Xây dựng khu vực phòng thủ cấp xã, phường vững mạnh toàn diện

Củng cố khu vực phòng thủ từ cơ sở

Các đại biểu Quốc hội đánh giá cao sự chủ động, khẩn trương của Chính phủ và Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo các cơ quan liên quan rà soát khối lượng lớn văn bản liên quan đến 9 luật, trên cơ sở đó, xây dựng hoàn thiện hồ sơ dự án Luật bảo đảm chất lượng.

ĐBQH Bế Xuân Trường (Cao Bằng) nhấn mạnh, khi xác định cấp xã, phường là một thành phần hợp thành, là nền tảng của khu vực phòng thủ của tỉnh, của quân khu, khu vực phòng thủ cấp xã, phường sẽ có những chức năng, nhiệm vụ quan trọng.

Điều này đòi hỏi phải xây dựng khu vực phòng thủ cấp xã, phường vững mạnh toàn diện trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, quốc phòng, an ninh, khoa học, công nghệ; đồng thời giữ vững ổn định chính trị, tạo môi trường, điều kiện thuận lợi để địa phương phát triển kinh tế - xã hội.

Để thực hiện những chức năng, nhiệm vụ nêu trên, theo đại biểu, phải chính quy hóa cơ quan quân sự xã, phường, được tổ chức đồng bộ, khoa học và đủ mạnh. “Muốn chính quy hóa quân sự xã, phường, việc đưa cơ quan quân sự về cấp xã, phường là hoàn toàn chính xác”, đại biểu Bế Xuân Trường nhấn mạnh.

ĐBQH Tô Thành Quyết (Ninh Bình) nêu rõ, thực hiện Kết luận 234-KL/TW của Bộ Chính trị về Đề án tổ chức biên chế Ban Chỉ huy quân sự cấp xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Bộ Quốc phòng đã ban hành Quyết định 142/2026 về điều chỉnh, tổ chức lại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, phường, thị trấn; bố trí sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp thuộc Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, phường, thị trấn là sĩ quan chính quy.

Theo đại biểu, việc dự thảo Luật bổ sung chức danh Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, tương đương Tiểu đoàn trưởng, với trần quân hàm cao nhất là Trung tá; Phó Chỉ huy trưởng, Chính trị viên phó tương đương Phó Tiểu đoàn trưởng, Chính trị viên phó Tiểu đoàn, với trần quân hàm Thiếu tá là phù hợp với tổ chức, biên chế trong quân đội và thống nhất với các quy định hiện hành.

Về đề xuất bổ sung Chính trị viên cấp xã là sĩ quan được đào tạo chuyên nghiệp sâu, đại biểu Tô Thành Quyết lưu ý, tại Quyết định ngày 27/6/2025 của Ban Bí thư về tổ chức cơ quan chính trị và cán bộ chính trị các cấp trong Quân đội nhân dân Việt Nam và Kết luận 234-KL/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ chức danh Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã do Bí thư Đảng ủy cấp xã kiêm nhiệm.

Do vậy, theo đại biểu, việc quy định chức vụ cơ bản của sĩ quan phải bảo đảm thống nhất với quy định của Ban Bí thư và Kết luận của Bộ Chính trị. Sau khi Bộ Chính trị, Ban Bí thư có quy định mới và kết luận về nội dung này, đề nghị Bộ Quốc phòng nghiên cứu, điều chỉnh cho phù hợp.

ĐBQH Phạm Hùng Hưng (Phú Thọ) tán thành với quy định Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và trụ sở riêng. Theo đại biểu, quy định này tạo điều kiện để cơ quan quân sự cấp xã chủ động thực hiện nhiệm vụ, quản lý các nguồn lực và chịu trách nhiệm về hoạt động của mình.

Tăng tính nghiêm minh trong thực hiện nghĩa vụ quân sự

Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nghĩa vụ quân sự, ĐBQH Nguyễn Thành Trung (TP. Hồ Chí Minh) nhấn mạnh, bảo vệ Tổ quốc không chỉ là trách nhiệm của quân đội mà là nghĩa vụ thiêng liêng của mọi công dân Việt Nam. Thực hiện nghĩa vụ quân sự không đơn thuần là chấp hành một quy định của pháp luật mà còn là sự tiếp nối truyền thống yêu nước, sự tri ân thiết thực đối với những người đã ngã xuống để đất nước có được độc lập, thống nhất như ngày hôm nay.

Theo đại biểu, những ngày vừa qua, cả nước nói chung và tại TP. Hồ Chí Minh nói riêng, lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đã phát hiện, quy tập nhiều hài cốt liệt sĩ cùng các mộ tập thể của cán bộ, chiến sĩ, đồng bào yêu nước đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy đều nhắc nhở rằng, hòa bình, độc lập và sự phát triển của đất nước hôm nay không phải là điều tự nhiên có được, mà là thành quả của sự hy sinh vô cùng to lớn của biết bao người con ưu tú của dân tộc.

Tuy nhiên, bên cạnh đại đa số thanh niên có nhận thức đúng đắn, sẵn sàng lên đường nhập ngũ, thực tế vẫn còn một bộ phận thanh niên tìm cách trốn tránh nghĩa vụ quân sự. Có trường hợp gian dối trong đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe; có trường hợp cố tình không chấp hành lệnh gọi; thậm chí lợi dụng những sơ hở của pháp luật để né tránh trách nhiệm công dân.

Đại biểu Nguyễn Thành Trung tán thành với khoản 1, khoản 2 Điều 4 của dự thảo Luật đã bổ sung, làm rõ các hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự. Trong đó, quy định cụ thể các hành vi không chấp hành quyết định đăng ký nghĩa vụ quân sự, quyết định sơ tuyển, khám sức khỏe, lệnh gọi nhập ngũ, gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên; cũng như hành vi gian dối trong đăng ký, sơ tuyển và khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự.

Đại biểu cho rằng, những quy định này là rất cần thiết, vừa bảo đảm tính minh bạch, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, vừa tăng cường tính răn đe đối với các hành vi cố tình vi phạm.

Về việc bãi bỏ Giấy chứng nhận đủ điều kiện đối với cơ sở kinh doanh do Bộ Quốc phòng cấp (trừ các cơ sở do Bộ Công an quản lý) đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh tàu bay không người lái, phương tiện bay khác, ĐBQH Vũ Đại Dương (Khánh Hòa) cho rằng, để bảo đảm mục tiêu quốc phòng, an ninh trong giai đoạn hiện nay, rất cần thiết phải có sự quản lý, chứng nhận đủ điều kiện của Bộ Quốc phòng đối với các cơ sở kinh doanh lĩnh vực trên (trừ các cơ sở do Bộ Công an quản lý).

Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, cân nhắc và đánh giá tác động kỹ về việc bãi bỏ nội dung này.

Mặt khác, đại biểu nêu rõ, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 11 luật về quân sự, quốc phòng quy định về giấy phép điều khiển tàu bay đối với tàu bay không người lái, phương tiện bay khác nhưng không có quy định về điều kiện đào tạo, cấp giấy phép điều khiển bay; Nghị định 288/2025/NĐ-CP của Chính phủ cũng không quy định về nội dung này. Do vậy, quá trình thực hiện nảy sinh những vướng mắc, bất cập trong đào tạo, cấp giấy phép điều khiển bay.

Từ thực tế này, đại biểu Vũ Đại Dương đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc, bổ sung quy định cho phù hợp.

Tại phiên họp, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Thanh Hải