Phổ biến, giáo dục pháp luật: Cầu nối đưa pháp luật vào cuộc sống

Mỗi cán bộ, chiến sĩ là một báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật

Theo Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, những năm qua, cùng với công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tạo mọi điều kiện để các cấp, các ngành triển khai thực hiện tốt công tác này.

Ở các cơ quan, đơn vị trong toàn quân, cấp ủy, chỉ huy các cấp luôn nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò của công tác PBGDPL, đã và đang tích cực, chủ động lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật nhà nước, kỷ luật Quân đội.

Thời gian qua, toàn quân đã xuất hiện rất nhiều những mô hình hay, cách làm hiệu quả, thiết thực; nhiều cơ quan, đơn vị do làm tốt công tác này, đã góp phần quan trọng làm giảm thiểu vi phạm, không để xảy ra vi phạm kỷ luật nghiêm trọng, góp phần xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện, "mẫu mực tiêu biểu", hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Tuy nhiên, trước yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, xây dựng xã hội Thượng tôn pháp luật và yêu cầu "Xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại" cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, đã và đang đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với công tác PBGDPL, vận động người dân chấp hành pháp luật tại cơ sở.

Theo Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, các cơ quan, đơn vị trong toàn quân, cần tiếp tục triệt sâu sắc các quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về công tác PBGDPL; tổ chức tuyên truyền, phổ biến, quán triệt cho cán bộ, chiến sĩ nhận thức đầy đủ về vị trí, vai trò của công tác này. Đặc biệt, thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức, quan tâm đầu tư về thời gian, kinh phí, cơ sở vật chất; huy động sự tham gia của các cấp, các ngành, các tổ chức và toàn thể cán bộ chiến sĩ tham gia vào công tác này; phấn đấu, mỗi cán bộ, chiến sĩ Quân đội là một báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật...

Giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, TS. Vũ Hoài Phương nhấn mạnh rằng, nhiệm vụ của người làm công tác tuyên truyền không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt đúng các quy định của pháp luật mà còn phải biết chuyển hóa những nội dung khô khan thành thông tin dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, sử dụng ngôn ngữ gần gũi, hình ảnh trực quan và cách truyền tải phù hợp để tác động đến nhận thức, thái độ và hành vi của người tiếp nhận.

Chính vì vậy, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên trong quân đội cần trang bị những kỹ năng cần thiết về chụp ảnh, sản xuất video ngắn và viết bài đăng trên mạng xã hội, nhằm nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông đa nền tảng.

Đối với kỹ năng chụp ảnh, một bộ ảnh phải có khả năng kể chuyện thông qua việc kết hợp ảnh toàn cảnh, trung cảnh và cận cảnh, bảo đảm chủ thể rõ ràng, bố cục hợp lý, ánh sáng phù hợp, ghi lại đúng khoảnh khắc của hoạt động, đồng thời tuyệt đối không để lộ thông tin, tài liệu hoặc vị trí nhạy cảm. Với kỹ năng làm video ngắn, chỉ nên truyền tải một thông điệp trọng tâm, được xây dựng theo cấu trúc mở đầu thu hút, nội dung giải thích ngắn gọn; quá trình thực hiện gồm 5 bước từ lên ý tưởng, xây dựng kịch bản, quay tư liệu, dựng video đến kiểm duyệt, trong đó luôn tuân thủ nguyên tắc đúng nội dung, đúng hình ảnh và đúng quy định bảo mật.

Đối với kỹ năng viết bài đăng trên mạng xã hội, TS. Vũ Hoài Phương cho rằng, bài viết cần ngắn gọn, chính xác, chuẩn mực, có thông điệp giáo dục rõ ràng; không sao chép nguyên văn các điều luật dài mà cần chuyển hóa thành ngôn ngữ phổ thông, dễ tiếp cận; bài viết nên được xây dựng theo bố cục gồm mở đầu, thông tin chính, ý nghĩa và thông điệp kết thúc.

Đa dạng hóa hình thức truyền thông

Đối với công tác PBGDPL và truyền thông chính sách trong quá trình xây dựng pháp luật, Phó Cục trưởng Cục PBGDPL và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp Phan Hồng Nguyên nhấn mạnh, trong công cuộc xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, thời gian tới, cần đẩy mạnh việc tổ chức thi hành pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng ý thức và lối sống thượng tôn Hiến pháp, pháp luật.

Ông Phan Hồng Nguyên cũng đề xuất một số giải pháp đổi mới công tác truyền thông chính sách, PBGDPL như hoàn thiện thể chế, hệ thống pháp luật, văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến truyền thông chính sách, PBGDPL; đổi mới toàn diện công tác PBGDPL theo chỉ đạo của Đảng ủy Chính phủ tại Công văn số 913-CV/ĐU ngày 20/6/2026 về việc tiếp tục thực hiện Kết luận số 80-KL/TW của Ban Bí thư, triển khai hiệu quả Luật PBGDPL và các văn bản hướng dẫn thi hành...

Mặt khác, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) trong truyền thông chính sách, PBGDPL, trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện và vận hành có hiệu quả Cổng Pháp luật quốc gia, Cổng Thông tin điện tử PBGDPL quốc gia; thiết lập các ứng dụng, phần mềm có tính năng trực tuyến, tương tác và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; tăng cường sử dụng các nền tảng mạng xã hội và công cụ số hóa trong công tác truyền thông pháp luật như Facebook, YouTube, TikTok, Zalo cùng với các ứng dụng pháp luật chuyên biệt có thể trở thành kênh hiệu quả để chuyển tải thông tin pháp luật một cách sinh động, súc tích, dễ hiểu; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giải đáp pháp luật, giúp người dân tiếp cận nội dung pháp luật một cách tự nhiên, chủ động và linh hoạt hơn.

Bên cạnh đó, nâng cao vai trò trách nhiệm của các cơ quan báo chí, truyền thông, đa dạng hóa mô hình, hình thức truyền thông chính sách, PBGDPL, nhất là phát huy các mô hình truyền thông đa phương tiện, mạng xã hội, ưu tiên những nội dung quan trọng được phát trên khung giờ thu hút đông đảo khán, thính giả trên hệ thống phát thanh, truyền hình quốc gia.

Đặc biệt, xây dựng, phát triển, nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên theo hướng chuyên sâu, chuyên biệt cho đối tượng đặc thù, yếu thế, phát huy vai trò, trách nhiệm xã hội của các tổ chức hành nghề luật như luật sư, luật gia, trợ giúp viên pháp lý; có chính sách ưu tiên sử dụng đội ngũ người biết tiếng dân tộc thiểu số, người có uy tín trong cộng đồng dân cư, già làng, trưởng bản, chức sắc, chức việc trong các tôn giáo ở vùng dân tộc thiểu số tham gia PBGDPL.

Ngoài ra, cần nâng cao trách nhiệm, sự phối hợp giữa các cấp, các ngành, địa phương trong công tác truyền thông chính sách, PBGDPL cho người dân, doanh nghiệp; phối hợp chặt chẽ, kịp thời với các cơ quan báo chí, truyền thông trong triển khai công tác này; quan tâm đầu tư nguồn lực, chính sách đặc thù trong công tác truyền thông chính sách và công tác PBGDPL.

Song song với đó, ưu tiên bố trí kinh phí cho các địa phương chưa cân đối được ngân sách và thực hiện các nhiệm vụ PBGDPL cho đối tượng đặc thù, yếu thế, người dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn; các vấn đề pháp luật cấp bách cần được phổ biến, quán triệt ngay theo nhu cầu của người dân hoặc yêu cầu từ quản lý nhà nước; tăng cường đa dạng hóa nguồn lực xã hội tham gia công tác PBGDPL; có cơ chế, chính sách hỗ trợ khuyến khích được các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp tham gia.

Thảo Mộc