Điều chuyển trên 20.000 cán bộ quản lý: Kiến nghị Bộ GD-ĐT có hướng dẫn cụ thể

Theo báo cáo của Bộ GD-ĐT về sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, Bộ GD-ĐT đã ban hành các văn bản hướng dẫn các địa phương rà soát toàn diện mạng lưới trường lớp học, trọng tâm là xử lý các điểm trường lẻ, các cơ sở quy mô nhỏ, phân tán hoặc không đạt tiêu chuẩn theo quy định. Kết quả đến ngày 31/12/2025, tất cả 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành phê duyệt phương án sắp xếp, theo đó giảm 457 cơ sở mầm non, 914 cơ sở phổ thông và 709 vị trí lãnh đạo quản lý trên toàn quốc.

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD-ĐT đã hướng dẫn các địa phương tiếp tục sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, giảm tối thiểu 30% đầu mối, nơi có điều kiện thuận lợi giảm khoảng 50% đầu mối cơ sở giáo dục công lập so với thời điểm 1/7/2025, tương đương với việc giảm trên 11.000 trường, hoàn thành trước ngày 30/8/2026.

Sau sắp xếp, dự kiến sẽ điều chuyển và sắp xếp lại trên 20.000 cán bộ quản lý, trong đó khoảng 11.000 người được bố trí làm giáo viên trực tiếp đứng lớp. Các địa phương đang tích cực triển khai và cam kết hoàn thành đúng tiến độ.

Cần quy định cụ thể về số lượng điểm trường

Chia sẻ tại Hội nghị Giám đốc Sở GD-ĐT năm 2026 vừa tổ chức, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, về công tác sắp xếp cơ sở giáo dục, UBND TP. Hà Nội đã ban hành Kế hoạch 272/KH-UBND triển khai sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, THCS, THPT và trường chuyên biệt công lập.

Theo tiến độ đề ra, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành việc sắp xếp toàn bộ các cơ sở giáo dục phổ thông trước ngày 10/8. Thành phố hướng tới mục tiêu giảm khoảng 50% đầu mối quản lý hành chính tại các nhà trường.

Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền nhấn mạnh, Hà Nội đánh giá cao việc Chính phủ và Bộ GD-ĐT đã kịp thời ban hành các văn bản hướng dẫn về mô hình tổ chức và xác định vị trí tại các phân hiệu, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để địa phương triển khai thuận lợi.

Hiện nay, với vai trò là cơ quan chuyên môn, Sở GD-ĐT Hà Nội đang tổng hợp đề án do các xã, phường xây dựng; tổ chức đánh giá, hoàn thiện trước khi trình cấp có thẩm quyền, phấn đấu hoàn thành trước ngày 10/8/2026.

Đối với dự thảo thông tư đang được lấy ý kiến, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội bày tỏ sự đồng thuận với phương án quy định số lớp tối thiểu và không quy định trần tối đa, bởi quy mô dân số giữa các xã, phường trên địa bàn Thủ đô có sự khác biệt rất lớn.

Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Lào Cai Đỗ Minh Tâm cho rằng, trong quá trình sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, cần quy định cụ thể về số lượng điểm trường. Theo ông, khi thực hiện sáp nhập, chẳng hạn ba trường thành một, số lượng điểm trường có thể tăng lên. Tuy nhiên, nếu số điểm trường quá lớn sẽ gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý.

Bên cạnh đó, ông đề xuất nghiên cứu quy định mức tối đa đối với quy mô của từng cấp học. Đối với các địa phương trung du, miền núi như Lào Cai, ông Tâm kiến nghị nên quy định cụ thể theo từng cấp học, chẳng hạn: cấp mầm non không quá 30 lớp, cấp THCS không quá 40 lớp và cấp THPT không quá 50 lớp.

Theo Giám đốc Sở GD-ĐT Bắc Ninh Tạ Việt Hùng, nhiệm vụ trọng tâm hiện nay của địa phương là chuẩn bị các điều kiện cho năm học mới, trong đó có việc sắp xếp mạng lưới trường học. Bắc Ninh đã xây dựng kế hoạch và đặt mục tiêu giảm khoảng 50% đầu mối quản lý. Tuy nhiên, để quá trình triển khai bảo đảm hiệu quả, Sở GD-ĐT Bắc Ninh kiến nghị Bộ GD-ĐT sớm ban hành các hướng dẫn liên quan đến công tác cán bộ.

Cụ thể, hướng dẫn rõ về số lượng cấp phó; tiêu chí xác định điểm trường, điểm trường lẻ và phân hiệu; đồng thời có quy định về việc xử lý cán bộ dôi dư, bảo lưu chức danh cấp phó và bố trí đội ngũ nhân viên hành chính sau sáp nhập.

Giám đốc Sở GD-ĐT Bắc Ninh cũng cho rằng, sau khi thực hiện sáp nhập trường học, toàn bộ công tác kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận trường đạt chuẩn quốc gia đều phải thực hiện lại. Do đó, cũng cần sớm ban hành các thông tư hướng dẫn mới để địa phương có cơ sở tổ chức thực hiện.

