Thành lập thành phố Bắc Ninh: Nâng tầm quản trị, phát huy vai trò động lực vùng
Thảo luận tại Tổ 7 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Nghệ An và Lâm Đồng) sáng 6/8 về việc thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, các đại biểu thống nhất đây là bước phát triển phù hợp với vị thế, tiềm năng của địa phương; đồng thời, đề nghị kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực quản trị đô thị, bảo đảm hoạt động phục vụ người dân, doanh nghiệp thông suốt sau khi chuyển đổi mô hình.
Chuẩn bị đồng bộ bộ máy, nhân lực và điều kiện vận hành
Tán thành sự cần thiết thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, ĐBQH Vũ Thị Lan Anh (Nghệ An) cho rằng: hồ sơ Đề án đã thể hiện đầy đủ các chủ trương của Đảng; phù hợp với yêu cầu hoàn thiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường liên kết vùng và phát huy vai trò động lực của Bắc Ninh trong vùng Thủ đô và vùng đồng bằng sông Hồng.
Về hồ sơ, trình tự, thủ tục, đại biểu cho rằng: hồ sơ đã được chuẩn bị đầy đủ, đúng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn đơn vị hành chính, phân loại đô thị.
Để Đề án được triển khai hiệu quả ngay sau khi được thông qua, không làm gián đoạn hoạt động của bộ máy nhà nước và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, đại biểu đề nghị các bộ, ngành và UBND tỉnh Bắc Ninh chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện Nghị quyết của Quốc hội... Trong đó, cần xây dựng lộ trình chi tiết về kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ, công chức phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ về quản trị đô thị hiện đại.
Bên cạnh đó, cần chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để chuyển đổi thủ tục hành chính, giấy tờ và cung cấp dịch vụ công, bảo đảm sau khi chuyển sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương, bộ máy được vận hành thông suốt, không ảnh hưởng đến người dân và doanh nghiệp.
Đại biểu cũng đề nghị quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật; gắn việc thành lập thành phố trực thuộc Trung ương với nâng cao chất lượng quản trị đô thị, chất lượng cung cấp dịch vụ công và đời sống Nhân dân.
Theo đại biểu, các nội dung này cần tiếp tục được làm rõ, xây dựng phương án và lộ trình cụ thể để việc tổ chức thực hiện sau khi Quốc hội thông qua bảo đảm hiệu quả.
Còn theo ĐBQH Thái Thị An Chung (Nghệ An), Bắc Ninh đã đáp ứng các điều kiện về quy hoạch; bảo đảm lợi ích chung của quốc gia; đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội; bảo đảm đoàn kết dân tộc và sự đồng thuận của Nhân dân; đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương.
Về các tiêu chuẩn cụ thể, đại biểu cho biết nhiều chỉ tiêu của địa phương đã đạt hoặc vượt yêu cầu, trong đó có quy mô dân số, diện tích tự nhiên và tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính cấp xã.
Sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất chuyển 12 xã thành phường, tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính cấp xã của Bắc Ninh đạt trên 45%.
Bắc Ninh cũng đáp ứng các tiêu chuẩn về tỷ lệ đô thị hóa, vị trí, chức năng đô thị; đã được công nhận đạt tiêu chí đô thị loại I và bảo đảm yêu cầu về cơ cấu, trình độ phát triển kinh tế - xã hội.
Theo đại biểu, việc thành lập thành phố Bắc Ninh sẽ tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng Thủ đô. Tuy nhiên, cần tiếp tục quan tâm đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý đô thị ở các cấp, nhất là cấp xã, phường.
Nội dung này trong Đề án chưa được thể hiện thật rõ, trong khi đội ngũ cán bộ cấp xã hiện vẫn còn những hạn chế về chuyên môn, kỹ thuật trong quản lý đô thị... Bên cạnh đó, cần quan tâm bảo tồn và phát huy giá trị dân ca Quan họ Bắc Ninh và không gian di sản Yên Tử; gắn quá trình đô thị hóa với gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa của địa phương.
ĐBQH Trần Đức Thuận (Nghệ An) cho biết, nếu Bắc Ninh và Quảng Ninh được thành lập thành phố trực thuộc Trung ương, Việt Nam sẽ có 9 thành phố trực thuộc Trung ương, gồm 5 thành phố có biển và 4 thành phố không có biển.
Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu đặc điểm và các cơ chế, chính sách đặc thù đã được ban hành đối với các thành phố trực thuộc Trung ương để vận dụng phù hợp.
