Đoàn giám sát của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát làm việc với xã Ia Grai, Gia Lai

Tham dự buổi làm việc có Giám đốc Sở Y tế tỉnh Gia Lai Lê Quang Hùng; đại diện Thường trực HĐND, lãnh đạo UBND xã Ia Grai; lãnh đạo Trạm Y tế xã Ia Grai và các cán bộ chuyên môn liên quan.

Báo cáo tại buổi làm việc, lãnh đạo Trạm Y tế xã Ia Grai cho biết, để bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi, Trạm Y tế xã hiện vận hành theo mô hình “một trạm y tế thống nhất, đa điểm thiết chế”, gồm một trạm chính và hai điểm trạm đặt tại cơ sở cũ của xã Ia Bă và xã Ia Grăng. Trong đó, cơ sở chính phục vụ gần 13.950 người, hai điểm trạm còn lại phục vụ hơn 10.300 người trên địa bàn rộng, nhiều khu vực đồi núi, dân cư phân tán.

Toàn Trạm Y tế hiện chỉ có 13 cán bộ, viên chức cho cả ba cơ sở. Bình quân mỗi cơ sở chỉ bố trí khoảng 4 nhân sự, trong khi phải duy trì trực, thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, tiêm chủng mở rộng, phòng chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu và nhiều nhiệm vụ chuyên môn khác.

Đáng chú ý, tỷ lệ nhân viên y tế của xã hiện chỉ đạt 0,53 người/1.000 dân, thấp hơn nhiều so với bình quân chung; cả ba cơ sở đều chưa có bác sĩ làm việc thường xuyên. Cùng với đó là áp lực triển khai chuyển đổi số, lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân nhưng chưa có nhân sự chuyên trách về công nghệ thông tin.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn, Trạm Y tế xã Ia Grai vẫn chủ động bố trí, luân phiên 13 nhân sự giữa các cơ sở để bảo đảm luôn có cán bộ trực, không để xảy ra tình trạng thiếu nhân viên khi người dân đến cấp cứu. Địa phương cũng bảo đảm 100% người dân trên địa bàn được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu; triển khai đồng bộ công tác tiêm chủng mở rộng, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em, phòng chống sốt xuất huyết, tay chân miệng và các chương trình y tế quốc gia.

Mạng lưới nhân viên y tế thôn, làng tại 10 thôn, làng tiếp tục được duy trì, góp phần hỗ trợ đội ngũ cán bộ y tế bám sát địa bàn rộng gần 240km².

Bên cạnh những kết quả đạt được, địa phương cũng chỉ rõ nhiều khó khăn, bất cập. Do nhân lực phải phân tán tại ba cơ sở, mỗi cán bộ y tế hiện kiêm nhiệm từ 4 đến 5 chương trình mục tiêu quốc gia, dẫn đến áp lực lớn về khối lượng công việc. Bác sĩ được tăng cường từ tuyến trên chủ yếu thực hiện khám, chữa bệnh ba ngày mỗi tuần, chưa tham gia đầy đủ các hoạt động khác của trạm nên việc bố trí trực, thực hiện nhiệm vụ chuyên môn vẫn gặp nhiều khó khăn.

Theo lãnh đạo UBND xã Ia Grai, nguyên nhân chủ yếu là chưa có định mức biên chế phù hợp với mô hình một xã có nhiều cơ sở trạm sau sáp nhập; trong khi chế độ đãi ngộ, chính sách thu hút đối với cán bộ y tế cơ sở ở khu vực miền núi còn hạn chế, chưa tạo động lực để đội ngũ y tế yên tâm gắn bó lâu dài.

Từ thực tiễn trên, địa phương kiến nghị UBND tỉnh và Sở Y tế xem xét giao bổ sung biên chế chuyên trách về kế toán, văn thư, công nghệ thông tin cho Trạm Y tế; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn; ưu tiên đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, trang thiết bị y tế để triển khai bệnh án điện tử; đồng thời sớm ban hành định mức nhân lực phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và có cơ chế thu hút bác sĩ, nhân viên y tế về công tác tại tuyến cơ sở.

Tại buổi làm việc, đại diện Thường trực HĐND, UBND xã Ia Grai, Sở Y tế Gia Lai và các thành viên Đoàn giám sát đã trao đổi, làm rõ những khó khăn trong công tác bố trí, quản lý và bảo đảm nhân lực y tế sau sắp xếp đơn vị hành chính; đồng thời phân tích những vướng mắc về cơ chế, chính sách, nhu cầu nhân lực và điều kiện bảo đảm hoạt động của trạm y tế trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Trần Thị Nhị Hà ghi nhận các ý kiến, kiến nghị của địa phương; đồng thời tổng hợp các vấn đề đặt ra để tiếp tục nghiên cứu, đánh giá, phục vụ báo cáo giám sát chuyên đề trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, hoàn thiện chính sách về bảo đảm nhân lực y tế cơ sở trong thời gian tới.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Trần Thị Nhị Hà ghi nhận những nỗ lực của cấp ủy, chính quyền địa phương và đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế trong việc duy trì hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân, nhất là trong điều kiện địa bàn rộng, dân số đông, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao và còn nhiều khó khăn về nhân lực.

Nhấn mạnh nhân lực là yếu tố quyết định chất lượng hoạt động của y tế cơ sở, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đề nghị địa phương phối hợp chặt chẽ với ngành y tế khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy, bổ sung đội ngũ bác sĩ, bảo đảm năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Cùng với đó, cấp ủy, chính quyền địa phương cần tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo; chủ động xây dựng kế hoạch, giao nhiệm vụ gắn với kết quả đầu ra; chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, hóa chất, sẵn sàng ứng phó với các tình huống dịch bệnh.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Trần Thị Nhị Hà, những khó khăn về nhân lực và cơ chế hoạt động của y tế cơ sở không chỉ là vấn đề riêng của Gia Lai mà cũng là thực trạng ở nhiều địa phương. Trên cơ sở khảo sát thực tế, Đoàn giám sát sẽ tổng hợp đầy đủ các kiến nghị để báo cáo Quốc hội và kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo điều kiện nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống y tế cơ sở, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe Nhân dân trong tình hình mới.

Djuang Niê - Đức Hưng