Tái tạo ngón cái từ ngón trỏ, mở ra cơ hội mới cho trẻ mắc dị tật bẩm sinh
Bị thiểu sản ngón cái bẩm sinh ở cả hai bàn tay, bé trai 5 tuổi gần như không thể cầm nắm hay tự chăm sóc bản thân. Sau hai lần phẫu thuật, trẻ từng bước phục hồi chức năng hai bàn tay.
Ngày 3/8, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thông tin vừa hoàn thành ca phẫu thuật tạo ngón cái cho bàn tay còn lại của bệnh nhi 5 tuổi mắc thiểu sản ngón cái bẩm sinh ở cả hai bàn tay.
Trước đó, tháng 7/2025, trẻ được phẫu thuật tạo ngón cái cho bàn tay phải. Sau một năm, chức năng bàn tay phục hồi tốt, trẻ đã có thể cầm nắm đồ vật, sử dụng đũa, tập viết và tự thực hiện nhiều sinh hoạt hằng ngày.
Nhận thấy kết quả khả quan, dịp hè năm nay, gia đình tiếp tục đưa trẻ trở lại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức để phẫu thuật cho bàn tay còn lại, với mong muốn hoàn thiện chức năng của cả hai bàn tay trước khi bước vào năm học mới.
Theo các bác sĩ, dù ngón cái vẫn hiện diện về mặt hình thể, cả hai ngón của trẻ gần như không có chức năng do thiếu các cấu trúc quan trọng như xương, gân và hệ thống vận động.
Ngón cái đảm nhiệm khoảng 40-50% chức năng của bàn tay, vì vậy dị tật này khiến trẻ gặp nhiều khó khăn trong cầm nắm đồ vật, cầm bút viết, sử dụng đũa cũng như tự chăm sóc bản thân.
Để phục hồi chức năng bàn tay, ê-kíp Khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ đã thực hiện phẫu thuật cái hóa (pollicization) - kỹ thuật chuyển ngón trỏ sang vị trí ngón cái.
TS.BS Đào Văn Giang, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, cho biết trong ca mổ, phần ngón cái không còn chức năng được loại bỏ. Ngón trỏ được bảo tồn toàn bộ hệ thống xương, gân, mạch máu và thần kinh trước khi được tạo hình, chuyển sang vị trí mới để đảm nhiệm vai trò của ngón cái.
Đồng thời, mục tiêu của ca mổ không chỉ là tạo hình về mặt thẩm mỹ mà quan trọng hơn là phục hồi khả năng cầm nắm, đối chiếu và vận động của bàn tay. Đây hiện được xem là phương pháp tiêu chuẩn trong điều trị các trường hợp thiểu sản ngón cái bẩm sinh nặng.
Các bác sĩ cho biết, ngón trỏ được lựa chọn để tạo ngón cái mới vì có đầy đủ cấu trúc xương, gân, cơ, mạch máu và thần kinh. Sau khi được chuyển sang vị trí mới và tạo hình phù hợp, ngón tay này có thể đảm nhiệm chức năng của ngón cái, giúp trẻ thực hiện hiệu quả các động tác cầm nắm và đối chiếu.
Phẫu thuật cái hóa là một trong những kỹ thuật tạo hình bàn tay phức tạp, đòi hỏi bảo tồn tối đa hệ thống mạch máu, thần kinh và gân của ngón trỏ. Đồng thời, xương, khớp và gân cũng phải được tạo hình lại để ngón tay mới có chiều dài, hình dáng và hướng vận động phù hợp với chức năng của ngón cái.
Sau phẫu thuật, phục hồi chức năng là yếu tố quan trọng quyết định kết quả điều trị. Trẻ cần được tập vận động bài bản sau khi rút kim cố định để tăng sức mạnh cầm nắm và cải thiện khả năng phối hợp các ngón tay.
Bên cạnh đó, việc can thiệp sớm giúp trẻ có nhiều cơ hội phục hồi hơn nhờ khả năng thích nghi của não bộ ở lứa tuổi nhỏ.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi phát hiện trẻ có dị tật bẩm sinh ở bàn tay hoặc các chi, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị sớm. Việc đánh giá và can thiệp đúng thời điểm sẽ giúp trẻ phục hồi chức năng tối ưu, thuận lợi hơn trong học tập, sinh hoạt và hòa nhập cuộc sống.