Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Đối ngoại phải phát huy vai trò tiên phong, sớm thấy, tham mưu đúng, hành động kịp thời
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, đối ngoại phải phát huy vai trò tiên phong, sớm thấy, tham mưu đúng, hành động kịp thời; góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; mở đường, kết nối và tranh thủ nguồn lực phát triển.
Như Báo Đại biểu Nhân dân đã đưa tin, sáng nay, 1/8, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33.
Đối ngoại đã trở thành một bộ phận của năng lực tổng thể quốc gia
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gửi tới toàn thể lãnh đạo, đại biểu, cán bộ, công chức, viên chức, những người làm công tác đối ngoại ở trong và ngoài nước lời chào thân ái, lời thăm hỏi thân tình và những lời chúc mừng tốt đẹp nhất.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, Hội nghị Ngoại giao lần này được tổ chức vào thời điểm có ý nghĩa rất quan trọng khi đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới sau hơn 80 năm lập nước và 40 năm đổi mới. Lần đầu tiên, Nghị quyết Đại hội Đảng đã xác định ngoại giao, đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Đối ngoại không đơn thuần là các lĩnh vực quan hệ với bên ngoài mà đã trở thành một bộ phận của năng lực tổng thể quốc gia. Đối ngoại không chỉ là nhiệm vụ của riêng cơ quan đối ngoại mà là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và của cả hệ thống chính trị.
"Do đó, Hội nghị Ngoại giao lần này có ý nghĩa rất đặc biệt, rất rộng, vượt ra khỏi khuôn khổ của một hội nghị ngành Ngoại giao, cũng là dịp quan trọng để chúng ta trao đổi về công tác đối ngoại của cả hệ thống chính trị", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Việc cấp thiết là tổ chức thực hiện đúng, nhanh và có hiệu quả
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, Đại hội XIV của Đảng đã đề ra đường lối phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành nhiều Nghị quyết chiến lược đều đề cập đến vai trò, nhiệm vụ của công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế. Nghị quyết số 59 của Bộ Chính trị khóa XIII về hội nhập quốc tế, Nghị quyết số 06 của Bộ Chính trị về thực hiện đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ những chủ trương lớn. Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế đã được thành lập.
"Đường lối đã rõ, cơ chế chỉ đạo cũng đang được kiện toàn, việc cấp thiết là tổ chức thực hiện đúng, nhanh và có hiệu quả. Vì vậy, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 phải giúp toàn bộ hệ thống đối ngoại nhìn rõ việc đã làm, việc còn chậm, thống nhất nhiệm vụ ưu tiên, cách làm, sự phối hợp và kết quả cụ thể ngay sau Hội nghị", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ.
Đánh giá kết quả từ sau Hội nghị Ngoại giao lần thứ 32, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp, có việc vượt ngoài dự báo thông thường, công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế vẫn được triển khai chủ động. Đối ngoại phối hợp với quốc phòng, an ninh, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia - dân tộc, không để đất nước rơi vào thế bị động, bất ngờ.
Cục diện đối ngoại tiếp tục được mở rộng và nâng tầm: Việt Nam đã thiết lập hoặc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện với 9 đối tác, Đối tác chiến lược với 11 nước và Đối tác toàn diện với 5 nước, cho thấy sự tin cậy chính trị và vị thế của đất nước ngày càng cao. Đối ngoại đa phương có thêm nhiều dấu ấn với việc tổ chức thành công Diễn đàn Tương lai ASEAN, Hội nghị Thượng đỉnh P4G và Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng; tái đắc cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026 - 2028.
Ngoại giao kinh tế bám sát với yêu cầu phát triển của đất nước. Việt Nam đã ký 17 hiệp định thương mại tự do; kim ngạch xuất nhập khẩu trong nhóm 20 nền kinh tế có quy mô thương mại hàng đầu thế giới; vốn đầu tư nước ngoài năm 2025 mức cao nhất trong 5 năm. Ngoại giao khoa học, công nghệ được chú trọng hơn với việc các cơ quan đại diện kết nối trung tâm nghiên cứu, tập đoàn công nghệ, chuyên gia và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài với nhu cầu trong nước; ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại, công tác người Việt Nam ở nước ngoài và bảo hộ công dân tiếp tục có đóng góp thiết thực.
