Sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục: Sẽ điều chuyển trên 20.000 cán bộ quản lý sang làm việc khác

Trong 2 ngày (23, 24/7), tại tỉnh Phú Thọ, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) tổ chức Hội nghị Giám đốc Sở GDĐT năm 2026 nhằm đánh giá kết quả năm học 2025-2026 và trao đổi, thống nhất nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm học 2026-2027.

Vấn đề quan tâm nhất tại hội nghị là tổ chức quản lý giáo dục theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Khoảng 40% công chức phụ trách giáo dục cấp xã không có trình độ chuyên môn về giáo dục

Theo báo cáo của Bộ GD-ĐT, về sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, Bộ GD-ĐT đã ban hành các văn bản hướng dẫn các địa phương rà soát toàn diện mạng lưới trường lớp học, trọng tâm là xử lý các điểm trường lẻ, các cơ sở quy mô nhỏ, phân tán hoặc không đạt tiêu chuẩn theo quy định.

Kết quả đến ngày 31/12/2025, tất cả 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành phê duyệt phương án sắp xếp, theo đó giảm 457 cơ sở mầm non, 914 cơ sở phổ thông và 709 vị trí lãnh đạo quản lý trên toàn quốc.

Trong đó, tỉnh An Giang đã hoàn thành sáp nhập 238 đơn vị thành 119 trường mới, giải thể 02 trường và 03 điểm lẻ, qua đó xóa được 60 phòng học tạm, học nhờ so với năm học trước; tỉnh Quảng Ninh giảm mạnh tới 49,12% số cơ sở giáo dục công lập (giảm 280/570 cơ sở) và thực hiện dành quỹ đất sạch, trụ sở dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính ưu tiên cho giáo dục; thành phố Cần Thơ tổ chức lại mạng lưới các trung tâm GDNN-GDTX theo hướng cung ứng dịch vụ tập trung và hiệu quả hơn…

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD-ĐT đã hướng dẫn các địa phương tiếp tục sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, giảm tối thiểu 30% đầu mối, nơi có điều kiện thuận lợi giảm khoảng 50% đầu mối cơ sở giáo dục công lập so với thời điểm 01/7/2025, tương đương với việc giảm trên 11.000 trường, hoàn thành trước ngày 30/8/2026. Sau sắp xếp, dự kiến sẽ điều chuyển và sắp xếp lại trên 20.000 cán bộ quản lý, trong đó khoảng 11.000 người được bố trí làm giáo viên trực tiếp đứng lớp. Các địa phương đang tích cực triển khai và cam kết hoàn thành đúng tiến độ.

Tuy nhiên, Bộ GD-ĐT thừa nhận việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục hiện nay còn nhiều tồn tại, hạn chế vì khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đội ngũ công chức phụ trách giáo dục cấp xã không có trình độ chuyên môn về giáo dục chiếm tỷ lệ rất cao (khoảng 40%), trong đó nhiều xã bố trí 01 công chức phụ trách nhiều lĩnh vực trong đó có lĩnh vực giáo dục làm ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng công việc.

Theo Bộ GD-ĐT, nguyên nhân là do cấp xã trước đó không có bộ phận chuyên môn riêng về giáo dục, trong thời gian ngắn chưa có đủ nhân sự có chuyên môn để bố trí công việc; mặc dù Bộ GD-ĐT đã tổ chức tập huấn, cung cấp tài liệu hướng dẫn thực hiện một cách hệ thống, đầy đủ và dễ tiếp cận nhưng mới chỉ cải thiện bước đầu.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung làm rõ những khó khăn, vướng mắc nổi lên trong thực tiễn quản lý và tổ chức các hoạt động giáo dục tại địa phương; nhất là những vấn đề liên quan đến đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất, mạng lưới trường lớp, phân cấp quản lý, chuyển đổi số, tổ chức dạy học và bảo đảm chất lượng giáo dục.

Những nguyên nhân chủ yếu, cả về cơ chế, chính sách, tổ chức thực hiện và trách nhiệm của từng cấp, từng đơn vị. Đề xuất những giải pháp cụ thể, có tính đột phá, có thể triển khai ngay trong năm học tới; trong đó cần xác định 6 rõ: “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả”.

