Bảo đảm hài hòa trong cơ chế chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng

Thực hiện quyết liệt vấn đề giải phóng mặt bằng

Đa số ĐBQH tại Tổ 5 tán thành chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội nhằm hiện thực hóa chủ trương, định hướng của Đảng, Nghị quyết, Kết luận của Bộ Chính trị; đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, giảm ùn tắc giao thông trong khu vực phát triển năng động nhất của nước ta; mở rộng không gian phát triển, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội không phải chỉ là con đường kết nối vùng, mà từ dự án này sẽ hình thành một hệ sinh thái về công nghiệp đô thị và dịch vụ. Dựa vào hệ sinh thái đó, các địa phương, trong đó có Hà Nội, có thể khai thác giá trị của các quỹ đất, sử dụng đất; thu hút đầu tư vào hệ sinh thái công nghiệp đô thị và dịch vụ. Đây là nguồn lực rất lớn đem về cho sự phát triển kinh tế - xã hội ở các địa phương.

Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả từ chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, Chính phủ cần có sự chỉ đạo để Cơ quan chủ trì soạn thảo chủ trương đầu tư dự án nghiên cứu quy hoạch và khai thác các quỹ đất liền kề để tạo ra nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Ngoài ra, chủ trương đầu tư dự án đi qua nhiều địa phương nên công tác giải phóng mặt bằng, hỗ trợ cho nhà thầu, các đơn vị nhà thầu để thực hiện dự án đúng theo tiến độ đặt ra là vấn đề rất quan trọng. Do đó, các địa phương phải thực hiện quyết liệt vấn đề giải phóng mặt bằng, tránh kéo dài thời gian thực hiện dự án dẫn đến đội vốn đầu tư. Về vấn đề này, Chính phủ cũng cần cân nhắc, tính toán cơ chế chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng bảo đảm hài hòa.

Theo ĐBQH Nguyễn Đại Thắng (Hưng Yên), với việc dự án đi qua nhiều địa phương, được chia thành nhiều dự án thành phần do các bộ, địa phương làm cơ quan chủ quản. Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ nghiên cứu bổ sung cơ chế điều phối thống nhất với trách nhiệm, thẩm quyền rõ ràng của cơ quan đầu mối để xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai, nhất là các vấn đề về giải phóng mặt bằng, tiêu chuẩn kỹ thuật, tiến độ thi công, giải ngân vốn và kết nối đồng bộ giữa các dự án thành phần.

Cần có giải pháp kiểm soát đầu cơ đất đai, tránh phát sinh khiếu kiện và thất thoát nguồn lực

Về khai thác quỹ đất và nâng cao hiệu quả đầu tư, đại biểu Nguyễn Đại Thắng đề nghị, tiếp tục hoàn thiện cơ chế khai thác giá trị tăng thêm từ đất hai bên tuyến đường theo hướng công khai, minh bạch, có phương pháp xác định nguồn thu rõ ràng, đồng thời nghiên cứu cơ chế phân chia hợp lý giữa ngân sách trung ương và địa phương để vừa tạo nguồn lực tái đầu tư, vừa bảo đảm hài hòa lợi ích. Bên cạnh đó, cần có giải pháp kiểm soát đầu cơ đất đai, tránh phát sinh khiếu kiện và thất thoát nguồn lực.

Về các cơ chế, chính sách đặc thù, đại biểu Nguyễn Đại Thắng cơ bản đồng tình với việc áp dụng một số cơ chế đặc thù nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án.

Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục rà soát để chỉ áp dụng đối với những nội dung thực sự cần thiết, có căn cứ pháp lý và thực tiễn rõ ràng; đồng thời tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán ngay từ đầu nhằm phòng ngừa thất thoát, lãng phí, tiêu cực trong quá trình thực hiện dự án.

Đối với các cơ chế liên quan đến chỉ định thầu, điều chỉnh quy hoạch, khai thác quỹ đất và chuyển mục đích sử dụng đất, rừng, đề nghị Chính phủ tiếp tục đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và nâng cao tính khả thi khi tổ chức thực hiện.

Tin và ảnh: N. Thành