Hà Nội: Đầu tư công mở đường cho tăng trưởng
Trong triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, Hà Nội xác định đầu tư công là một trong những nguồn lực quan trọng để tạo động lực tăng trưởng, hoàn thiện kết cấu hạ tầng và dẫn dắt các dòng vốn xã hội. Kết quả thực hiện trong 7 tháng đầu năm cho thấy, tiến độ đầu tư từ ngân sách đã có chuyển biến rõ nét, tạo nền tảng để thành phố tiếp tục thực hiện các mục tiêu tăng trưởng trong những tháng cuối năm.
Tăng tốc giải ngân, tạo dư địa cho phát triển
Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 7 và 7 tháng năm 2026, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước do địa phương quản lý trong tháng 7 ước đạt 16.412 tỷ đồng, tăng 19,4% so với tháng trước và tăng 94,7% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế 7 tháng, tổng vốn đầu tư thực hiện đạt 72.210 tỷ đồng, tăng 71,8% so với cùng kỳ và bằng 46,3% kế hoạch cả năm. Trong đó, vốn ngân sách cấp thành phố đạt 42.584 tỷ đồng, gấp 2,3 lần cùng kỳ; vốn ngân sách cấp xã đạt 29.626 tỷ đồng, tăng 26,4%.
Đây là kết quả đáng chú ý trong bối cảnh yêu cầu giải ngân vốn đầu tư công không chỉ dừng ở việc bảo đảm tiến độ dự án mà còn phải tạo tác động lan tỏa tới sản xuất, xây dựng, vận tải, dịch vụ và các lĩnh vực liên quan. Dòng vốn được đưa vào nền kinh tế nhanh hơn sẽ góp phần thúc đẩy tổng cầu, đồng thời tạo ra hệ thống hạ tầng mới phục vụ phát triển lâu dài.
Một quyết định quan trọng được HĐND thành phố thông qua ngày 15/7/2026 là điều chỉnh, bổ sung 15.000 tỷ đồng vào Kế hoạch đầu tư công năm 2026 từ nguồn tăng thu ngân sách năm 2025. Nguồn vốn này được ưu tiên cho các dự án lớn, trọng điểm, cấp bách và các nhiệm vụ giải quyết những điểm nghẽn chiến lược.
Sau khi được bổ sung, tổng kế hoạch vốn Hà Nội tự giao năm 2026 là 156.000 tỷ đồng, cao hơn mức 126.000 tỷ đồng kế hoạch vốn được Thủ tướng Chính phủ giao. Như vậy, khối lượng vốn cần giải ngân trong những tháng cuối năm còn rất lớn, đòi hỏi thành phố tiếp tục duy trì kỷ luật điều hành và nâng cao khả năng hấp thụ vốn của từng dự án.
Hạ tầng giao thông tạo trục phát triển mới
Trong cơ cấu đầu tư công, Hà Nội tiếp tục dành nguồn lực đáng kể cho những công trình hạ tầng có khả năng tạo sức lan tỏa rộng, nhất là các tuyến đường vành đai và hệ thống cầu vượt sông Hồng.
Tại dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, hơn 98,8% chiều dài tuyến, tương đương khoảng 1.426 ha, đã được bàn giao mặt bằng. Đường song hành đạt khoảng 85% giá trị sản lượng, tương ứng 3.596/4.205 tỷ đồng; 35/51,5km đã được trải bê tông nhựa. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ đường song hành trong quý III/2026.
Dự án Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng và bước vào giai đoạn thi công cao điểm. Hai cầu vượt tại nút giao Láng Hạ và Nguyễn Chí Thanh đang được đẩy nhanh tiến độ, với mục tiêu hoàn thành nền đường trước ngày 2.9.2026 và thông xe cầu vượt trước cuối năm.
Tại Vành đai 2,5, hầm chui nút giao Giải Phóng đã hoàn thành trong quý I; đoạn Đầm Hồng - Quốc lộ 1A đã thông xe kỹ thuật. Các nhà thầu đang tập trung thi công đoạn từ Khu đô thị mới Dịch Vọng đến Nguyễn Trãi. Trong đó, đoạn Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi đã bàn giao toàn bộ mặt bằng.
Cùng với các tuyến vành đai, Hà Nội đang triển khai 7 dự án cầu lớn vượt sông Hồng gồm Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà và Mễ Sở, với mục tiêu hoàn thành vào quý II/2027 phục vụ Hội nghị APEC.
Một số dự án đã đạt tiến độ đáng kể. Cầu Tứ Liên đã bàn giao 80,2% mặt bằng và hoàn thành toàn bộ cọc khoan nhồi trụ chính. Cầu Hồng Hà hoàn thành 798/941 cọc khoan nhồi, bắt đầu lao dầm Super-T; cầu Mễ Sở hoàn thành 360/596 cọc khoan nhồi và 5 thân trụ.