Kiến nghị giữ nguyên định mức giáo viên để đáp ứng yêu cầu giảng dạy

Theo Giám đốc Sở GD-ĐT Ninh Bình Nguyễn Tiến Dũng, địa phương đang tích cực triển khai Đề án sắp xếp, sáp nhập các cơ sở giáo dục. Trước đó, tỉnh đã hoàn thành đợt sắp xếp thứ nhất, giảm 152 đầu mối; trong giai đoạn tới tiếp tục đặt mục tiêu giảm trên 50% đầu mối.

Để việc triển khai đạt hiệu quả, Giám đốc Sở GD-ĐT Ninh Bình đề nghị Bộ GD-ĐT giữ nguyên định mức giáo viên như hiện nay. Lý do bởi nếu duy trì định mức hiện hành, các địa phương sẽ có cơ sở cân đối ngân sách để thuê giáo viên, đáp ứng yêu cầu giảng dạy. Ngược lại, nếu giảm định mức sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục.

Giám đốc Sở GD-ĐT Ninh Bình cũng kiến nghị Bộ sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về công tác sắp xếp đội ngũ cán bộ quản lý sau sáp nhập. Ông cho biết hiện nay, hầu hết các địa phương đều gặp khó khăn trong việc lựa chọn hiệu trưởng khi sáp nhập từ hai hoặc ba trường thành một, bởi các tiêu chí lựa chọn chủ yếu vẫn mang tính định tính, rất khó áp dụng trong thực tiễn. Ninh Bình đang nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm của Hà Nội và một số địa phương khác.

Một vướng mắc khác được Giám đốc Sở GD-ĐT Ninh Bình nêu là việc bố trí cấp phó sau sáp nhập. Theo Nghị định số 120/2020/NĐ-CP của Chính phủ, mỗi trường được bố trí 2 phó hiệu trưởng, trường liên cấp được bố trí 3 phó hiệu trưởng. Trong khi đó, Nghị quyết số 248/2025/QH15 của Quốc hội quy định các chức vụ lãnh đạo được giữ và giải quyết trong thời hạn 5 năm.

Tuy nhiên, theo các văn bản chỉ đạo gần đây về sắp xếp, sáp nhập trường học, nhiều phó hiệu trưởng sẽ phải bố trí sang các vị trí khác như tổ trưởng chuyên môn, tổ phó chuyên môn hoặc giáo viên. Đến nay, vẫn chưa có văn bản pháp lý đủ rõ để các địa phương yên tâm triển khai đối với số lượng lớn cán bộ quản lý thuộc diện này.

Đối với các vị trí việc làm như kế toán, thủ quỹ, văn thư, ông Dũng cho biết sau khi sáp nhập, Ninh Bình dự kiến giảm khoảng 900 đầu mối, kéo theo khoảng 2.700 vị trí việc làm cần được sắp xếp lại. Đây là bài toán rất khó bởi đội ngũ này đều đang thuộc biên chế. Vì vậy, địa phương đề nghị Bộ GD-ĐT phối hợp với các bộ, ngành liên quan sớm ban hành hướng dẫn cụ thể.

Ngoài ra, Sở GD-ĐT Ninh Bình đề xuất, sau khi các trường được sáp nhập, các điểm trường vẫn cần được tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đương như trước đây. Theo ông Dũng, thực tế tại nhiều địa phương, khi chỉ còn một trường sau sáp nhập, việc đầu tư thường tập trung vào điểm trường chính, trong khi các điểm trường còn lại vẫn cần được bảo đảm nhà đa năng, thư viện và các điều kiện cơ sở vật chất thiết yếu khác để duy trì chất lượng dạy và học.

“Vì vậy, chúng tôi kiến nghị Bộ GD-ĐT bổ sung quy định liên quan đến điểm trường vào các Thông tư về đánh giá và công nhận trường chuẩn quốc gia. Không chỉ trường chính mà các điểm trường cũng cần đáp ứng các tiêu chí tương ứng, bởi trước đây mỗi điểm trường đều là một trường độc lập”, Giám đốc Sở GD-ĐT Ninh Bình Nguyễn Tiến Dũng cho hay.

Giám đốc Sở GD-ĐT Nghệ An Nguyễn Văn Khoa cũng kiến nghị Bộ GD-ĐT sớm ban hành quy định về số lượng cấp phó tại các trường học sau sáp nhập. Theo ông, các địa phương hiện đang khẩn trương triển khai việc sắp xếp trường học và phải hoàn thành trước ngày 30/8. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn nhiều vướng mắc.

Giám đốc Sở GD-ĐT Nghệ An bày tỏ đồng tình với định hướng không quy định quy mô tối đa đối với cơ sở giáo dục, nhưng đề nghị xem xét lại yêu cầu trường mầm non phải có tối thiểu 20 nhóm, lớp.

Ông Khoa cho biết, thực tế tại các địa phương miền núi như Kỳ Sơn của Nghệ An, khoảng cách giữa các trường rất xa, có nơi mất từ 5 - 6 giờ di chuyển, trong khi mỗi trường lại có hàng chục điểm trường lẻ.

Nếu áp dụng quy định tối thiểu 20 nhóm, lớp sau sáp nhập sẽ gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý, đặc biệt đối với bậc học mầm non - nơi công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và tổ chức bán trú đòi hỏi phải được theo dõi, quản lý sát sao hằng ngày.

Nguyễn Liên - Phúc Anh - Phương Thùy