Gỡ khó cho y tế cơ sở sau sắp xếp đơn vị hành chính
Khảo sát thực tế và làm việc với nhiều địa phương, đơn vị trên địa bàn về thực hiện chính sách, pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên kiến nghị, Chính phủ sớm có giải pháp tháo gỡ khó khăn về cơ chế tài chính cho các cơ sở y tế công lập, nhất là các bệnh viện khu vực sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính. Ngoài ra, tỉnh tiếp tục rà soát, hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.
Nhiều vướng mắc phát sinh sau quá trình sắp xếp
Thực hiện chương trình khảo sát, Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên đã làm việc tại 53 đơn vị, địa phương. Theo Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Sỹ Huân, triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh Thái Nguyên đã sắp xếp 280 Trạm y tế thành 92 Trạm y tế trực thuộc UBND xã, phường. Các đơn vị này đảm nhiệm 12 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, như: khám chữa bệnh ban đầu, y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe sinh sản, an toàn thực phẩm... Việc sắp xếp cơ bản bảo đảm hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân không bị gián đoạn.
Nhìn chung, hệ thống y tế cơ sở tỉnh Thái Nguyên đã cơ bản tinh gọn. Các cơ sở cơ bản đáp ứng điều kiện khám, chữa bệnh, thực hiện tốt công tác quản lý thuốc, vật tư, chuyển đổi số... Sau khi tiếp nhận, UBND cấp xã đã từng bước thực hiện chức năng quản lý nhà nước, duy trì tốt các chương trình mục tiêu y tế. Sở Y tế tiếp tục quản lý chuyên môn, phân công Bệnh viện khu vực hỗ trợ kỹ thuật cho Trạm Y tế nhằm bảo đảm hoạt động thông suốt.
Bên cạnh những kết quả bước đầu, thực tiễn ghi nhận tại các đơn vị, địa phương cũng cho thấy, còn nhiều vướng mắc cần tập trung tháo gỡ. Trong đó, tại các bệnh viện công lập, phần lớn cơ sở vật chất xây dựng từ lâu nay đã xuống cấp. Một số bệnh viện không đạt tiêu chuẩn về diện tích sàn, số lượng giường bệnh. Trang thiết bị thiếu hụt, phải sửa chữa nhiều lần, chưa đáp ứng được định hướng phát triển. Đối với tuyến xã, các Trạm Y tế hiện dùng lại cơ sở cũ nên rất chật hẹp, thiếu phòng chức năng, làm giảm hiệu quả sử dụng thiết bị. Tại vùng sâu, vùng xa, công tác bảo dưỡng gặp nhiều khó khăn do thiếu nhân lực kỹ thuật chuyên trách.
Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Sỹ Huân cũng lưu ý tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực, nhất là bác sĩ, cán bộ chuyên môn tuyến cơ sở. Hiện, chưa có quy định về phụ cấp cho lãnh đạo Trạm Y tế, vị trí việc làm đối với trưởng các khoa, phòng theo mô hình đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND cấp xã. Ngành Y tế vẫn chưa thu hút được nhân lực chất lượng cao dù tỉnh đã ban hành chính sách từ năm 2025. Các cơ sở còn lúng túng khi cụ thể hóa tiêu chuẩn nhân tài, chế độ đãi ngộ chưa đủ sức hấp dẫn.
Ghi nhận thực tế cũng cho thấy, cơ chế tài chính, bảo hiểm y tế cũng tạo ra rào cản lớn đối với hoạt động của các cơ sở y tế. Nguồn thu y tế công lập phụ thuộc chủ yếu vào quỹ bảo hiểm y tế. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, người dân có xu hướng chuyển sang các cơ sở y tế chất lượng cao hơn. Điều này làm sụt giảm nguồn thu của nhiều bệnh viện, nhất là khu vực phía Bắc tỉnh. Các đơn vị này đối mặt với tình trạng thu không đủ chi, gây nguy cơ giảm an sinh y tế.
Sớm tháo gỡ khó khăn về nhân lực, cơ chế tài chính
Trên cơ sở kết quả khảo sát, ngày 21/7, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Đăng Bình đã chủ trì cuộc làm việc với các đơn vị liên quan để xác định nguyên nhân, tìm giải pháp tháo gỡ. Về bài toán nhân lực, Phó Giám đốc Sở Y tế Lưu Thị Bình kiến nghị, UBND tỉnh giao bổ sung biên chế để các đơn vị có cơ sở tuyển dụng. Tỉnh cần xây dựng cơ chế đào tạo, thu hút, giữ chân nhân lực chất lượng cao, đặc biệt ở các chuyên ngành khó tuyển; đồng thời, quan tâm bố trí kinh phí đào tạo chuyên khoa, sau đại học nhằm nâng cao trình độ đội ngũ y tế.
Đối với những khó khăn về tài chính, chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế hàng năm đều tăng cao, vượt dự toán, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội Nguyễn Hồng Trường cho rằng, do mức đóng còn thấp so với mức hưởng, cộng thêm áp lực tự chủ tài chính tại các cơ sở. Do đó, cần xem xét nâng mức đóng bảo hiểm y tế, bổ sung đối tượng được ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng.
Lắng nghe các ý kiến, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Nguyễn Đăng Bình đánh giá cao nỗ lực vượt khó của lực lượng cán bộ quản lý, y bác sĩ toàn tỉnh trong việc duy trì hiệu quả công tác khám, chữa bệnh phục vụ nhân dân. Đồng thời, cho biết, Đoàn ĐBQH tỉnh sẽ tổng hợp các nội dung để kiến nghị lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội nhằm tiếp tục giám sát việc triển khai Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023.
Cùng với đó, Đoàn ĐBQH tỉnh cũng sẽ có những kiến nghị cụ thể đến Chính phủ, các bộ, ngành liên quan nghiên cứu sửa đổi những quy định chưa phù hợp khi triển khai trong thực tiễn. Trong đó, Chính phủ cần sớm có giải pháp tháo gỡ khó khăn về cơ chế tài chính cho y tế công lập, ưu tiên các bệnh viện khu vực sau thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính; chính sách thông tuyến khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Đối với Bộ Y tế, kiến nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành luật bảo đảm đồng bộ, thống nhất, bám sát thực tiễn. Về phía UBND tỉnh, Đoàn ĐBQH tỉnh kiến nghị, tiếp tục rà soát quy hoạch, sắp xếp mạng lưới cơ sở y tế phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp để phát huy tối đa hiệu quả hệ thống y tế cơ sở.