Theo đại biểu, mỗi thành phố có những đặc điểm riêng, không thể áp dụng máy móc cùng một mô hình. Tuy nhiên, bên cạnh các cơ chế, chính sách thể hiện tính đặc thù, cần nghiên cứu những nội dung chung, nhất là các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, bảo đảm sự thống nhất và phù hợp trong quá trình phát triển.
Mở rộng không gian, tạo động lực liên kết vùng
ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) thống nhất với việc thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở giữ nguyên diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh.
Theo đại biểu, việc thành lập thành phố nhằm cụ thể hóa chủ trương của Trung ương, Bộ Chính trị về nâng cao chất lượng đô thị hóa; đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển của Bắc Ninh trong giai đoạn mới.
Bắc Ninh được xác định là cực tăng trưởng về công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ; là trung tâm sản xuất điện tử, chip bán dẫn, thiết bị công nghệ số và cơ khí chính xác. Với vị trí trên các hành lang phát triển dọc Quốc lộ 1A, Quốc lộ 18 và Vành đai 4, địa phương có điều kiện thuận lợi để kết nối không gian đô thị, công nghiệp với Thủ đô Hà Nội và thúc đẩy liên kết vùng.
Việc thành lập thành phố trực thuộc Trung ương sẽ tạo điều kiện để Bắc Ninh tổ chức không gian phát triển, nâng cao chất lượng quản trị đô thị, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
Đề án nhận được sự đồng thuận cao, với trên 99% cử tri tại các đơn vị hành chính chịu ảnh hưởng trực tiếp tán thành; HĐND các cấp tán thành 100%.
Khu vực dự kiến thành lập thành phố có quy mô dân số 3.989.623 người, diện tích tự nhiên 4.713,75km². Sau khi thành lập thêm 12 phường, thành phố có 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 45 phường và 54 xã; tỷ lệ số phường đạt 45,45%, tỷ lệ đô thị hóa đạt 61,63%.
Bắc Ninh đã được công nhận đạt tiêu chí đô thị loại I và cơ bản đáp ứng 7/7 tiêu chuẩn theo quy định. Việc thành lập thành phố cũng phù hợp với quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh; đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phù hợp với truyền thống lịch sử, văn hóa của địa phương.
Đại biểu thống nhất với các quy định chuyển tiếp nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy được liên tục, hạn chế phát sinh thủ tục và không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Đồng thời, đại biểu đề nghị tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ phù hợp với mô hình chính quyền đô thị; sử dụng hiệu quả trụ sở, tài sản công dôi dư; không để việc thay đổi tên gọi cơ quan, con dấu và chuyển đổi mô hình làm gián đoạn việc giải quyết thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, cần tập trung nguồn lực phát triển Bắc Ninh trở thành cực tăng trưởng kinh tế của miền Bắc và cả nước theo hướng xanh, thông minh, hiện đại; giữ gìn bản sắc văn hóa Kinh Bắc, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân.
Từ đó, ĐBQH Dương Khắc Mai thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương; đồng thời đề nghị Chính phủ chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để chính quyền thành phố hoạt động ổn định, đồng bộ, hiệu quả ngay sau khi Nghị quyết có hiệu lực.
ĐBQH Nguyễn Văn Quảng (Lâm Đồng) cho rằng: việc thành lập thành phố Bắc Ninh không chỉ tạo động lực phát triển cho địa phương mà còn góp phần hoàn thiện hệ sinh thái đô thị của vùng Thủ đô.
Trong bối cảnh không gian phát triển không còn giới hạn trong địa giới hành chính của từng địa phương, cần hình thành các đô thị có khả năng tương tác, hỗ trợ lẫn nhau. Nếu Hà Nội là trung tâm kinh tế, văn hóa thì Bắc Ninh sẽ là một đô thị quan trọng trong hệ thống phát triển của vùng Thủ đô.
Theo đại biểu, trước đây vùng Đồng bằng Bắc Bộ thường được nhìn nhận theo tam giác Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Khi Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, tứ giác đô thị Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh - Bắc Ninh sẽ được hình thành, tạo thêm dư địa và cơ chế liên kết giữa các đô thị.
Đại biểu đề nghị Nghị quyết của Quốc hội xác định rõ trách nhiệm của Chính phủ và địa phương trong việc tiếp tục hoàn thiện các tiêu chuẩn, điều kiện; xây dựng lộ trình cụ thể để nâng cao chất lượng đô thị.
Theo đại biểu, mục tiêu cuối cùng không chỉ là thay đổi tên gọi hoặc mô hình đơn vị hành chính, mà phải tạo chuyển biến thực chất trong phát triển và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân, tương xứng với vị trí, vai trò của một thành phố trực thuộc Trung ương.