Đổi mới đào tạo nguồn nhân lực kế toán, kiểm toán đáp ứng yêu cầu kỷ nguyên số
Ngày 28/7, tại Phân hiệu Hưng Yên, Học viện Tài chính tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề "Kế toán, Kiểm toán và Tài chính Việt Nam trong kỷ nguyên mới".
Hội thảo nhằm tạo diễn đàn học thuật để các nhà khoa học, giảng viên, nghiên cứu viên, chuyên gia và các nhà quản lý trao đổi kết quả nghiên cứu, thảo luận các vấn đề lý luận và thực tiễn, đồng thời đề xuất những định hướng phát triển phù hợp với yêu cầu của giai đoạn mới.
Công nghệ số làm thay đổi sâu sắc phương thức vận hành của thị trường tài chính
Phát biểu đề dẫn Hội thảo, PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, Phó Giám đốc Học viện Tài chính nhấn mạnh, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, blockchain và các công nghệ số thế hệ mới đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc của nền kinh tế, mô hình quản trị doanh nghiệp cũng như phương thức vận hành của thị trường tài chính.
Đối với lĩnh vực kế toán, kiểm toán và tài chính, sự thay đổi này không chỉ là quá trình ứng dụng công nghệ vào các nghiệp vụ chuyên môn, mà là sự chuyển dịch căn bản về tư duy quản trị, phương thức tạo lập và sử dụng thông tin, cũng như vai trò của nghề nghiệp trong nền kinh tế số.
Thông tin kế toán không còn chỉ phản ánh quá khứ mà ngày càng hướng tới dự báo và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực; kiểm toán không chỉ xác nhận tính trung thực của báo cáo tài chính mà còn phải đánh giá hệ thống kiểm soát trong môi trường số và quản trị rủi ro công nghệ; tài chính không chỉ tập trung vào tối đa hóa lợi nhuận mà hướng tới tối ưu hóa giá trị bền vững cho doanh nghiệp và xã hội.
Những xu hướng đó đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới đồng bộ từ thể chế, chuẩn mực nghề nghiệp, phương thức quản trị đến đào tạo nguồn nhân lực.
Tại Việt Nam, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là động lực đột phá cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Đây không chỉ là định hướng chiến lược đối với nền kinh tế mà còn mở ra yêu cầu mới đối với lĩnh vực kế toán, kiểm toán và tài chính trong việc xây dựng hệ thống thông tin minh bạch, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia.
Bên cạnh chuyển đổi số, xu thế phát triển bền vững, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và mục tiêu phát thải ròng bằng "0" đang làm thay đổi các chuẩn mực quản trị doanh nghiệp trên phạm vi toàn cầu. Báo cáo phát triển bền vững, công bố thông tin ESG, tài chính xanh, kế toán carbon, kiểm toán bền vững và quản trị rủi ro khí hậu đang dần trở thành những yêu cầu phổ biến của thị trường vốn quốc tế.
Điều đó đặt ra yêu cầu đối với các cơ quan quản lý trong việc tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, chuẩn mực kế toán, kiểm toán và cơ chế giám sát theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế; đối với doanh nghiệp là nâng cao chất lượng quản trị, minh bạch thông tin và tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào chiến lược phát triển; đối với các cơ sở đào tạo là đổi mới chương trình, phương pháp đào tạo, phát triển nguồn nhân lực có năng lực số, tư duy liên ngành, đạo đức nghề nghiệp và khả năng thích ứng với những biến động nhanh chóng của môi trường kinh doanh.
Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, trong bối cảnh đó, Học viện Tài chính tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề "Kế toán, Kiểm toán và Tài chính Việt Nam trong kỷ nguyên mới", nhằm tạo dựng một diễn đàn học thuật có chất lượng, kết nối nghiên cứu với thực tiễn, gắn kết nhà khoa học với nhà quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp. Qua đó, trao đổi tri thức, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp có giá trị khoa học cũng như khả năng ứng dụng cao.
Ban Tổ chức đã nhận được hơn 140 bài viết của các nhà khoa học đến từ nhiều trường đại học, học viện, viện nghiên cứu, cơ quan quản lý và doanh nghiệp trên cả nước. Sau quá trình phản biện và biên tập nghiêm túc, 112 bài viết được lựa chọn đăng trong Kỷ yếu Hội thảo.
