Duy trì đối thoại thay vì trả đũa
Brussels cho rằng cách tốt nhất để ứng phó với những sức ép thương mại mới từ Tổng thống Mỹ Donald Trump là kiên nhẫn, duy trì đối thoại thay vì trả đũa hay để Washington quyết định nhịp độ đàm phán.
Những tuần gần đây, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép thương mại đối với Liên minh châu Âu (EU). Sau khi áp đặt các mức thuế mới đối với hàng hóa từ EU và nhiều đối tác thương mại khác vào ngày 24/7, Nhà Trắng lại tiếp tục đe dọa “ngay lập tức” mở cuộc điều tra thương mại liên quan đến khoản tiền phạt 1 tỷ USD mà Ủy ban châu Âu (EC) áp đặt đối với Google.
Tuy nhiên, khác với những phản ứng quyết liệt từng xuất hiện cách đây một năm, Brussels lần này tỏ ra bình tĩnh hơn. Thay vì đưa ra các biện pháp trả đũa hay những tuyên bố cứng rắn, EU chủ trương duy trì đối thoại và tránh để căng thẳng leo thang.
Thỏa thuận Turnberry và cách tiếp cận mới
Sự thay đổi trong cách tiếp cận của Brussels xuất phát từ kinh nghiệm của năm ngoái. Khi đó, Tổng thống Trump nhiều lần đe dọa áp thuế lên tới 50% đối với hàng hóa châu Âu. Sau nhiều tháng thương lượng, hai bên đã đạt được thỏa thuận đình chiến thương mại tại khu nghỉ dưỡng Turnberry ở Scotland.
Mức thuế mới 10% mà Mỹ áp dụng từ ngày 24/7 không vi phạm giới hạn 15% được quy định trong thỏa thuận Turnberry. Tuy nhiên, lời đe dọa mở cuộc điều tra đối với các chính sách quản lý nền tảng số của EU sau vụ Google lại được đánh giá có thể làm thay đổi tinh thần của thỏa thuận.
Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ cho biết cơ quan này dự kiến sớm khởi động cuộc điều tra, mở đường cho khả năng Nhà Trắng áp thêm các mức thuế mới đối với hàng hóa châu Âu.
Song song với đó, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đang tiến hành điều tra chính sách định giá dược phẩm của Đức và để ngỏ khả năng mở rộng sang các quốc gia thành viên khác của EU.
Đáp lại, chiến lược của Brussels hiện tại là nỗ lực chuyển các tranh chấp thương mại từ cấp độ chính trị sang các cơ chế kỹ thuật. Đầu tháng 7, các quan chức phụ trách thương mại và công nghệ của Ủy ban châu Âu đã tới Washington để tiến hành các cuộc trao đổi. Người phát ngôn Olof Gill cho biết Brussels sẽ tìm cách thiết lập các cuộc tiếp xúc ở cấp kỹ thuật giữa hai bên.
Ông Dmitry Grozoubinski, cựu nhà ngoại giao thương mại Australia và là người sáng lập tổ chức ExplainTrade nhận định điều này phản ánh sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Brussels. Mỗi cuộc đối đầu công khai đều tạo điều kiện để Tổng thống Trump phát huy phong cách đàm phán quen thuộc thông qua các tuyên bố mạnh mẽ và sức ép truyền thông. Trong khi đó, các cuộc tham vấn kỹ thuật và quy trình pháp lý kéo dài sẽ giúp EU có thêm thời gian, đồng thời giữ quyền chủ động trong quá trình xử lý bất đồng.
Kiên nhẫn thay vì đối đầu
Bên cạnh đó, cách tiếp cận của EU cũng dựa vào tình hình hiện tại ở Mỹ. Một số biện pháp thuế quan quy mô lớn của chính quyền Tổng thống Trump đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ, trong khi các chính sách thay thế tiếp tục đối mặt với các thách thức pháp lý.
Những diễn biến này khiến giới hoạch định chính sách châu Âu cho rằng thời gian đang mang lại lợi thế cho EU. Trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ sẽ diễn ra vào tháng 11 tới và ảnh hưởng chính trị của Tổng thống Trump có dấu hiệu suy giảm, Brussels có nhiều lý do để không vội vàng đưa ra các nhượng bộ.
“Đây là chiến lược câu giờ thông qua đối thoại”, Chủ tịch Ủy ban Thương mại Quốc tế của Nghị viện châu Âu cho biết trong một cuộc phỏng vấn. “Cách tiếp cận của Ủy ban châu Âu là tránh các cam kết có tính ràng buộc pháp lý, thay vào đó tập trung vào các cơ chế tham vấn, các diễn đàn đối thoại và những lĩnh vực mà hai bên vẫn còn khả năng hợp tác”.
Đặt cược vào thời gian
Dù lựa chọn đối thoại và kiềm chế, các quan chức châu Âu không cho rằng rủi ro đã giảm bớt. Một quan chức của Ủy ban châu Âu thừa nhận chiến lược hiện nay vẫn phụ thuộc vào yếu tố khó dự đoán nhất, đó là chính Tổng thống Donald Trump.
“Chúng tôi không thể chủ quan. Ông Trump có thể thay đổi hướng đi bất cứ lúc nào. Điều ông ấy quan tâm là phản ứng của thị trường đối với các chính sách của mình, chứ không phải phản ứng của EU”.
Nhìn chung, Brussels đang đặt cược vào một chiến lược dài hạn: duy trì đối thoại, tận dụng các quy trình kỹ thuật và pháp lý để quản lý bất đồng, đồng thời tránh biến các tranh chấp thương mại thành những cuộc đối đầu chính trị công khai. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, khi chính sách thương mại của Tổng thống Trump vẫn có thể thay đổi nhanh chóng theo các tính toán chính trị và kinh tế, EU nhiều khả năng sẽ phải nỗ lực để duy trì thế cân bằng giữa kiềm chế và sẵn sàng ứng phó nếu căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang.