TP. Hồ Chí Minh: Chủ động hoàn thiện thể chế để Luật Phát triển đô thị sớm đi vào cuộc sống
TP. Hồ Chí Minh đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo Luật Phát triển đô thị và hệ thống văn bản triển khai thi hành, hướng tới xây dựng nền tảng thể chế đồng bộ, tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển, phát huy vai trò đô thị đặc biệt, đầu tàu tăng trưởng của cả nước và tạo động lực cho giai đoạn phát triển mới.
Luật Phát triển đô thị mở đường cho nhiều cơ chế phát triển mới
Luật Phát triển đô thị được TP. Hồ Chí Minh xác định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế phát triển đô thị, tạo nền tảng để thành phố phát huy vai trò đô thị đặc biệt, đầu tàu tăng trưởng của cả nước. Đây cũng là công cụ quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP. Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới, nhất là yêu cầu đổi mới mô hình quản trị đô thị, tăng cường phân cấp, phân quyền và tạo động lực phát triển nhanh, bền vững.
Theo Sở Tư pháp TP. Hồ Chí Minh, dự thảo Luật Phát triển đô thị gồm 5 chương, 68 điều, được xây dựng trên cơ sở kế thừa các cơ chế đặc thù đã được thực tiễn kiểm nghiệm, đồng thời bổ sung nhiều chính sách mới nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, mở rộng không gian phát triển cho đô thị đặc biệt.
Điểm nổi bật của dự thảo luật là nhiều cơ chế mang tính đột phá lần đầu tiên được đề xuất như phát triển đô thị theo mô hình TOD gắn với hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn; quản lý, khai thác và phát triển không gian ngầm; cơ chế phát triển đường sắt đô thị (metro); huy động nguồn lực xã hội; phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh; thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản trị đô thị.
Qua quá trình lấy ý kiến, nhiều cơ quan, đơn vị đánh giá dự thảo luật thể hiện tư duy đổi mới, có tính tiên phong và độ mở lớn, tạo cơ sở pháp lý để TP. Hồ Chí Minh chủ động triển khai các cơ chế, chính sách vượt trội phù hợp với vị thế và yêu cầu phát triển của đô thị đặc biệt.
Bên cạnh đó, các ý kiến cũng cho rằng cần tiếp tục rà soát kỹ các quy định liên quan đến phân cấp, phân quyền, đầu tư phát triển hạ tầng, khai thác không gian ngầm, phát triển đô thị theo mô hình TOD và hệ thống metro nhằm bảo đảm sự thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.
Nhiều chuyên gia cũng được đề xuất tiếp tục tham gia phản biện, góp ý đối với dự thảo luật để bảo đảm mỗi chính sách đều có cơ sở khoa học, tầm nhìn dài hạn và khả năng triển khai hiệu quả trong thực tiễn.
Đối với 11 nội dung còn chồng chéo hoặc chưa xác định rõ cơ quan chủ trì, UBND TP. Hồ Chí Minh đã giao Sở Tư pháp tiếp thu đầy đủ các ý kiến, tham mưu phương án xử lý phù hợp, phân công rõ trách nhiệm từng đơn vị nhằm sớm hoàn thiện hồ sơ dự thảo luật theo đúng tiến độ.
Hoàn thiện văn bản dưới luật, không để khoảng trống pháp lý
Song song với việc hoàn thiện dự thảo Luật Phát triển đô thị, TP. Hồ Chí Minh xác định việc chuẩn bị đầy đủ hệ thống văn bản thuộc thẩm quyền của HĐND thành phố là điều kiện tiên quyết để luật có thể triển khai đồng bộ và phát huy hiệu quả ngay sau khi có hiệu lực.
Theo lộ trình, các nội dung thuộc thẩm quyền của HĐND TP. Hồ Chí Minh sẽ được xem xét, thông qua tại bốn kỳ họp. Trước mắt, thành phố sẽ hoàn thiện Nghị quyết ban hành Chương trình xây dựng nghị quyết quy phạm pháp luật triển khai thi hành Luật Phát triển đô thị để trình HĐND thành phố trong tháng 8/2026; đồng thời khẩn trương xây dựng 78 nghị quyết cần ban hành ngay sau khi luật có hiệu lực.
Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh Võ Văn Minh yêu cầu toàn bộ các nghị quyết triển khai thi hành Luật Phát triển đô thị phải được chuẩn bị với chất lượng cao, bảo đảm chặt chẽ, đồng bộ, đúng quy định pháp luật và bám sát yêu cầu thực tiễn phát triển của thành phố.
Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh đặc biệt lưu ý không để xảy ra khoảng trống pháp lý trong quá trình triển khai luật, bởi điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực quản lý nhà nước cũng như tiến độ thực hiện các cơ chế, chính sách mới.
Lãnh đạo thành phố cũng yêu cầu các sở, ban, ngành tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Trung ương, đồng thời huy động sự tham gia của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, chuyên gia pháp lý và quy hoạch để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Phát triển đô thị cùng hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành. Mục tiêu là sớm đưa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống, tạo nền tảng thể chế vững chắc cho quá trình phát triển nhanh, bền vững của TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới.