TP. Hồ Chí Minh: Quy định mới về quản lý, khai thác, bảo vệ công trình thủy lợi

UBND TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định số 50/2026/QĐ-UBND Quy định về quản lý, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi trên địa bàn thành phố. Quyết định có hiệu lực thi hành từ 1/8/2026 (các quyết định cùng tên của UBND TP. Hồ Chí Minh, tỉnh Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây bị bãi bỏ).

Theo quy định trên, tất cả các công trình thủy lợi trên địa bàn thành phố được đầu tư hoàn toàn bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước (NSNN) hoặc một phần nguồn vốn NSNN thuộc phạm vi điều chỉnh của quyết định này đều được UBND thành phố giao cho Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT), UBND cấp xã quản lý theo quy định của pháp luật.

Cụ thể: Sở NN-MT trực tiếp quản lý hệ thống công trình thủy lợi lớn, vừa; các công trình có vận hành phức tạp hoặc trải dài trên địa bàn từ hai xã, phường trở lên có chức năng phục vụ tưới tiêu nông nghiệp.

Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác Dịch vụ thủy lợi đảm nhiệm các công trình đã hình thành vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các hạng mục đầu tư cải tạo, nâng cấp liên quan.

UBND cấp xã được phân cấp quản lý toàn bộ các công trình thủy lợi nhỏ, thủy lợi nội đồng nằm trọn trong phạm vi địa giới hành chính địa phương (trừ các công trình thuộc thẩm quyền của Sở và doanh nghiệp nêu trên).

Tại quy định cũng đưa ra các chỉ giới vùng phụ cận của các tuyến kênh, rạch nhằm chấm dứt tình trạng lấn chiếm lòng kênh, rạch gây ảnh hưởng đến dòng chảy. Đối với các tuyến kênh chưa xác định được lưu lượng thiết kế cụ thể, phạm vi vùng phụ cận tối thiểu tính từ chân mái ngoài trở ra được quy định từ 1m đến 5m tùy thuộc vào chiều rộng mặt thoáng và kết cấu kênh đất hay kênh kiên cố. Đối với hệ thống đê điều (cấp IV, cấp V) và bờ bao thủy lợi, hành lang an toàn quy định bắt buộc không được nhỏ hơn 5m tính từ chân đê trở ra về cả hai phía sông và đồng.

Quy định cũng nêu rõ, mọi hoạt động xây dựng mới hoặc các hình thức khai thác trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi đều phải được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép theo đúng trình tự pháp luật. Các hành vi xả thải trái phép gây ô nhiễm nguồn nước công trình sẽ bị kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm minh.

Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật truyền thống như cắm mốc chỉ giới trên thực địa, TP. Hồ Chí Minh còn yêu cầu đẩy mạnh áp dụng công nghệ số vào quản lý hạ tầng.

Sở NN-MT được giao làm đầu mối chủ trì phối hợp với các bên liên quan cập nhật, số hóa toàn bộ dữ liệu tài sản thủy lợi nhằm phục vụ công tác giám sát, vận hành trực tuyến một cách công khai, minh bạch. Đồng thời, quy định mới siết chặt công tác an toàn đập và hồ chứa nước thông qua yêu cầu xây dựng bản đồ ngập lụt vùng hạ du và phê duyệt phương án ứng phó khẩn cấp.

UBND cấp xã sẽ chủ trì phê duyệt phương án ứng phó đối với các công trình được phân cấp; huy động nguồn lực tại địa phương để tổ chức xử lý khi công trình thủy lợi xảy ra sự cố theo quy định của pháp luật...

Quang Phương