Đoàn giám sát của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát làm việc với UBND TP. Hồ Chí Minh

Cùng dự có các Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát: Lò Việt Phương, Nguyễn Phạm Duy Trang; Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà; Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh Trần Thị Diệu Thuý.

Y tế cơ sở vẫn còn thiếu gần 1.900 nhân lực

Báo cáo với Đoàn giám sát, Phó Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Vĩnh Châu cho biết, việc củng cố nguồn nhân lực y tế cơ sở luôn được thành phố xác định là nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là bước chuyển quan trọng khi toàn bộ 168 Trạm Y tế được chuyển về trực thuộc UBND cấp xã quản lý, tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong quản lý nhân lực, bố trí nguồn lực và giải quyết kịp thời các kiến nghị của cử tri.

Nhân lực y tế cơ sở tăng từ 3.403 lên 6.603 người, số bác sĩ tăng từ 644 lên 1.307 người, bảo đảm 100% Trạm Y tế có bác sĩ làm việc thường xuyên. Công tác đào tạo bác sĩ thực hành, luân phiên hỗ trợ chuyên môn và huy động nhân lực ngoài chỉ tiêu bước đầu phát huy hiệu quả.

Trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong chăm sóc sức khỏe người dân được nâng lên; cơ chế phối hợp giữa ngành y tế với các sở, ngành và địa phương từng bước được hoàn thiện.

Trong giai đoạn 2021-2026, thông qua các kỳ tiếp xúc cử tri của Đoàn ĐBQH, HĐND và UBND thành phố đã tiếp nhận, phân loại và chỉ đạo giải quyết kịp thời các kiến nghị liên quan đến bảo đảm nhân lực y tế tại Trạm Y tế cấp xã. Phần lớn các kiến nghị đã được trả lời theo đúng quy định, đồng thời được cụ thể hóa bằng các cơ chế, chính sách và giải pháp tổ chức nhằm củng cố hệ thống y tế cơ sở.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thành phố vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Hiện vẫn thiếu 578 nhân sự so với chỉ tiêu tạm giao và khoảng 1.891 người so với nhu cầu thực tế. Nhân lực phân bổ chưa đồng đều, cơ cấu chức danh chưa phù hợp quy mô dân số và khối lượng công việc. Cùng với đó, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, thuốc, danh mục kỹ thuật và chuyển đổi số giữa các Trạm Y tế còn chênh lệch…

TP. Hồ Chí Minh kiến nghị hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế đãi ngộ đối với y tế cơ sở; sớm liên thông các phần mềm báo cáo chuyên ngành nhằm giảm gánh nặng hành chính cho nhân viên y tế. Đồng thời, nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, hội chẩn từ xa và hoàn thiện cơ chế thanh toán bảo hiểm y tế đối với khám, chữa bệnh từ xa, đơn thuốc điện tử.

Làm rõ nguyên nhân thiếu hụt nhân lực y tế cơ sở

Ghi nhận và đánh giá cao sự nỗ lực của TP. Hồ Chí Minh, chính quyền địa phương, ngành y tế các cấp và đội ngũ cán bộ, nhân viên trạm y tế trong thời gian qua, thành viên Đoàn giám sát đề nghị Thành phố làm rõ đâu là nguyên nhân cốt lõi khiến bài toán nhân lực y tế cơ sở đến nay vẫn chưa được giải quyết.

Liên quan đến công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, nhiều ý kiến cho rằng, cần có cách tiếp cận phù hợp với đặc thù của y tế cơ sở. Theo đó, cần nghiên cứu cơ chế đào tạo riêng, ưu tiên tuyển chọn người tại địa phương, đào tạo chuyên sâu để làm việc lâu dài tại trạm y tế, thay vì áp dụng cùng một tiêu chuẩn và cơ chế đào tạo như đối với đội ngũ làm việc tại các bệnh viện tuyến trên.

Đoàn giám sát cũng đề nghị làm rõ thực trạng nhân lực phục vụ chuyển đổi số tại các trạm y tế. Cụ thể, trong tổng số 168 trạm y tế của thành phố hiện có bao nhiêu nhân sự thực hiện công nghệ thông tin và chuyển đổi số; trong đó bao nhiêu là chuyên trách, bao nhiêu là kiêm nhiệm. Nếu lực lượng chủ yếu là kiêm nhiệm thì việc này tác động như thế nào đến quá trình triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, quản lý dữ liệu và vận hành các nền tảng số tại y tế cơ sở.

Qua khảo sát, Đoàn giám sát ghi nhận một số địa phương đã huy động sinh viên ngành công nghệ thông tin hỗ trợ chuyển đổi số tại trạm y tế và bước đầu đạt hiệu quả. Từ đó, đề nghị thành phố cho biết có chủ trương nghiên cứu, đánh giá và nhân rộng mô hình này hay không.

Liên quan đến cơ sở vật chất, thành viên Đoàn giám sát cho rằng, nhiều trạm y tế sẽ chịu tác động của quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, trong khi mặt bằng làm việc còn chật hẹp, khó cải tạo, mở rộng và chưa đáp ứng yêu cầu hoạt động. Vì vậy, đề nghị thành phố sớm rà soát, quy hoạch, bố trí và đầu tư cơ sở vật chất phù hợp, bảo đảm các trạm y tế đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ trong tình hình mới.

Kết luận buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Anh Công đánh giá cao những kết quả TP. Hồ Chí Minh đạt được trong bối cảnh hệ thống chính sách, pháp luật, cơ chế tài chính, tiền lương và phụ cấp đối với y tế cơ sở vẫn đang tiếp tục được hoàn thiện. Điều đó cho thấy sự nỗ lực, quyết tâm rất lớn của Thành ủy, UBND thành phố và ngành y tế trong việc bảo đảm ổn định và phát triển nguồn nhân lực y tế cơ sở.

Phó Trưởng đoàn giám sát nêu rõ, đối với các khó khăn, vướng mắc và kiến nghị của thành phố, Đoàn sẽ tổng hợp đầy đủ, nghiên cứu khách quan, toàn diện để kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành liên quan tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về nhân lực y tế, tháo gỡ các rào cản về cơ chế, tạo điều kiện để y tế cơ sở phát triển ổn định, bền vững, đáp ứng tốt hơn yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Phó Trưởng đoàn giám sát tin tưởng, với hệ thống y tế đa dạng từ khu vực đô thị trung tâm đến vùng biển, đảo, TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục tiên phong xây dựng, hoàn thiện các mô hình y tế cơ sở hiệu quả, qua đó tạo cơ sở thực tiễn để nhân rộng trên phạm vi cả nước.

Hoa Lê