gia.

Một số nhà phân tích cũng liên hệ động thái này với việc Washington từng sử dụng Quỹ Bình ổn Hối đoái (ESF) để hỗ trợ đồng peso của Argentina trước đây, cho rằng các công cụ ngoại hối đang được Mỹ sử dụng linh hoạt hơn trong việc theo đuổi các mục tiêu kinh tế và đối ngoại.

Tác động lan rộng tới dòng vốn và thị trường ngoại hối toàn cầu

Theo giới đầu tư, tác động lớn nhất của đợt can thiệp không nằm ở mức tăng tức thời của đồng yên mà ở sự thay đổi trong cách thị trường đánh giá rủi ro.

Ông Billy Leung, chiến lược gia đầu tư của Global X ETFs nhận định, nguy cơ can thiệp phối hợp khiến các quỹ đầu tư phải cân nhắc kỹ hơn khi duy trì các vị thế bán khống đồng yên với quy mô lớn. Điều này đặc biệt ảnh hưởng tới các giao dịch carry trade - chiến lược vay đồng yên với lãi suất thấp để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn tại những thị trường khác.

Nếu đồng yên không còn được xem là nguồn vốn chi phí thấp ổn định, các nhà đầu tư có thể chuyển sang những đồng tiền khác như euro hoặc franc Thụy Sĩ để tài trợ cho các giao dịch đầu tư. Khi đó, cấu trúc dòng vốn trên thị trường ngoại hối toàn cầu cũng có thể thay đổi theo.

Ông Masahiko Loo, chiến lược gia cấp cao về thu nhập cố định của State Street Investment Management cho rằng, các nhà giao dịch hiện không chỉ theo dõi các chỉ số kinh tế vĩ mô hay chính sách lãi suất mà còn phải tính đến khả năng phản ứng của các chính phủ trước những biến động tỷ giá.

Diễn biến mới nhất cho thấy Nhật Bản đã triển khai nhiều đợt mua vào đồng yên trong năm 2026 với quy mô kỷ lục. Theo số liệu Bộ Tài chính Nhật Bản vừa công bố, riêng ngày 30/4, Tokyo đã bán khoảng 40 tỷ USD để mua đồng yên - mức can thiệp trong một ngày lớn nhất từ trước tới nay. Tuy nhiên, hiệu quả chỉ mang tính tạm thời khi đồng yên sau đó tiếp tục chịu áp lực mất giá, buộc Nhật Bản phải phối hợp với Mỹ trong các đợt can thiệp tiếp theo.

Các nhà phân tích nhận định, trong bối cảnh chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản vẫn còn lớn, việc can thiệp đơn lẻ khó có thể đảo ngược xu hướng dài hạn của đồng yên. Tuy nhiên, sự phối hợp giữa Washington và Tokyo đã phát đi tín hiệu rằng các chính phủ sẵn sàng sử dụng công cụ ngoại hối để hạn chế những biến động bị coi là quá mức, đồng thời cho thấy chính sách tỷ giá đang ngày càng gắn chặt với các tính toán chiến lược và địa chính trị. Điều này có thể khiến thị trường tiền tệ toàn cầu bước vào giai đoạn mà yếu tố chính sách trở thành biến số quan trọng không kém các nền tảng kinh tế truyền thống.

Như Ý