Qua đó, đã khẳng định sự đúng đắn của đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, hiệu quả. Chúng ta kiên định mục tiêu, nguyên tắc, linh hoạt về phương pháp, giữ vững lợi ích quốc gia - dân tộc, tôn trọng luật pháp quốc tế, tạo được sự đồng thuận của nhân dân và sự ủng hộ của bạn bè quốc tế.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhiệt liệt chúc mừng và biểu dương những đóng góp to lớn, thiết thực của đội ngũ cán bộ làm công tác đối ngoại, ngoại giao - những người đã luôn thể hiện bản lĩnh, trách nhiệm, lòng trung thành với Tổ quốc, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết. Cùng với đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ rõ hạn chế hiện nay không phải là thiếu chủ trương, mà chủ yếu nằm ở khâu cụ thể hóa và tổ chức thực hiện.
Phải nhận diện được cơ hội sớm, và biến cơ hội thành kết quả
Vui mừng vì những kết quả đã đạt được, nhưng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu "không được bằng lòng. Hạn chế đáng lưu ý hiện nay không phải là đường lối, chủ trương, mà chủ yếu nằm ở khâu cụ thể hóa và tổ chức triển khai thực hiện".
Phân tích sâu sắc tình hình thế giới và trong nước hiện nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, "vấn đề là phải nhận diện được cơ hội sớm, và biến cơ hội thành kết quả. Chúng ta không thể ngồi chờ cơ hội đến, cũng không thể chỉ xử lý khi tình huống đã xảy ra".
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, tình hình càng phức tạp càng phải bình tĩnh, chủ động, tuyệt đối không co lại; tự tin nhưng không chủ quan, mạnh dạn nhưng không phiêu lưu, mềm dẻo mà giữ vững nguyên tắc. Mở rộng hợp tác đồng thời củng cố tự chủ chiến lược, nội lực và khả năng chống chịu. Đối ngoại phải phát huy vai trò tiên phong, sớm thấy, tham mưu đúng, hành động kịp thời; góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; mở đường, kết nối và tranh thủ nguồn lực phát triển.
Tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược
Để thực hiện thắng lợi đường lối đối ngoại của Đại hội XIV và các nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Ngành Ngoại giao, các cơ quan làm công tác đối ngoại tập trung vào 6 nhiệm vụ trọng tâm:
Thứ nhất: Tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, thế giới thay đổi nhanh, tư duy chậm đổi mới thì hành động sẽ chậm trễ. Nghiên cứu phải đi trước một bước, giúp lãnh đạo Đảng, Nhà nước nhận biết sớm xu hướng, thời cơ, nguy cơ, dự liệu tình huống, không bị bất ngờ về chiến lược.
Phải nhìn đúng thế giới, hiểu rõ đất nước, xác định đúng lợi ích và khả năng thực hiện. Nghiên cứu phải tập trung vào những vấn đề tác động trực tiếp, lâu dài đến an ninh và phát triển của Việt Nam, điều chỉnh chiến lược của các nước lớn, dịch chuyển các trung tâm kinh tế, công nghệ; biến động về thương mại, tài chính, năng lượng, nguồn nước; trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, kinh tế số, chuyển đổi xanh, an ninh mạng và an ninh dữ liệu phải được nghiên cứu sớm, có chiều sâu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, công tác nghiên cứu cần đặc biệt chú trọng tới cơ hội và đề xuất hành động cụ thể. Mỗi báo cáo phải trả lời rõ: Việc gì đang xảy ra? Tác động đến Việt Nam như thế nào? Phương án xử lý là gì? Việc nào làm trước, ai thực hiện?
Báo cáo cần ngắn, có thông tin mới, nhận định rõ và kiến nghị sử dụng được ngay. Phải tăng cường trao đổi giữa các cơ quan nghiên cứu với các đơn vị thực tiễn, giữa trong nước và cơ quan đại diện, phát huy mạng lưới chuyên gia, doanh nghiệp và người Việt Nam ở nước ngoài.
"Đổi mới tư duy đòi hỏi bản lĩnh trong kiến nghị, đề xuất. Cán bộ tham mưu phải dám nêu vấn đề, bảo vệ kiến nghị đúng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Thế và lực mới đòi hỏi tâm thế tự tin, chủ động, có trách nhiệm, nhưng luôn chân thành, khiêm tốn và tôn trọng đối tác", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.
