Đề nghị thận trọng khi bỏ điều kiện kinh doanh tàu bay không người lái

Thảo luận tại Tổ 13 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh An Giang và Quảng Trị) chiều 3/8, các đại biểu cơ bản tán thành với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Tránh bỏ "giấy phép con" nhưng phát sinh rào cản hậu kiểm

ĐBQH Trần Vũ Khiêm (Quảng Trị) đánh giá cao tinh thần đổi mới tư duy lập pháp, sự chủ động và quyết tâm của Chính phủ trong việc thể chế hóa kịp thời Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, hướng tới mục tiêu tạo đột phá về thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục hành chính và giải phóng tối đa sức sản xuất của nền kinh tế.

Về nội dung cụ thể, đại biểu cơ bản thống nhất với phương án đưa 58 ngành, nghề ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư, gồm 56 ngành, nghề kế thừa từ Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP và 2 ngành, nghề được cắt giảm bổ sung.

Tuy nhiên, đại biểu bày tỏ băn khoăn với đề xuất đưa hoạt động kinh doanh tàu bay không người lái, phương tiện bay khác cùng động cơ, cánh quạt và các thiết bị liên quan ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Theo đại biểu, đây là lĩnh vực đặc thù, liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, quản lý vùng trời và an toàn hàng không. Nhiều thiết bị, linh kiện có tính chất lưỡng dụng nên cần được kiểm soát chặt chẽ trong toàn bộ quá trình nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh. Trong khi đó, hệ thống pháp luật chuyên ngành về quản lý tàu bay không người lái vẫn đang trong quá trình xây dựng, hoàn thiện, nên chưa đủ cơ sở để đánh giá đầy đủ tính khả thi và hiệu quả của việc bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh đối với lĩnh vực này.

Đại biểu cũng nhấn mạnh, việc cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải bảo đảm thực chất, tránh tình trạng bỏ "giấy phép con" nhưng lại phát sinh các rào cản kỹ thuật trong khâu hậu kiểm.

Theo đại biểu, nguy cơ này hoàn toàn có thể xảy ra nếu sau khi bãi bỏ điều kiện kinh doanh, các bộ, ngành lại ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc có tính chất kiểm soát việc gia nhập thị trường tương đương với giấy phép trước đây. Khi đó, doanh nghiệp tuy không còn phải xin giấy phép nhưng lại đối mặt với những "điều kiện kinh doanh trá hình", thậm chí làm gia tăng chi phí tuân thủ.

Từ đó, đại biểu đề nghị Chính phủ rà soát toàn diện các văn bản dưới luật, bãi bỏ triệt để các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật mang tính chất điều kiện kinh doanh ẩn, đồng thời công khai cơ chế hậu kiểm minh bạch trước khi luật có hiệu lực.

Đề nghị cấm chiết nạp, kinh doanh khí N₂O phục vụ giải trí

Đối với quy định cấm kinh doanh khí N₂O phục vụ mục đích sử dụng qua đường hô hấp ngoài lĩnh vực y tế, đại biểu Trần Vũ Khiêm bày tỏ đồng tình với chủ trương ngăn chặn việc lạm dụng "bóng cười" nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phòng ngừa tệ nạn xã hội.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, kỹ thuật lập pháp cần được thiết kế chặt chẽ hơn để không đẩy rủi ro pháp lý sang các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hợp pháp.

Theo phân tích của đại biểu, khí N₂O là hóa chất lưỡng dụng, được sử dụng hợp pháp trong y tế, công nghiệp chế tạo, nghiên cứu khoa học và làm phụ gia thực phẩm theo quy định hiện hành. Trong khi đó, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu hoặc phân phối rất khó xác định mục đích sử dụng cuối cùng của người tiêu dùng sau khi sản phẩm lưu thông qua nhiều tầng đại lý.

Vì vậy, đại biểu đề nghị sửa quy định theo hướng cấm hành vi chiết nạp, kinh doanh và lưu thông khí N₂O phục vụ mục đích giải trí hoặc sử dụng trực tiếp cho con người ngoài các cơ sở y tế được cấp phép.

Đồng thời, cần giao Chính phủ quy định cơ chế quản lý chặt chẽ đối với hóa chất lưỡng dụng và thiết lập cơ chế loại trừ minh bạch đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh khí N₂O phục vụ công nghiệp, thực phẩm, y tế và nghiên cứu khoa học, bảo đảm xử lý đúng đối tượng vi phạm nhưng không làm gián đoạn chuỗi cung ứng hợp pháp.

Ngoài ra, đại biểu cũng cho rằng, Điều 5 của dự thảo Luật về quy định chuyển tiếp chưa bao quát đầy đủ các tình huống phát sinh trong quá trình thực hiện.

Theo đại biểu, khi một ngành, nghề được đưa ra khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện, nếu không quy định rõ cơ chế chuyển tiếp, các cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc chính quyền địa phương có thể lúng túng trong áp dụng, dẫn đến cách hiểu không thống nhất, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, thậm chí phát sinh tranh chấp.

Do đó, đại biểu Trần Vũ Khiêm đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định chuyển tiếp cụ thể hoặc giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết để bảo đảm quyền tự do kinh doanh của người dân và doanh nghiệp ngay khi luật có hiệu lực, đồng thời hạn chế khoảng trống pháp lý và tình trạng nhũng nhiễu trong quá trình thực thi.

Đan Thanh; Ảnh: Xuân Quý