Việt Nam - Nhật Bản hợp tác thực thi bản quyền trên môi trường số
Chiều 30/7, tại Hà Nội, Cục Bản quyền tác giả Việt Nam phối hợp với Cục Bản quyền tác giả Nhật Bản tổ chức Hội thảo "Thực thi bản quyền trên môi trường số".
Hội thảo có sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức thực thi quyền tác giả, hiệp hội nghề nghiệp, doanh nghiệp và chuyên gia của Việt Nam và Nhật Bản.
Trụ cột quan trọng của nền kinh tế sáng tạo
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Việt Nam Trần Hoàng khẳng định: chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đã làm thay đổi căn bản cách thức sáng tạo, phân phối, khai thác và tiếp cận các tác phẩm. Chỉ với một thiết bị kết nối Internet, một tác phẩm có thể được phổ biến tới hàng triệu người trong thời gian rất ngắn.
Đây là cơ hội to lớn để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và nền kinh tế sáng tạo. Tuy nhiên, cùng với đó là những thách thức ngày càng phức tạp đối với công tác bảo hộ và thực thi quyền tác giả.
Các hành vi sao chép, truyền đạt trái phép, phát tán nội dung trên các nền tảng số, livestream, dịch vụ chia sẻ tệp, website xuyên biên giới hay việc sử dụng tác phẩm trong quá trình phát triển các công nghệ mới đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới cả về thể chế, công nghệ và cơ chế phối hợp thực thi.
Theo Cục trưởng Trần Hoàng, Việt Nam luôn xác định bản quyền là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế sáng tạo. Thời gian qua, Việt Nam đã không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan; tăng cường năng lực thực thi; thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong quản lý nhà nước; đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu của quá trình hội nhập và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ.
Đối với lĩnh vực thực thi trên môi trường số, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện các cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, chủ thể quyền, doanh nghiệp công nghệ, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian và các nền tảng số nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Tuy nhiên, không quốc gia nào có thể giải quyết hiệu quả các vấn đề bản quyền trên môi trường số nếu chỉ hành động đơn lẻ. Đặc tính xuyên biên giới của Internet đòi hỏi sự hợp tác quốc tế ngày càng chặt chẽ hơn.
Cục trưởng Trần Hoàng tin tưởng, với sự hợp tác ngày càng chặt chẽ giữa Việt Nam và Nhật Bản, cùng với sự đồng hành của các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo, sẽ từng bước xây dựng được hệ sinh thái bản quyền số hiện đại, an toàn và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế sáng tạo trong kỷ nguyên số.
Thúc đẩy xây dựng môi trường bản quyền số minh bạch, an toàn và bền vững
Trong nhiều năm qua, quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản trong lĩnh vực quyền tác giả được duy trì và phát triển tốt đẹp. Đặc biệt, Bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam và Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản ký năm 2015 đã tạo nền tảng quan trọng để hai bên tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao năng lực và thúc đẩy hợp tác về bảo hộ quyền tác giả, bao gồm cả trong môi trường số.
Các lĩnh vực hợp tác được xác định gồm: tăng cường bảo hộ bản quyền trong môi trường số, chống xâm phạm bản quyền, phát triển quản lý tập thể quyền, nâng cao nhận thức và tăng cường năng lực.
Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Nhật Bản Kawakami Toshihiro cho biết, nhiều tác phẩm của Nhật Bản, đặc biệt là manga và anime, được đông đảo công chúng Việt Nam và nhiều quốc gia yêu thích. Ông nhấn mạnh, để thúc đẩy hoạt động sáng tạo và phát triển các ngành công nghiệp nội dung, Nhật Bản luôn coi trọng công tác bảo hộ quyền tác giả trên môi trường số. Đối với các tác phẩm được khai thác ngoài phạm vi lãnh thổ, cần sự phối hợp giữa cơ quan bản quyền của các nước sở tại.
Ông Kawakami Toshihiro đánh giá cao sự phối hợp của Cục Bản quyền tác giả Việt Nam trong tổ chức hội thảo. Chương trình được tổ chức nhằm cập nhật tình hình bảo hộ và thực thi quyền tác giả trên môi trường số trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ; đồng thời tạo diễn đàn để các cơ quan quản lý, tổ chức và chuyên gia hai nước trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và tăng cường hợp tác trong công tác quản lý, thực thi quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số.
Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu đã trao đổi nhiều nội dung chuyên sâu, bao gồm: cập nhật tình hình thực thi bản quyền tại Việt Nam và Nhật Bản và những kết quả đạt được trong công tác quản lý, bảo hộ và xử lý các hành vi xâm phạm trên môi trường số; kinh nghiệm bảo vệ bản quyền âm nhạc do Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Nhật Bản (RIAJ) chia sẻ; kinh nghiệm bảo vệ bản quyền truyện tranh của Hiệp hội Bản quyền sách điện tử Nhật Bản (ABJ); chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn của Nhà xuất bản Kim Đồng trong hoạt động chống vi phạm bản quyền đối với xuất bản phẩm tại Việt Nam; chia sẻ hoạt động và kinh nghiệm xử lý các vụ việc xâm phạm bản quyền trên môi trường số của Trung tâm CODA Việt Nam.
Các phiên hỏi đáp tạo điều kiện để đại biểu hai nước trao đổi trực tiếp về những khó khăn, thách thức trong thực thi bản quyền trên môi trường số, cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, chủ thể quyền và doanh nghiệp công nghệ, cũng như các giải pháp nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm bản quyền trong bối cảnh phát triển của các nền tảng số và trí tuệ nhân tạo.
Hội thảo là hoạt động thiết thực nhằm tiếp tục triển khai các nội dung hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan góp phần tăng cường trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, nâng cao năng lực thực thi và thúc đẩy xây dựng môi trường bản quyền số minh bạch, an toàn và bền vững, tạo động lực cho phát triển công nghiệp văn hóa và nền kinh tế sáng tạo của hai quốc gia.