Chuyên gia Indonesia: Việt Nam ngày càng chứng tỏ vai trò trong hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045

Theo ông Beni Sukadis, ASEAN sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới nổi như chuyển đổi số, kinh tế xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu, an ninh mạng, an ninh hàng hải và các thách thức an ninh phi truyền thống khác. Đây đều là những lĩnh vực Việt Nam có tiềm năng đóng góp đáng kể, thậm chí có thể đảm nhận vai trò dẫn dắt trong một số vấn đề.

Chuyên gia Indonesia đặc biệt nhấn mạnh những bước tiến của Việt Nam trong phát triển kinh tế xanh và công nghiệp xe điện, coi đây là kinh nghiệm tham khảo có giá trị đối với các quốc gia thành viên ASEAN trong quá trình đẩy nhanh chuyển đổi xanh trên phạm vi toàn khu vực.

Đóng góp củng cố đoàn kết và vị thế ASEAN

Ông Beni Sukadis đánh giá cao việc Việt Nam kiên định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, chủ nghĩa đa phương và luật pháp quốc tế. Theo ông, những đóng góp bền bỉ của Việt Nam sẽ tiếp tục củng cố đoàn kết, tăng cường hợp tác và nâng cao vị thế của ASEAN trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới biến động nhanh chóng.

Kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) trong năm nay là dịp để nhìn lại những nguyên tắc đã tạo nền tảng cho sự đoàn kết của ASEAN suốt nửa thế kỷ. Việc duy trì gắn kết và vai trò trung tâm của ASEAN phụ thuộc vào sự tuân thủ nhất quán các nguyên tắc cốt lõi của TAC, bao gồm tôn trọng chủ quyền của các quốc gia thành viên, ra quyết định trên cơ sở đồng thuận và giải quyết hòa bình các tranh chấp thông qua đối thoại.

Trong môi trường chiến lược thay đổi nhanh chóng, việc kiên định với những nguyên tắc này cần đi đôi với nâng cao tính linh hoạt trong quá trình ra quyết định và triển khai hợp tác. Điều đó sẽ giúp ASEAN ứng phó hiệu quả hơn với cạnh tranh giữa các nước lớn, những cú sốc địa chính trị và các mối đe dọa xuyên quốc gia.

Theo ông Beni Sukadis, khả năng thích ứng không có nghĩa là từ bỏ các giá trị nền tảng của TAC, mà là vận dụng những giá trị ấy theo hướng linh hoạt, thực chất và phù hợp hơn với yêu cầu của tình hình mới.

Duy trì quan hệ cân bằng, độc lập với các đối tác

Chuyên gia Indonesia cho rằng ASEAN cần tiếp tục làm sâu sắc hơn tiến trình hội nhập kinh tế và chuyển đổi số, xây dựng các chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu tốt hơn, mở rộng hợp tác về an ninh hàng hải và củng cố lòng tin giữa các quốc gia thành viên.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, ASEAN phải tăng cường vai trò trung tâm, đồng thời duy trì quan hệ cân bằng và độc lập với tất cả các đối tác, không đứng về bất kỳ bên nào.

Theo ông Beni Sukadis, đây là nền tảng thiết yếu để hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và bảo đảm ASEAN tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực.

Đánh giá về giá trị của TAC sau nửa thế kỷ, ông khẳng định các nguyên tắc của hiệp ước, trong đó có không can thiệp vào công việc nội bộ, tôn trọng chủ quyền, đồng thuận và giải quyết hòa bình các tranh chấp, vẫn là nền tảng của hòa bình và ổn định tại Đông Nam Á.

Ưu tiên hiện nay không phải là sửa đổi những nguyên tắc đó, mà là vận dụng chúng linh hoạt và hiệu quả hơn để ứng phó với các thách thức mới như tấn công mạng, tội phạm xuyên quốc gia, biến đổi khí hậu, đại dịch và những mối đe dọa an ninh phi truyền thống khác.

Thúc đẩy hội nhập, thu hẹp khoảng cách phát triển

Theo chuyên gia Beni Sukadis, ASEAN cần tăng cường phối hợp, cải thiện cơ chế chia sẻ thông tin, nâng cao năng lực thể chế và thúc đẩy hợp tác thực chất trên cả các lĩnh vực an ninh truyền thống và phi truyền thống. TAC không chỉ là một tuyên bố về nguyên tắc mà còn là định hướng thực tiễn để ASEAN xử lý những thách thức đang nổi lên.

Trong 5 năm tới, ASEAN cần đẩy mạnh hơn nữa hội nhập kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng tốc phát triển kinh tế số trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu. Song song với đó, Hiệp hội phải xây dựng các chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu tốt hơn trước những cú sốc, tăng cường kết nối hạ tầng, đồng thời bảo đảm an ninh lương thực và an ninh năng lượng.

Ông Beni Sukadis cũng kêu gọi ASEAN thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các quốc gia thành viên thông qua tăng cường đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng cao, qua đó bảo đảm những thành quả của tiến trình hội nhập được phân bổ đồng đều hơn.

Bên cạnh các nhiệm vụ kinh tế, ASEAN cần đưa an ninh mạng, an ninh hàng hải, đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, ứng phó với biến đổi khí hậu và quản lý thiên tai lên vị trí ưu tiên cao hơn trong chương trình nghị sự của khu vực.

Đỗ Quyên