TP. Đồng Nai: Gấp rút phát triển quỹ tái định cư, gỡ nút thắt dự án trọng điểm
Đến năm 2030, TP. Đồng Nai dự kiến đầu tư 89 dự án tái định cư với khoảng 46.700 lô đất. Tuy nhiên, nhiều địa phương trọng điểm đang thiếu quỹ đất, ảnh hưởng tiến độ giải phóng mặt bằng và triển khai các dự án.
Thiếu quỹ đất tại địa bàn trọng điểm
Việc chuẩn bị quỹ đất tái định cư (TĐC) đang trở thành một trong những nhiệm vụ cấp bách của TP. Đồng Nai khi nhiều dự án hạ tầng chiến lược đồng loạt được triển khai. Theo kế hoạch, từ nay đến năm 2030, thành phố sẽ đầu tư 89 dự án TĐC với quy mô khoảng 46.700 lô đất, tập trung tại các khu vực đô thị động lực nhằm đáp ứng nhu cầu bố trí chỗ ở cho người dân, đồng thời tạo điều kiện đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng.
Là địa phương tập trung nhiều dự án trọng điểm, phường Long Thành đang chịu áp lực rất lớn về quỹ đất TĐC. Hiện địa phương chỉ còn hơn 60 lô đất, trong khi riêng ba dự án chuẩn bị triển khai gồm hệ thống thoát nước ngoài Cảng hàng không quốc tế Long Thành, mở rộng đường ĐT.769 và tuyến đường sắt kết nối sân bay đã cần khoảng 400 lô.
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Long Thành Nguyễn Hữu Nguyên cho biết, hầu hết các khu TĐC trên địa bàn đã bố trí hết quỹ đất. Địa phương hiện còn một khu TĐC rộng khoảng 47ha có vị trí thuận lợi nhưng quá trình triển khai đang gặp nhiều vướng mắc.
Theo Bí thư phường Long Thành, dự án từng được lập kế hoạch thu hồi đất nhưng chưa thực hiện trước khi chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Sau thời gian kéo dài, giá trị tài sản trên đất, đặc biệt là cây trồng, đã thay đổi so với thời điểm kiểm kê ban đầu, gây khó khăn cho công tác bồi thường. Ngoài ra, việc triển khai còn phát sinh yêu cầu bố trí tái định cư cho các hộ nằm trong khu vực thực hiện dự án, trong khi một số hộ chưa đồng thuận chuyển đến Khu TĐC Long Đức.
Địa phương kiến nghị thành phố sớm bàn giao khoảng 1.200 lô đất còn lại tại Khu TĐC Lộc An - Bình Sơn để đưa vào sử dụng; đồng thời nghiên cứu khai thác quỹ đất cao su và đất công nhằm phát triển thêm các khu TĐC.
Tình trạng thiếu quỹ đất cũng diễn ra tại phường Nhơn Trạch. Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Lư Thành Nam cho biết, địa phương đã hoàn thành đầu tư bốn khu TĐC với khoảng 1.100 lô đất nhưng hiện chỉ còn 59 lô và đều đã có kế hoạch bố trí cho các hộ dân.
Trong khi nhu cầu thời gian tới vượt 1.000 lô đất, hai dự án TĐC đã được chấp thuận chủ trương đầu tư vẫn chưa thể triển khai do chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng và đã hết thời hiệu thực hiện dự án. Phường kiến nghị thành phố thu hồi chủ trương đầu tư trước đây, giao địa phương làm chủ đầu tư để tiếp tục triển khai, qua đó bổ sung hơn 1.000 lô đất TĐC trong giai đoạn tới.
Tại khu vực Biên Hòa, áp lực còn lớn hơn khi nhu cầu TĐC được thống kê khoảng 3.000 trường hợp. Dù theo kế hoạch có tám khu TĐC, trong đó bảy khu đã hoàn thành hạ tầng, tổng số lô đất mới đạt hơn 570 lô, chưa đáp ứng yêu cầu thực tế, nhất là khi nhiều dự án chỉnh trang đô thị, phát triển không gian ven sông và hạ tầng giao thông chuẩn bị triển khai.
Đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm quỹ đất phục vụ phát triển
Thực tế trên cho thấy, cùng với việc tháo gỡ các dự án đang gặp khó khăn, việc chủ động chuẩn bị quỹ đất TĐC là yêu cầu cấp thiết đối với Đồng Nai.
Năm 2025, UBND tỉnh Đồng Nai (nay là TP. Đồng Nai) đã ban hành kế hoạch đầu tư 89 dự án TĐC đến năm 2030 nhằm phục vụ các công trình trọng điểm. Tuy nhiên, tiến độ triển khai hiện vẫn chậm hơn kế hoạch.
Tại khu vực Biên Hòa, trong năm 2026 dự kiến khởi công năm dự án nhưng đến nay mới triển khai được một dự án. Hai dự án tại Long Thành và năm dự án tại Nhơn Trạch theo kế hoạch cũng chưa thể khởi công. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, điều chỉnh quy hoạch, xác định đơn giá bồi thường và hoàn thiện các thủ tục pháp lý.
Ở chiều ngược lại, hai dự án TĐC quy mô lớn tại khu vực Biên Hòa đang được đẩy nhanh tiến độ thi công. Trung tâm Phát triển quỹ đất TP. Đồng Nai cho biết, Khu TĐC Tam Phước với gần 1.300 lô đất dự kiến bàn giao khoảng 600 lô vào cuối tháng 9/2026 và khoảng 1.000 lô vào cuối năm. Tương tự, Khu TĐC Phước Tân với gần 1.100 lô đất cũng dự kiến bàn giao khoảng 450 lô vào cuối tháng 9 và khoảng 1.000 lô vào cuối năm nay.
Theo ông lãnh đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất TP. Đồng Nai, các đơn vị thi công đang tổ chức làm việc liên tục theo hình thức "3 ca, 4 kíp" để sớm hoàn thiện hạ tầng, bàn giao đất cho các địa phương, góp phần ổn định nơi ở cho người dân, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, thúc đẩy tiến độ các dự án trọng điểm và nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công.
Tại các buổi làm việc với các sở, ngành và 3 địa phương gồm: Biên Hòa, Long Thành, Nhơn Trạch vừa qua, Phó Bí thư Thành ủy Đồng Nai Võ Tấn Đức nhấn mạnh, công tác TĐC không chỉ là khâu quan trọng trong bồi thường, giải phóng mặt bằng mà còn là yếu tố quyết định tiến độ triển khai các dự án phát triển.
Theo Phó Bí thư Võ Tấn Đức, giải quyết tốt bài toán TĐC sẽ bảo đảm quyền lợi của người dân có đất bị thu hồi, hạn chế phát sinh khiếu nại, khiếu kiện, đồng thời tạo quỹ đất sạch để các dự án triển khai đúng tiến độ, góp phần tạo dư địa cho phát triển bền vững.
Đối với các dự án trong thời gian tới, lãnh đạo thành phố yêu cầu triển khai đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, nghiên cứu phát triển các khu TĐC theo quy mô vùng thay cho mô hình nhỏ lẻ trước đây; đồng thời rà soát tổng thể nhu cầu TĐC trên toàn địa bàn, xây dựng lộ trình đầu tư, khởi công và hoàn thành các dự án, cũng như nghiên cứu mở rộng các khu TĐC hiện hữu để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.