Việc hình thành đồng bộ các tuyến vành đai và cầu vượt sông Hồng có ý nghĩa không chỉ về giao thông mà còn mở rộng không gian phát triển đô thị, tạo các trục kết nối mới và tăng khả năng thu hút đầu tư.
Trong lĩnh vực đường sắt đô thị, dự án tuyến Nhổn - Ga Hà Nội đã hoàn thành công tác khoan hầm bằng hai robot TBM “Thần tốc” và “Táo bạo”. Việc tháo dỡ robot tại ga S12 đánh dấu việc kết thúc gói thầu ngầm CP03, tạo điều kiện chuyển sang giai đoạn hoàn thiện và lắp đặt thiết bị.
Bên cạnh giao thông, thành phố cũng tập trung đầu tư hệ thống thoát nước và hồ điều hòa. Hồ điều hòa Mễ Trì (Đồng Bông 2), tổng vốn gần 400 tỷ đồng, đã đạt khoảng 65% khối lượng. Hồ điều hòa Phú Đô có tổng mức đầu tư 1.167 tỷ đồng, đạt khoảng 35% khối lượng và đang được đẩy nhanh thi công trước mùa mưa lũ. Cụm hồ Yên Nghĩa 1 và 2, diện tích 25ha, tổng vốn hơn 1.100 tỷ đồng, cùng các dự án hồ Cự Khối, Thụy Phương, Chèm và Liên Mạc cũng đang được tập trung triển khai.
Siết trách nhiệm, tháo gỡ điểm nghẽn giải ngân
Một trong những yêu cầu được Hà Nội đặt ra là gắn tiến độ giải ngân với trách nhiệm của người đứng đầu. Chủ đầu tư phải xây dựng lộ trình cụ thể đến từng dự án; kết quả giải ngân là một căn cứ đánh giá thực hiện nhiệm vụ. Những đơn vị không đáp ứng tiến độ có thể bị điều chuyển vốn sang nơi có khả năng hấp thụ tốt hơn.
Tại các xã, phường, thành phố triển khai mô hình “Tổ chỉ huy giải ngân” do Chủ tịch UBND cấp xã làm tổ trưởng nhằm tăng cường kiểm tra thực địa, kịp thời xử lý những vướng mắc phát sinh.
Cùng với đó, việc điều chỉnh linh hoạt kế hoạch vốn giữa các hạng mục trong phạm vi được phép, từ thiết kế, bồi thường đến xây lắp, được thực hiện nhằm hạn chế tình trạng vốn đã bố trí nhưng dự án chưa đủ điều kiện hấp thụ. Quan điểm điều hành là không để nguồn lực ngân sách bị đình trệ trong khi các dự án khác có khả năng triển khai.
Hà Nội đồng thời đẩy mạnh đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất. Khu công nghiệp Đông Anh, Phú Hà đang đẩy nhanh giải phóng mặt bằng; Khu công nghệ cao Sinh học Hà Nội cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng và đang thi công hạ tầng kỹ thuật. Dự án Khu công viên công nghệ số có tổng vốn hơn 53.700 tỷ đồng được kỳ vọng hình thành trung tâm công nghệ cao quy mô lớn tại khu vực Tây Tựu.
Tuy vậy, để hoàn thành kế hoạch vốn 156.000 tỷ đồng, Hà Nội còn phải giải ngân khoảng 91.000 tỷ đồng trong thời gian còn lại của năm. Áp lực về giá nguyên vật liệu, logistics và nguồn cung cát, đá, đất đắp vẫn hiện hữu. Giải phóng mặt bằng cũng tiếp tục là điểm nghẽn tại một số dự án do vướng xác nhận nguồn gốc đất.
Trong khi đó, để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP quý III ở mức 12,54%, thành phố cần sự đóng góp đồng thời của đầu tư công, công nghiệp và dịch vụ. Vì vậy, hiệu quả của đầu tư công không nên chỉ được đo bằng tỷ lệ giải ngân, mà quan trọng hơn là khả năng biến nguồn vốn ngân sách thành công trình, hạ tầng và năng lực sản xuất mới.
Với khối lượng công việc lớn trong những tháng cuối năm, yêu cầu đặt ra đối với Hà Nội là tiếp tục giữ vững kỷ luật giải ngân, xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về mặt bằng, vật liệu và thủ tục; đồng thời bảo đảm chất lượng, hiệu quả của từng dự án. Khi nguồn vốn công được sử dụng đúng tiến độ và đúng trọng tâm, vai trò “vốn mồi” mới được phát huy đầy đủ, tạo thêm dư địa cho khu vực tư nhân và góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.