Nhân rộng và phát huy hiệu quả mô hình thông quan tập trung
Thông quan tập trung đang trở thành hướng đi chung của toàn ngành Hải quan. Sau kết quả khả quan từ mô hình thí điểm tại Chi cục Hải quan khu vực III, nhiều chi cục hải quan khu vực đã chủ động nghiên cứu, thành lập tổ triển khai và chuẩn bị các điều kiện để nhân rộng mô hình thông quan tập trung.
Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ cho biết, một trong những nhiệm vụ trọng tâm những tháng cuối năm là đánh giá toàn diện kết quả mô hình tại Chi cục Hải quan khu vực III để mở rộng thí điểm tại các đơn vị hải quan quản lý cửa khẩu đường bộ và đường không. Đây là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa chủ trương chuyển đổi số, hiện đại hóa quản lý hải quan theo các nghị quyết của Trung ương.
Ảnh: Hải quan khu vực III
Theo đó, nhiều chi cục hải quan khu vực đã nhanh chóng thành lập các tổ triển khai. Mới đây, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XVI Nguyễn Trung Hải đã ký Quyết định số 326/QĐ-HQKV16 thành lập Tổ triển khai mô hình thông quan tập trung gồm 11 thành viên do Phó Chi cục trưởng Nguyễn Thế Bằng làm Tổ trưởng. Tổ có nhiệm vụ tham mưu Chi cục trưởng chỉ đạo triển khai mô hình theo lộ trình của Cục Hải quan; phân công nhiệm vụ cho các thành viên; rà soát các quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ hiện hành; xây dựng kế hoạch triển khai, bảo đảm thực hiện mô hình thông quan tập trung đúng tiến độ, thống nhất trong toàn ngành.
Trước đó, một số đơn vị như Chi cục Hải quan khu vực II, Chi cục Hải quan khu vực IX cũng đã thành lập các Tổ triển khai mô hình thông quan tập trung.
Sau gần hai tháng thí điểm, mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực, tạo tiền đề để tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng trong toàn ngành. Thông quan tập trung không chỉ thay đổi phương thức xử lý hồ sơ mà còn tạo bước chuyển căn bản từ quản lý phân tán sang quản lý tập trung trên nền tảng dữ liệu và công nghệ số.
Đến giữa tháng 7/2026, hệ thống đã xử lý hơn 64.000 tờ khai, giúp thời gian thông quan trung bình của toàn Chi cục giảm 16% so với trước khi triển khai. Các phần mềm nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu xử lý hồ sơ điện tử, công tác phối hợp giữa Đội Thông quan và các đơn vị hải quan cửa khẩu được duy trì thông suốt, không phát sinh tình trạng tồn đọng, ách tắc hồ sơ. Mô hình cũng từng bước mở rộng từ mục tiêu rút ngắn thời gian thông quan sang nâng cao hiệu quả kiểm soát tuân thủ và quản lý rủi ro.
Những con số đạt được là mô hình đã chứng minh một bộ máy tinh gọn, được vận hành trên nền tảng dữ liệu số vẫn có thể nâng cao hiệu quả quản lý, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về hải quan. Thời gian tới, Chi cục Hải quan khu vực III sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế vận hành, nâng cấp hệ thống phần mềm hỗ trợ, thường xuyên đánh giá, rút kinh nghiệm để hỗ trợ nhân rộng mô hình trong toàn ngành.