Thúc đẩy đối thoại chính sách, kết nối tri thức và lan tỏa đổi mới sáng tạo
Các công trình nghiên cứu tại Hội thảo tập trung vào nhiều chủ đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn.
Nổi bật là nội dung về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và công nghệ mới trong kế toán, kiểm toán và tài chính; Kế toán xanh, kiểm toán xanh, tài chính xanh và phát triển bền vững; Hoàn thiện thể chế, chuẩn mực, chính sách theo hướng hội nhập quốc tế; Nâng cao chất lượng thông tin kế toán, kiểm toán và quản trị doanh nghiệp; Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh chuyển đổi số; Quản trị tài chính doanh nghiệp, thị trường tài chính và các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.
PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều nhấn mạnh, những kết quả nghiên cứu này không chỉ góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận đang đặt ra mà còn cung cấp những luận cứ khoa học quan trọng phục vụ quá trình hoạch định chính sách và thực tiễn quản trị.
Theo Phó Giám đốc Học viện Tài chính, việc thành lập Phân hiệu Học viện tại TP. Hồ Chí Minh năm 2025 và Phân hiệu tại tỉnh Hưng Yên năm 2026 đánh dấu bước phát triển mới theo mô hình đại học đa cơ sở, mở rộng không gian đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao tri thức.
Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề "Kế toán, Kiểm toán và Tài chính Việt Nam trong kỷ nguyên mới" được tổ chức tại Phân hiệu Hưng Yên không chỉ là một sự kiện khoa học có ý nghĩa mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng nơi đây trở thành một trung tâm đào tạo, nghiên cứu và kết nối tri thức của khu vực Đồng bằng sông Hồng.
“Trong bối cảnh thế giới biến đổi nhanh chóng, giá trị của các hội thảo khoa học không chỉ nằm ở việc công bố các kết quả nghiên cứu, mà quan trọng hơn là khả năng hình thành những ý tưởng mới, thúc đẩy đối thoại chính sách, kết nối tri thức và lan tỏa đổi mới sáng tạo”, PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều khẳng định.
Đồng thời, ông cũng bày tỏ kỳ vọng những trao đổi học thuật tại Hội thảo sẽ góp phần nhận diện đầy đủ hơn các xu hướng phát triển của nghề nghiệp kế toán, kiểm toán và tài chính; đề xuất những giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng quản trị và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp; đồng thời tạo thêm những luận cứ khoa học phục vụ tiến trình xây dựng nền tài chính quốc gia hiện đại, minh bạch, hiệu quả và phát triển bền vững.
Đối với Học viện Tài chính, những kết quả của Hội thảo sẽ là nguồn tư liệu khoa học quý báu để tiếp tục đổi mới chương trình đào tạo, định hướng nghiên cứu, tăng cường hợp tác với các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Tại Hội thảo, các ý kiến nhấn mạnh chuyển đổi số không chỉ là xu thế về công nghệ trên toàn cầu, mà còn tác động sâu rộng lên các lĩnh vực của nền kinh tế - chính trị - xã hội, mở ra cơ hội lớn cho nghề nghiệp kế toán và kiểm toán. Chuyển đổi số là một trong những nội dung quan trọng, mang yếu tố then chốt cho nghề nghiệp kế toán, kiểm toán trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Hội thảo cũng đề cập đến những giải pháp trọng tâm phát triển nghề kế toán, kiểm toán Việt Nam trong kỷ nguyên mới, như thiết lập và vận hành hiệu quả khung pháp lý đồng bộ; đổi mới giáo dục để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; phát huy tối đa vai trò của các tổ chức nghề nghiệp; đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu rộng; ứng dụng mạnh mẽ các nền tảng công nghệ số vào hoạt động chuyên môn.
Bên cạnh đó, các ý kiến tại Hội thảo cũng làm rõ những thách thức đối với hệ sinh thái tín dụng xanh cho nông nghiệp Việt Nam, đề xuất giải pháp trọng tâm là tái định nghĩa tín dụng xanh như một “hệ điều hành” tài chính, vận hành dựa trên dữ liệu, chuỗi giá trị, tiêu chuẩn ESG và cơ chế chia sẻ rủi ro.