Cắt giảm thủ tục, không để “khoảng trống” quản lý

Giảm tiền kiểm, phải tăng sức mạnh hậu kiểm

Bày tỏ đồng tình cao với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, các đại biểu đề nghị việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm phải được thiết kế chặt chẽ, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý, duy trì hiệu lực quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi của người dân, doanh nghiệp.

Đại biểu Phạm Hùng Thắng (Ninh Bình) cơ bản nhất trí với chủ trương đơn giản hóa thủ tục hành chính, song đề nghị tiếp tục rà soát một số quy định của dự thảo để bảo đảm tính khả thi khi triển khai. Góp ý cụ thể đối với Điều 9 của dự thảo Luật (sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thủy sản) về việc bãi bỏ Điều 63 và Điều 64 của Luật Thủy sản hiện hành liên quan đến điều kiện và thủ tục công nhận cơ sở đủ điều kiện đóng mới, hoán cải tàu cá, đại biểu cho rằng việc bãi bỏ các thủ tục này có thể góp phần giảm gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp, nhưng cần bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý trong kiểm soát chất lượng, an toàn kỹ thuật của tàu cá theo quy định tại Điều 67 của Luật Thủy sản. Đồng thời, đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp đối với các giấy chứng nhận đã được cấp trước khi luật có hiệu lực, tránh phát sinh thủ tục hoặc nghĩa vụ tài chính không cần thiết cho doanh nghiệp.

Đối với Điều 10 của dự thảo (sửa đổi Điều 17 Luật Trồng trọt), đại biểu Phạm Hùng Thắng đánh giá việc chuyển từ cơ chế cấp giấy công nhận lưu hành giống cây trồng sang cơ chế tổ chức, cá nhân tự công bố lưu hành là bước tiến lớn trong cải cách thủ tục hành chính, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo đại biểu, giống cây trồng là đầu vào có ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng nông sản và an ninh lương thực, vì vậy nếu chuyển hoàn toàn sang cơ chế tự công bố mà không có hậu kiểm đủ mạnh sẽ tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện giống kém chất lượng trên thị trường.

Đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung quy định rõ trách nhiệm pháp lý, cơ chế bồi thường của tổ chức, cá nhân tự công bố khi sản phẩm không đúng cam kết, đồng thời quy định bắt buộc về tần suất, phương thức kiểm tra hậu kiểm của cơ quan quản lý chuyên ngành ngay sau khi giống được đưa vào lưu thông.

Không để nông dân vùng khó khăn gánh rủi ro

Quan tâm đến tác động của dự thảo luật đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đại biểu Lê Văn Thế (Ninh Bình) cho rằng: việc sửa đổi không chỉ nhằm cắt giảm thủ tục hành chính mà còn phải bảo đảm quyền lợi của người dân ở những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Góp ý đối với khoản 2 Điều 22 của Luật Trồng trọt về việc bãi bỏ điều kiện đối với tổ chức, cá nhân buôn bán giống cây trồng, trong đó có yêu cầu bảo đảm truy xuất nguồn gốc lô giống, đại biểu bày tỏ băn khoăn vì quy định này có thể tạo khoảng trống trong quản lý chất lượng giống. Hiện nay, tại nhiều địa bàn miền núi, người dân chủ yếu mua giống qua các đại lý nhỏ hoặc chợ phiên, trong khi khả năng tiếp cận thông tin còn hạn chế; nếu bỏ hoàn toàn yêu cầu truy xuất nguồn gốc thì người chịu rủi ro đầu tiên sẽ là nông dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Đại biểu đề nghị hoặc giữ lại những quy định cốt lõi của khoản 2 Điều 22, hoặc nếu bãi bỏ thì phải bổ sung ngay cơ chế thay thế về truy xuất nguồn gốc, lưu giữ hồ sơ, hậu kiểm và xử lý vi phạm, bảo đảm “có thể giảm tiền kiểm nhưng không nên bỏ qua hàng rào kỹ thuật cần thiết để bảo vệ người sản xuất ở vùng khó khăn”.

Đại biểu Lê Văn Thế cũng nhấn mạnh, chủ trương chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm là đúng hướng, song để bảo đảm khả thi cần đáp ứng đồng thời ba điều kiện gồm: cơ sở dữ liệu quản lý đầy đủ, cơ chế thanh tra, kiểm tra đủ mạnh và chế tài xử lý vi phạm đủ sức răn đe. Nếu chỉ bãi bỏ các điều kiện đầu vào mà chưa tăng cường năng lực hậu kiểm thì nguy cơ hàng hóa kém chất lượng lưu thông trên thị trường sẽ rất lớn, nhất là tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, nơi lực lượng quản lý chuyên ngành còn mỏng.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị tiếp tục đánh giá kỹ tác động của các quy định sửa đổi đối với Luật Chăn nuôi, Luật Thú y và bổ sung đánh giá riêng đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi nhằm bảo đảm cải cách thủ tục hành chính nhưng không làm suy giảm hiệu lực quản lý nhà nước và không gia tăng rủi ro cho các địa bàn đặc thù.

Phát triển đô thị phải lấy chất lượng sống làm trung tâm

Góp ý đối với dự án Luật Phát triển đô thị, đại biểu Nguyễn Thị Bích Đào (Ninh Bình) cho biết: quy định tại Điều 11 và Điều 12 về nội dung quản lý đô thị, nhà ở và không gian đô thị. Dự thảo Luật đã phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho địa phương trong việc quy định quản lý, sử dụng và khai thác không gian đô thị, phù hợp với yêu cầu tối ưu hóa nguồn lực đất đai.

Tuy nhiên, quán triệt tinh thần cốt lõi của Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển đô thị lấy con người làm trung tâm, quy định tại Điều 11 và Điều 12 hiện vẫn thiên về khía cạnh khai thác thương mại không gian, chưa chú trọng đúng mức đến các chỉ tiêu bảo đảm chất lượng sống của cư dân như: tỷ lệ không gian công cộng, diện tích cây xanh đô thị và hạ tầng giao thông công cộng.

Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét, bổ sung nguyên tắc khai thác không gian đô thị bao trùm và bảo vệ môi trường, cần quy định rõ nguyên tắc khai thác, nâng cao giá trị sử dụng đất đai phải bảo đảm tính bình đẳng, không làm gia tăng phân hóa xã hội hoặc tạo rào cản tiếp cận của cộng đồng đối với các không gian công cộng. Đồng thời, ràng buộc tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc đối với các dự án khai thác, xây dựng công trình ngầm nhằm bảo đảm không gây sụt lún bề mặt và chống suy thoái, ô nhiễm nguồn nước dưới đất.

Bên cạnh đó, bổ sung chính sách bắt buộc về việc ưu tiên bố trí quỹ đất sạch và dành nguồn lực đầu tư phát triển hệ thống trường học công lập tại các khu đô thị mới, khu tái định cư, khu công nghiệp và khu công nghệ cao. Đây là giải pháp cấp thiết nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng xã hội, giải quyết nhu cầu an sinh cơ bản của người dân và người lao động sau quá trình mở rộng không gian đô thị.

Tin và ảnh: Trọng Hiếu