Bổ sung biên chế giáo viên trực tiếp giảng dạy

Một trong những mục tiêu xuyên suốt của Nghị quyết số 71-NQ/TW là bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Theo Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng, năm học vừa qua, mục tiêu này tiếp tục được cụ thể hóa thông qua nhiều chính sách hỗ trợ người học như miễn học phí, miễn phí sách giáo khoa theo lộ trình, hỗ trợ bữa ăn bán trú, học bổng, tín dụng học sinh, sinh viên... Đồng thời, các địa phương tập trung mở rộng mạng lưới trường lớp, tuyển dụng giáo viên, đổi mới công tác tuyển sinh đầu cấp.

Nhờ đó, chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 tiếp tục tăng, đạt khoảng 79,3% số học sinh tốt nghiệp THCS; 34/34 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch triển khai phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi và đăng ký lộ trình hoàn thành vào năm 2030.

Bộ GD-ĐT xác định chủ đề năm học 2026-2027 là "Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất", theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, các vấn đề ngành giáo dục quan tâm nhất hiện nay tập trung đưa ra giải pháp giải "bài toán" là phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, mất cân đối cơ cấu đội ngũ, nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng, giảm áp lực hành chính để giáo viên có thêm thời gian tập trung cho nhiệm vụ chuyên môn; bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và mạng lưới trường lớp, nhất là tại vùng khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và những địa bàn có tốc độ tăng dân số cơ học cao.

Đặc biệt, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng và khai thác dữ liệu ngành, ứng dụng khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, dạy học; đồng thời bảo đảm an toàn, hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và yêu cầu phát triển toàn diện người học.

Tập trung nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Cần chế độ chính sách đặc thù để thu hút và giữ chân nhà giáo

Để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên và thực hiện tốt công tác phát triển đội ngũ nhà giáo trong năm học mới, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục Vũ Minh Đức cho biết: Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản nhằm tạo cơ sở pháp lý vững chắc xây dựng quy hoạch, chế độ chính sách đặc thù bảo đảm bền vững, lâu dài để thu hút và giữ chân nhà giáo yên tâm công tác trong ngành Giáo dục.

Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục Vũ Minh Đức cho biết, Bộ GD-ĐT đang tiếp tục phối hợp với Bộ Nội vụ rà soát số lượng chỉ tiêu biên chế và số lượng giáo viên hiện có của các địa phương để báo cáo Trung ương bổ sung biên chế ngành giáo dục giai đoạn 2027-2031.

Theo đó, đôn đốc các địa phương trong việc tổ chức tuyển dụng hết số biên chế được cấp có thẩm quyền giao, thực hiện tốt việc sắp xếp các cơ sở giáo dục để giảm biên chế quản lý và nhân viên, bổ sung biên chế giáo viên trực tiếp giảng dạy theo chỉ đạo của Chính phủ.

Đối với các địa phương, theo Cục trưởng Vũ Minh Đức, cần thực hiện tốt việc sắp xếp các cơ sở giáo dục để giảm biên chế quản lý và nhân viên, bổ sung biên chế giáo viên trực tiếp giảng dạy. Tổ chức tuyển dụng đủ số biên chế được cấp có thẩm quyền giao, rà soát để đặt hàng đào tạo giáo viên bảo đảm đủ nguồn tuyển dụng của địa phương.

Tăng cường kiểm tra, thanh tra công tác tuyển dụng, sử dụng đội ngũ. Đẩy mạnh việc thực hiện tinh giản biên chế gắn với sắp xếp lại tổ chức trường, lớp và cơ cấu lại đội ngũ viên chức.

Báo cáo về công tác chuẩn bị cơ sở vật chất, thiết bị trường học phục vụ năm học 2026-2027, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính Trương Anh Dũng cho biết: Cả nước hiện có 36.794 cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông công lập với 582.659 phòng học, trong đó tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 87%. Toàn ngành còn thiếu 45.691 phòng học, 27.084 phòng học chức năng; tại một số vùng khó khăn còn 6.477 phòng học nhờ, mượn.

Hồng Hạnh