Bổ sung các nguyên tắc về thời hạn thực hiện, trách nhiệm của cơ quan kiểm định

Làm rõ trách nhiệm của cơ quan kiểm định trong trường hợp chậm giải quyết

Cơ bản thống nhất với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp về sự cần thiết sửa đổi Luật Hải quan, các ĐBQH Tổ 4 cho rằng, việc xây dựng, ban hành Luật nhằm đáp ứng yêu cầu liên quan đến mô hình tổ chức bộ máy mới sau sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, chính quyền địa phương hai cấp; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; thực hiện chuyển đổi số... tạo thuận lợi cho các hoạt động thương mại, xuất nhập khẩu.

Theo ĐBQH Tráng A Dương (Lào Cai), việc sửa đổi lần này không chỉ khắc phục những hạn chế, bất cập sau hơn 10 năm thi hành Luật Hải quan năm 2014 mà còn tạo cơ sở pháp lý để triển khai mô hình hải quan số, hải quan thông minh, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Về kiểm định hải quan (khoản 4 Điều 1 của dự thảo Luật, bổ sung Điều 16b), đại biểu Tráng A Dương ghi nhận Chính phủ đã tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, bổ sung tương đối đầy đủ các quy định về nguyên tắc, phạm vi, phương pháp, trình tự kiểm định hải quan và giá trị pháp lý của kết quả kiểm định.

Tuy nhiên, đại biểu nhận thấy, dự thảo Luật vẫn chưa quy định rõ thời hạn thực hiện kiểm định, thời hạn ban hành thông báo kết quả kiểm định, thời hạn xem xét, đánh giá lại khi người khai hải quan có khiếu nại hoặc đề nghị đánh giá lại hàng hóa; đồng thời, chưa làm rõ trách nhiệm của cơ quan kiểm định trong trường hợp chậm giải quyết hoặc có sự khác nhau giữa kết quả kiểm định và kết quả đánh giá lại.

“Đây là những nội dung tác động trực tiếp đến thời gian thông quan, chi phí logistics, quyền và lợi ích hợp pháp của người khai hải quan, cũng như tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước”.

Vì vậy, đại biểu Tráng A Dương đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung các nguyên tắc về thời hạn thực hiện, trách nhiệm của cơ quan kiểm định và trình tự xử lý khi có yêu cầu đánh giá lại ngay trong dự thảo Luật. Trường hợp giao Chính phủ quy định chi tiết thì cần xác định rõ phạm vi được giao, bảo đảm tính minh bạch, thống nhất và khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện.

Tăng cường công tác phối hợp, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống buôn lậu

ĐBQH Vũ Đại Dương (Khánh Hòa) đề nghị, cần bổ sung tại dự thảo Luật nội dung sửa đổi điểm 2 khoản 1 Điều 88 Luật Hải quan năm 2014 theo hướng: Trường hợp hàng hóa, phương tiện vận tải chưa đưa ra khỏi phạm vi địa bàn hoạt động hải quan, khi lực lượng chức năng có thẩm quyền (Bộ đội biên phòng, Công an...) phát hiện hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới thì xử lý theo quy định pháp luật và thông báo cho cơ quan hải quan để phối hợp xử lý.

Theo đại biểu Vũ Đại Dương, thực tiễn, trong những năm qua, Bộ đội biên phòng đã bắt giữ hàng nghìn vụ, hàng chục nghìn đối tượng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới (đặc biệt đối với các chuyên án vận chuyển ma túy, buôn lậu, hàng hóa trái phép qua biên giới, Bộ đội biên phòng phải sử dụng biện pháp nghiệp vụ để đảm bảo an toàn khi phá án), góp phần bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới.

Do đó, việc bổ sung nội dung này, theo đại biểu Vũ Đại Dương, để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật; tăng cường công tác phối hợp, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; đúng với mục đích xây dựng, ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan năm 2014 là: “Khắc phục các bất cập của Luật Hải quan năm 2014; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các pháp luật liên quan; tăng cường kiểm tra chặt chẽ với các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, nâng cao tính tuân thủ pháp luật hải quan”.

Điểm đ, khoản 1, Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung khoản 26, Điều 4 Luật hiện hành theo hướng quy định “Kiểm định hải quan là việc cơ quan hải quan sử dụng phương tiện, trang thiết bị kỹ thuật, ứng dụng công nghệ thông tin và biện pháp khác để kiểm tra, đánh giá các tiêu chí kỹ thuật của hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu nhằm phân loại hàng hóa, thực hiện chính sách quản lý hàng hóa và các quy định khác của pháp luật”.

ĐBQH Nguyễn Tiến Nam (TP. Huế) cho rằng, việc bổ sung khái niệm là cần thiết để pháp lý hóa hoạt động kiểm định hải quan, tạo cơ sở cho việc chuẩn hóa công tác phân tích, phân loại và hỗ trợ khai báo. Hồ sơ dự án Luật xác định việc bổ sung quy định nhằm tổ chức hoạt động kiểm định hải quan theo hướng chính quy, minh bạch.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Tiến Nam cũng đề nghị, cần làm rõ ranh giới giữa kiểm định hải quan với giám định hàng hóa, phân tích, phân loại hàng hóa và kiểm tra chuyên ngành; bảo đảm không tạo thêm một quy trình kiểm tra độc lập gây chồng chéo, mất thời gian.

Minh Trang; Ảnh: Hồ Long