Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra 1 dự án Luật, 3 dự thảo Nghị quyết

Cụ thể gồm: dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư; dự thảo Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; dự thảo Nghị quyết về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Làm rõ cơ sở cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục số 4 về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, các đại biểu tán thành bổ sung ngành nghề cấm kinh doanh về khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế.

Tuy nhiên, các đại biểu đề nghị giải trình rõ cơ sở đề xuất cắt giảm 58 ngành nghề kinh doanh có điều kiện để đảm bảo không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội theo Điều 7 Luật Đầu tư. ĐBQH Trần Thị Hải Hà (Hải Phòng) cho rằng, cần thuyết minh rõ lý do sửa đổi đối với các ngành nghề như: kinh doanh thiết bị ngụy trang ghi âm/ghi hình, dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện, điều trị HIV/AIDS, chăm sóc người cao tuổi và trẻ em.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Trường Giang cho rằng, khi sửa đổi Phụ lục số 4 của Luật Đầu tư cần đặc biệt lưu ý tình trạng phát sinh các "điều kiện kinh doanh ẩn".

Thực tế, khi xây dựng Luật Đầu tư, Quốc hội đã kiên quyết đưa toàn bộ danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện vào luật, còn điều kiện cụ thể giao Chính phủ quy định. Tuy nhiên, các điều kiện kinh doanh vẫn có thể được đặt ra trong các văn bản quy phạm pháp luật của bộ, ngành. Theo đại biểu, đây là nội dung thuộc trách nhiệm giám sát của Quốc hội nhằm bảo đảm không phát sinh thêm các điều kiện kinh doanh ngoài tinh thần của luật.

Góp ý cụ thể, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp không đồng tình với đề xuất đưa hoạt động kinh doanh thiết bị phát tín hiệu của xe được quyền ưu tiên ra khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Bởi, pháp luật hiện hành chỉ quy định một số loại phương tiện được phép sử dụng tín hiệu ưu tiên như xe cứu thương, xe của lực lượng công an, quân đội, phòng cháy, chữa cháy, hộ đê... Trong khi đó, thực tế xuất hiện nhiều phương tiện sử dụng tín hiệu ưu tiên không đúng quy định.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị không chỉ giữ điều kiện kinh doanh mà cần nghiên cứu cấm hoạt động kinh doanh trên, giao các cơ quan có thẩm quyền tự bảo đảm việc trang bị thiết bị cho các phương tiện được phép sử dụng.

Một số ý kiến đề nghị cần cân nhắc khi bổ sung Kinh doanh dịch vụ thị thực của nhà đầu tư nước ngoài vào danh mục các ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Thay vào đó có thể giữ như quy định hiện hành, sử dụng các rào cản kỹ thuật, qua đó giúp hài hòa trong công tác đối ngoại và tạo thông thoáng cho doanh nghiệp trong tiến hành các dịch vụ về thị thực. Đồng thời, bên cạnh bỏ điều kiện kinh doanh với hành nghề kiểm định xây dựng cũng cần nghiên cứu bỏ điều kiện với hành nghề xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng.

Tính toán suất đầu tư Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô

Về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết đầu tư dự án, đồng thời tập trung góp ý về phân kỳ đầu tư, cơ chế huy động nguồn lực, hỗ trợ địa phương và tính toán phương án kỹ thuật nhằm bảo đảm tính khả thi, hiệu quả của dự án.

ĐBQH Nguyễn Đăng Bình (Thái Nguyên) cho rằng, phương án phân kỳ đầu tư hiện nay mới ưu tiên các đoạn qua Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng và Bắc Ninh, trong khi chưa có đoạn kết nối Bắc Ninh với Thái Nguyên và Thái Nguyên với Phú Thọ. Trong khi đó, Thái Nguyên đã có những đầu tư trước đó, nếu tiếp tục đầu tư thêm một số đoạn sẽ hình thành kết nối vùng giữa Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội liên kết vùng.

Đại biểu đề nghị bổ sung vào Khoản 2 Điều 2 của dự thảo Nghị quyết quy định trường hợp địa phương đã bố trí đủ nguồn vốn thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư và đầu tư đường song hành thì cấp có thẩm quyền có thể xem xét bố trí vốn ngân sách Trung ương để đầu tư đoạn tuyến chính cao tốc.

ĐBQH Nguyễn Văn Mạnh (Phú Thọ) cho biết, tỉnh Phú Thọ phải bố trí hơn 10.000 tỷ đồng để thực hiện dự án, ảnh hưởng lớn đến kế hoạch đầu tư công trung hạn của địa phương. Vì vậy, đề nghị Trung ương cân nhắc hỗ trợ hoặc cho phép các tỉnh còn khó khăn trước mắt tập trung xây dựng đường gom kết nối, sau đó hoàn thiện đường song hành trong giai đoạn tiếp theo đến năm 2035.

Đại biểu cũng đề nghị, có cơ chế linh hoạt hơn, cho phép trưng dụng đất gần công trình làm bãi đổ thải tạm thời nhằm giảm chi phí vận chuyển, thay vì bắt buộc thu hồi đất tại các khu quy hoạch bãi thải ở xa. Khảo sát kỹ hệ thống hầm chui dân sinh và 95 cây cầu để bảo đảm không chia cắt khu dân cư, đồng thời đáp ứng yêu cầu thoát lũ.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn cho rằng, cần làm rõ hơn phương án phân bổ nguồn lực giữa ngân sách Trung ương và địa phương. Theo phương án hiện nay, ngân sách Trung ương dự kiến bố trí khoảng 59.700 tỷ đồng để đầu tư 116km trong giai đoạn đầu, trong khi các địa phương phải tự bố trí kinh phí thực hiện đường song hành và giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, thực tế nhiều địa phương đang gặp khó khăn về nguồn lực, nếu không có phương án phân bổ hài hòa sẽ rất khó triển khai.

Đại biểu đề nghị xác định rõ nguyên tắc đầu tư và làm việc cụ thể với các địa phương để tạo sự đồng thuận. Đồng thời, cần làm rõ phương án phân kỳ đối với các đoạn còn lại của tuyến dài trên 300 km sau năm 2030. Mặc dù Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư toàn tuyến, nhưng cần xác định rõ nguyên tắc và lộ trình thực hiện cho từng giai đoạn.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị Chính phủ tiếp tục giải trình, làm rõ suất đầu tư của dự án. Theo tính toán, sau khi loại trừ các đoạn tuyến hiện hữu, suất đầu tư bình quân vẫn ở mức gần 1.000 tỷ đồng/km. Vì vậy, cần có cơ sở so sánh cụ thể với các dự án tương tự để làm rõ căn cứ xác định mức đầu tư, giải trình rõ mối quan hệ giữa tổng mức đầu tư toàn tuyến và kinh phí bố trí cho giai đoạn đầu nhằm bảo đảm tính khả thi trong quá trình triển khai.

Tại phiên họp, các đại biểu cũng cơ bản tán thành xây dựng dự thảo Nghị quyết về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; dự thảo Nghị về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Trong đó, các đại biểu cho rằng, dự thảo Nghị quyết về các công trình dự án phục vụ APEC được xây dựng nhằm bảo đảm các công trình được thực hiện đúng tiến độ và chất lượng để phục vụ cho sự kiện quan trọng này.

Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đã nêu cụ thể những vấn đề cần quan tâm hoàn thiện tại các dự án luật, nghị quyết. Đồng thời, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu nghiêm túc, tối đa các ý kiến tại phiên họp để hoàn thiện các dự thảo Luật, dự thảo Nghị quyết.

Thanh Hải; Ảnh: Phạm Thắng