Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam trên thị trường lao động quốc tế

Cắt giảm 34% chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp

Dự thảo Luật gồm 3 điều. Cụ thể, Điều 1: Quy định các điều khoản sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật số 69/2020/QH14. Theo đó, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 22 điều, trong đó có 5/22 điều sửa đổi, bổ sung tương đối toàn diện (gồm các điều: 18, 31, 34, 39 và 53). Điều 2: Quy định về điều khoản thi hành. Điều 3: Quy định về điều khoản chuyển tiếp.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình, dự thảo Luật không phát sinh thủ tục hành chính mới; bãi bỏ 5/19 thủ tục; cắt giảm, đơn giản hóa 6/19 thủ tục, cắt giảm 34% chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp.

Dự thảo Luật cũng lược bỏ nhiều quy định không còn cần thiết nhằm khơi thông nguồn lực xã hội, tăng tính chủ động, linh hoạt cho doanh nghiệp, nhất là trong tuyển chọn, đào tạo và chuẩn bị nguồn lao động, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam trên thị trường lao động quốc tế trong bối cảnh các quốc gia cung ứng lao động khác đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Cụ thể, dự thảo Luật bãi bỏ thành phần hồ sơ là Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đối với thủ tục đăng ký hợp đồng cung ứng lao động và đăng ký hợp đồng nhận lao động thực tập; đồng thời bãi bỏ điều kiện kinh doanh về ký quỹ đối với doanh nghiệp đưa người lao động đi đào tạo, nâng cao tay nghề ở nước ngoài.

Bên cạnh đó, bổ sung quy định về điều kiện cấp Giấy phép nhằm ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đã bị thu hồi Giấy phép do vi phạm pháp luật tiếp tục thành lập hoặc tham gia điều hành doanh nghiệp khác để xin cấp Giấy phép mới.

Dự thảo Luật cũng chuyển cơ chế quản lý đối với doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu, đầu tư ra nước ngoài từ “chấp thuận” sang “thông báo”; phân quyền tiếp nhận thông báo chuẩn bị nguồn lao động về UBND cấp xã.

Hoàn thiện quy định về điều kiện cấp, điều chỉnh, cấp lại và thu hồi Giấy phép hoạt động

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhất trí với sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng; khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật hiện hành; hoàn thiện hành lang pháp lý đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Về điều kiện cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (khoản 5 Điều 1 sửa đổi, bổ sung Điều 10), Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với quy định điều kiện cấp lại Giấy phép đối với trường hợp đã bị thu hồi Giấy phép và điều kiện đối với nhân viên nghiệp vụ.

Tuy nhiên, đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định thời hạn cấp lại Giấy phép đối với doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép; rà soát lại quy định giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện của nhân viên nghiệp vụ, bảo đảm không làm phát sinh điều kiện đầu tư, kinh doanh mới ngoài phạm vi Luật đã quy định. Mặt khác, có ý kiến đề nghị bổ sung điều kiện về năng lực bảo vệ, hỗ trợ người lao động, nhất là người lao động ở thị trường có rủi ro cao, ngành nghề có nguy cơ cao, địa bàn tiếp nhận có nhiều lao động Việt Nam.

Liên quan đến các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhận thấy, các hành vi bị nghiêm cấm chưa thống nhất với phạm vi hoạt động dịch vụ. Do đó, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi tư vấn sai sự thật, tư vấn gian dối hoặc cung cấp thông tin sai lệch nhằm lừa dối người lao động; nghiên cứu quy định khái quát hơn về công việc bị cấm liên quan đến thuần phong mỹ tục, đạo đức xã hội.

Cho ý kiến về dự án Luật, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị đầy đủ, đúng quy định của pháp luật; đồng thời cơ bản tán thành với tên gọi, nội dung của dự thảo Luật và Báo cáo thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội.

Trong phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát dự thảo Luật, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật có liên quan.

Cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp tục nghiên cứu, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, định hướng của Đảng về đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, xác định đây là một trong những giải pháp phát triển nguồn nhân lực và giải quyết việc làm.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị hoàn thiện các quy định về điều kiện cấp, điều chỉnh, cấp lại và thu hồi Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Những nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết phải được xác định rõ phạm vi, không làm phát sinh điều kiện đầu tư kinh doanh mới.

Các quy định về phân cấp, phân quyền và thủ tục hành chính cũng cần được rà soát kỹ, xác định rõ cơ quan tiếp nhận, cơ quan thẩm định và trách nhiệm của từng chủ thể; đồng thời đánh giá đầy đủ các điều kiện bảo đảm thực hiện, cơ chế phối hợp, kiểm tra và giám sát sau phân cấp.

Việc đơn giản hóa thủ tục cho doanh nghiệp phải đi đôi với tăng cường hậu kiểm và bảo vệ người lao động. Các chính sách cần góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trước khi đi làm việc ở nước ngoài, trong thời gian làm việc và sau khi người lao động trở về nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong toàn bộ quá trình tuyển chọn, chuẩn bị nguồn, đào tạo, đi làm việc ở nước ngoài và trở về nước.

Cơ quan chủ trì soạn thảo cần rà soát các hành vi bị nghiêm cấm; làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp và chính quyền cấp xã; quy định cụ thể nghĩa vụ báo cáo, hỗ trợ pháp lý và xử lý các vụ việc, tình huống khẩn cấp ảnh hưởng đến người lao động. Đồng thời, nghiên cứu tăng chế tài xử lý các hành vi lừa đảo, nhất là lừa đảo trên không gian mạng.

Đối với cơ sở dữ liệu, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị xác định rõ trách nhiệm cập nhật, chỉnh sửa thông tin và lưu vết các thay đổi; hoàn thiện quy định về hợp tác lao động giữa Việt Nam với các nước; đẩy mạnh số hóa cơ sở dữ liệu quốc gia về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Minh Trang