Ứng dụng AI và thương mại điện tử:Chìa khóa giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội bứt phá tăng trưởng
Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, trí tuệ nhân tạo (AI) và thương mại điện tử được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá cho cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Không chỉ giúp tối ưu chi phí, nâng cao năng suất và mở rộng thị trường, AI còn mở ra cơ hội đổi mới mô hình quản trị, tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế số.
Đây là thông điệp xuyên suốt của Diễn đàn Kinh tế Thủ đô 2026 do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) tổ chức ngày 31/7 với chủ đề "Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số".
AI, đòn bẩy của tăng trưởng doanh nghiệp
Những năm gần đây, AI và thương mại điện tử không còn là những khái niệm mang tính xu hướng mà đã trở thành công cụ quan trọng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Từ quản trị doanh nghiệp, sản xuất, bán lẻ, logistics đến tài chính và dịch vụ, công nghệ đang làm thay đổi phương thức vận hành, giúp doanh nghiệp tự động hóa quy trình, phân tích dữ liệu, tối ưu chuỗi cung ứng và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Đối với khu vực DNNVV – lực lượng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu doanh nghiệp của Hà Nội – việc ứng dụng AI và thương mại điện tử càng có ý nghĩa quan trọng. Với nguồn lực còn hạn chế, doanh nghiệp nhỏ khó cạnh tranh bằng quy mô hay vốn đầu tư, nhưng hoàn toàn có thể tạo lợi thế bằng công nghệ, dữ liệu và khả năng thích ứng nhanh với thị trường.
Thông qua AI, doanh nghiệp có thể tự động hóa nhiều công đoạn trong quản trị, phân tích hành vi khách hàng, dự báo nhu cầu tiêu dùng, tối ưu hoạt động marketing, chăm sóc khách hàng và hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu. Trong khi đó, thương mại điện tử mở ra cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, giảm chi phí bán hàng, kết nối trực tiếp với người tiêu dùng và từng bước tham gia chuỗi giá trị trong nước cũng như quốc tế.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy quá trình chuyển đổi số của nhiều DNNVV vẫn còn gặp không ít rào cản. Hạn chế về nguồn vốn, nhân lực, hạ tầng công nghệ và đặc biệt là tư duy quản trị khiến nhiều doanh nghiệp mới chỉ dừng lại ở việc sử dụng các công cụ riêng lẻ mà chưa hình thành chiến lược chuyển đổi số tổng thể.
Tại diễn đàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội Mạc Quốc Anh cho rằng: Việc ứng dụng đúng công nghệ, gắn với dữ liệu, quản trị và thị trường sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, tối ưu chi phí, mở rộng khách hàng và tạo nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng.
Theo đó, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy thụ hưởng sang chủ động tìm hiểu, tiếp cận và hấp thụ chính sách. Chỉ khi hiểu đúng cơ chế hỗ trợ và biết cách chuyển hóa thành năng lực sản xuất, kinh doanh, chính sách mới thực sự phát huy hiệu quả.
Ứng dụng đúng công nghệ AI, thương mại điện tử hay chuyển đổi số không nên được nhìn nhận như những phong trào ngắn hạn mà phải trở thành công cụ tạo ra giá trị thực. Mỗi khoản đầu tư công nghệ đều cần trả lời được những câu hỏi cụ thể: doanh nghiệp tiết kiệm được bao nhiêu chi phí, tăng năng suất đến mức nào, mở rộng thị trường ra sao và nâng cao sức cạnh tranh như thế nào.
Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Mạc Quốc Anh, thách thức lớn nhất hiện nay không phải doanh nghiệp chưa biết đến AI hay thương mại điện tử, mà là chưa chuyển hóa được công nghệ thành năng lực cạnh tranh thực sự. Nhiều doanh nghiệp đã triển khai chatbot, phần mềm tạo nội dung, quảng cáo số hay mở gian hàng trên các sàn thương mại điện tử, nhưng các công cụ này vẫn hoạt động rời rạc, chưa được tích hợp với chiến lược phát triển và hệ thống dữ liệu của doanh nghiệp. "Dữ liệu chính là nhiên liệu của AI. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông và bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống'", AI mới có thể phát huy hiệu quả trong phân tích thị trường, dự báo nhu cầu, tối ưu chuỗi cung ứng và hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định chính xác hơn", ông Mạc Quốc Anh chia sẻ…
Đồng hành cùng doanh nghiệp trong chuyển đổi số
Hiện nay, TP. Hà Nội có 221 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trên 11.000 doanh nghiệp công nghệ số; chỉ số thương mại điện tử năm 2025 đạt 74,7 điểm, tiếp tục dẫn đầu cả nước.
Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội Cù Ngọc Trang, hiện nay nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn chưa biết bắt đầu từ đâu, lo ngại chi phí đầu tư, rủi ro dữ liệu và thiếu nguồn nhân lực. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp công nghệ có sản phẩm tốt nhưng chưa thực sự hiểu nhu cầu của doanh nghiệp sản xuất, thương mại và dịch vụ. Công nghệ ở một phía, thị trường ở một phía. Điều còn thiếu chính là một cầu nối đủ mạnh để kết nối hai bên.
Để tháo gỡ những rào cản, Thành phố sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh ứng dụng các nền tảng số, thanh toán không dùng tiền mặt, hóa đơn điện tử, thương mại điện tử, trí tuệ nhân tạo và các giải pháp tự động hóa phù hợp với từng lĩnh vực hoạt động và mức độ sẵn sàng chuyển đổi số của doanh nghiệp. Bên cạnh việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ, thành phố còn hướng tới phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ số cùng các sản phẩm, dịch vụ công nghệ mang thương hiệu Hà Nội.
Cùng với đó, thông qua việc tăng cường kết nối với viện nghiên cứu, trường đại học, ngân hàng, quỹ đầu tư, doanh nghiệp đầu chuỗi và hệ thống phân phối, thành phố kỳ vọng thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu, mở rộng thị trường và nâng cao khả năng tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp Thủ đô.