Thứ hai, làm sâu sắc và nâng cao hiệu quả các mối quan hệ đối ngoại. Các khuôn khổ quan hệ đã thiết lập, nâng cấp phải được cụ thể hóa bằng chương trình hành động và dự án có kết quả đo đếm được; nâng cấp quan hệ là mở ra một chặng đường mới. Hiệu quả của quan hệ thể hiện qua việc môi trường hòa bình được củng cố, thị trường được mở rộng, dự án được hình thành, công nghệ và nhân lực được nâng lên, Nhân dân được hưởng lợi.
Thứ ba, đưa ngoại giao phục vụ phát triển đi vào chiều sâu, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo. Ưu tiên tranh thủ nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân và nâng cao chất lượng đầu tư nước ngoài; thu hút có chọn lọc dự án công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, hạ tầng số, năng lượng sạch, nông nghiệp hiện đại, gắn đầu tư với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam.
Nâng tầm đối ngoại đa phương và triển khai hội nhập quốc tế toàn diện, đồng bộ, hiệu quả
Thứ tư, nâng tầm đối ngoại đa phương và triển khai hội nhập quốc tế toàn diện, đồng bộ, hiệu quả. Tiếp tục phát huy vai trò tại Liên hợp quốc, ASEAN, APEC, các cơ chế hợp tác tiểu vùng Me Kong; đóng góp vào gìn giữ hòa bình, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững; việc đăng cai Năm APEC 2027 phải được chuẩn bị từ sớm về nội dung, sáng kiến, vật chất, nhân lực và vận động sự ủng hộ. Triển khai Nghị quyết số 59 gắn hội nhập quốc tế với hoàn thiện thể chế, nâng cao nội lực.
Thứ năm, đổi mới mạnh mẽ cơ chế phối hợp, kiểm tra và tổ chức thực hiện, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn. Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế phát huy vai trò chỉ đạo chiến lược và điều phối thống nhất; Bộ Ngoại giao với trách nhiệm Cơ quan thường trực làm tốt tham mưu, tổng hợp, điều phối, đôn đốc, chủ động phát hiện những vấn đề còn vướng mắc và đề xuất cách tháo gỡ. Trong đó phát huy vai trò của cơ chế liên ngành, vai trò của người đứng đầu và xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về điều ước, thỏa thuận và cam kết quốc tế.
Thứ sáu, đặc biệt coi trọng xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu làm tốt từ tuyển chọn, đào tạo, đánh giá đến bố trí, sử dụng, lấy phẩm chất, năng lực và kết quả công việc làm thước đo; sớm hình thành đội ngũ chuyên gia giỏi về những địa bàn trọng yếu và lĩnh vực mới.
Xác định nhiệm vụ ưu tiên, tiến độ và trách nhiệm trong triển khai các Nghị quyết về đối ngoại và hội nhập quốc tế
Về nội dung thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Hội nghị làm rõ ba vấn đề: những biến động lớn của thế giới đến năm 2030 tác động thế nào đến mục tiêu phát triển và bảo vệ Tổ quốc; nhiệm vụ nào trong Nghị quyết số 06, Nghị quyết số 59 và Nghị quyết sắp tới về người Việt Nam ở nước ngoài phải ưu tiên; làm gì để chuyển khuôn khổ quan hệ, cam kết và thỏa thuận quốc tế thành thị trường, dự án, công nghệ, nguồn nhân lực và năng lực mới.
Về kết quả, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Hội nghị phải tạo ra sản phẩm cụ thể: xác định nhiệm vụ ưu tiên, tiến độ và trách nhiệm trong triển khai các nghị quyết về đối ngoại và hội nhập quốc tế; đẩy mạnh triển khai các điều ước, thỏa thuận và dự án quan trọng còn chậm; xác định thị trường, dự án, công nghệ, đối tác và nguồn nhân lực cần tập trung; đóng góp vào sơ kết thực hiện Nghị quyết số 59 và chuẩn bị Chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ tin tưởng với truyền thống ngoại giao cách mạng Việt Nam, với trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm, toàn ngành Ngoại giao và các lực lượng đối ngoại sẽ đoàn kết, chủ động, sáng tạo, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần giữ vững hòa bình, bảo vệ Tổ quốc, mở rộng không gian phát triển và nâng cao vị thế Việt Nam.
Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đề nghị Hội nghị khẩn trương cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên phát triển mới. Với vai trò Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục gắn kết chặt chẽ công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế với các mục tiêu quốc phòng, an ninh, phát triển của đất nước, từ Trung ương đến địa phương.
Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 sẽ tiếp tục làm việc đến ngày 7/8/2026 với 18 phiên họp.