Từ công viên đến “vườn ươm” sáng tạo của Hà Nội
Các kiến trúc sư kỳ vọng nhiều không gian công cộng trở thành nơi ươm mầm sáng tạo cho Hà Nội; đề xuất Công viên Thống Nhất là "vườn ươm" ý tưởng, kết nối cộng đồng.
Chiều 7/8 đã diễn ra chương trình Đánh thức không gian công cộng đô thị - hoạt động cộng hưởng trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
"Sân khấu mở" cho nghệ thuật, thử nghiệm và đồng sáng tạo
Theo các kiến trúc sư, nhằm góp phần xây dựng Hà Nội - Thành phố Sáng tạo, cần có những không gian công cộng đủ rộng và đủ mở để các ý tưởng được hình thành, thử nghiệm và lan tỏa. Đây không chỉ là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, mà còn là môi trường để cộng đồng gặp gỡ, trao đổi, hợp tác và cùng tạo ra những giá trị mới.
Không gian sáng tạo cũng cần được thiết kế theo hướng dễ tiếp cận. Điều đó đồng nghĩa với chi phí sử dụng hợp lý, vị trí thuận lợi, kết nối giao thông thuận tiện, tạo điều kiện để mọi tầng lớp người dân, đặc biệt là giới trẻ và những người làm sáng tạo, đều có cơ hội tham gia và thụ hưởng.
Thực tế trong lịch sử, từ quảng trường ở các đô thị châu Âu đến sân đình trong các làng quê Việt Nam, không gian công cộng từ lâu đã là nơi con người gặp gỡ, giao lưu và cùng kiến tạo bản sắc văn hóa. Đó không chỉ là nơi để đi qua, mà còn là nơi thể hiện sức sống và bản sắc.
Trong bối cảnh hiện đại, công viên và các không gian công cộng tiếp tục kế thừa vai trò ấy, trở thành "sân khấu mở" cho nghệ thuật, đối thoại, thử nghiệm và đồng sáng tạo. Khi được quy hoạch và vận hành đúng cách, mỗi không gian như vậy có thể khuyến khích mỗi người dân trở thành một chủ thể sáng tạo.
Đưa công viên trở thành "vườn ươm sáng tạo"
Với tinh thần đánh thức không gian đô thị của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Nhóm Mầm - với sự tham gia của các kiến trúc sư và đơn vị chuyên môn, giới thiệu ý tưởng dự án "Gieo một vòng xanh". Những người thực hiện dự án mong muốn biến công viên Thống Nhất thành nơi ươm mầm cho các ý tưởng mới, để từ đây, sáng tạo sẽ lan tỏa ra toàn Hà Nội.
Theo KTS. Nông Hải Yến - HF Vietnam Architecture & Design, công viên Thống Nhất từ lâu được biết đến là "lá phổi xanh" của Hà Nội. Đặc biệt, đây còn là công trình mang giá trị lịch sử khi được xây dựng từ năm 1958 bằng sự chung tay của hàng vạn người tình nguyện. Gần đây, việc dỡ bỏ hàng rào đã tạo ra sự kết nối về mặt vật lý, nhưng hoạt động bên trong công viên vẫn còn đơn điệu, thiếu chiều sâu. Nhiều không gian trong công viên dường như vẫn đang "ngủ quên" và chưa được khai thác hết tiềm năng.
Theo định hướng của dự án, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo là cơ chế kích hoạt không gian, tạo nhận diện cho công viên như một địa điểm sáng tạo, kiểm chứng mô hình vận hành sáng tạo trong thực tế, thử nghiệm các hình thức tương tác và đo lường phản hồi từ người tham gia.
Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là giá trị tiếp tục sau lễ hội, ở việc hình thành mạng lưới đối tác, cộng đồng sáng tạo, hạ tầng hỗ trợ và năng lực vận hành bền vững, giúp công viên trở thành "vườn ươm sáng tạo" của Hà Nội. Đây không chỉ là nơi tổ chức sự kiện định kỳ mà là nền tảng liên tục để cộng đồng học, làm, chơi, thử nghiệm, trình diễn và kết nối thị trường sáng tạo...
Chương trình mở ra diễn đàn để cộng đồng, giới chuyên môn và những người quan tâm cùng thảo luận về cơ hội, thách thức trong phát triển hạ tầng sáng tạo cho Hà Nội. Ban tổ chức kỳ vọng đây sẽ là tiền đề để có thêm những ý tưởng nhằm "đánh thức" các không gian công cộng của Thủ đô.