Vinachem hướng tới mục tiêu kim ngạch xuất khẩu vượt 1 tỷ USD vào năm 2030

Sáng 20/7, tại thành phố Hồ Chí Minh, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) tổ chức Hội nghị Công tác thị trường xuất khẩu giai đoạn 2026–2030 với hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Đây là diễn đàn quan trọng để trao đổi, đánh giá xu hướng thị trường, nhận diện cơ hội và thách thức đối với hoạt động xuất khẩu của Vinachem trong giai đoạn mới.

Hội nghị đồng thời cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 06-NQ/TW về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng. Qua đó, khẳng định vai trò tiên phong của Vinachem trong phát triển ngành hóa chất và mở rộng không gian tăng trưởng thông qua hội nhập kinh tế quốc tế.

Tham dự Hội nghị có: Phó Vụ trưởng Vụ Ngoại giao Kinh tế (Bộ Ngoại giao) Trần Chí Thành; Trưởng phòng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công thương) Nguyễn Duy Kiên; Phó Tổng thư ký kiêm Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Ấn Độ Bùi Trung Thướng; Tham tán Thương mại Việt Nam tại Ấn Độ Đỗ Ngọc Hưng; Tham tán Thương mại, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ Đỗ Việt Phương; Tham tán Thương mại tại Campuchia Bùi Kim Thùy...

Về phía Vinachem có: Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Hóa chất Việt Nam Phùng Quang Hiệp và Tổng Giám đốc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam Nguyễn Hữu Tú. Các thành viên Hội đồng thành viên, Phó tổng giám đốc, Kế toán trưởng, lãnh đạo các ban chuyên môn và lãnh đạo các đơn vị thành viên Tập đoàn.

Đưa xuất khẩu trở thành động lực tăng trưởng mới

Khẳng định đây không phải một hội nghị tổng kết thông thường, Tổng Giám đốc Tập đoàn Nguyễn Hữu Tú cho biết, Vinachem đặt mục tiêu đưa xuất khẩu trở thành một trong những động lực tăng trưởng chủ lực trong giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, hội nghị được kỳ vọng là diễn đàn kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường, đưa thương hiệu Vinachem tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Yêu cầu đó được đặt trên nền tảng những kết quả đạt được trong giai đoạn 2021 - 2025. Theo số liệu của Vinachem, kim ngạch xuất khẩu toàn Tập đoàn đạt khoảng 2,47 tỷ USD, tăng trưởng bình quân 12,4%/năm; riêng năm 2025 vượt 571 triệu USD. Sản phẩm của Vinachem hiện đã có mặt tại hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, ông Tú chỉ rõ những kết quả này mới là tiền đề cho giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng trước những biến động của thị trường toàn cầu

Tại hội nghị, Tổng Giám đốc Vinachem đề ra 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là chuyển từ tư duy bán những gì doanh nghiệp có sang phát triển những sản phẩm thị trường cần. Cùng với đó, đẩy mạnh chuyển đổi xanh để đáp ứng các yêu cầu về Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) và các tiêu chuẩn ESG; phát huy hiệu quả mạng lưới ngoại giao kinh tế và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài; tăng cường quản trị rủi ro thanh toán; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dự báo thị trường; đồng thời xây dựng đội ngũ nhân sự xuất khẩu có trình độ chuyên môn và năng lực hội nhập.

Đặc biệt, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh sẽ là 3 trụ cột xuyên suốt, tạo nền tảng để Vinachem hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hai con số hằng năm, đưa kim ngạch xuất khẩu vượt 1 tỷ USD và doanh thu vượt 100 nghìn tỷ đồng vào năm 2030.

Hiện thực hóa chiến lược xuất khẩu từ thực tiễn doanh nghiệp

Tại hội nghị, Ban Kế hoạch Kinh doanh Vinachem đã trình bày báo cáo đánh giá kết quả xuất khẩu giai đoạn 2021 - 2025, đồng thời định hướng và kế hoạch xuất khẩu cho giai đoạn 2026 - 2030. Báo cáo được xem là cơ sở để các đơn vị thành viên rà soát thực tiễn hoạt động, xác định dư địa phát triển và đề xuất các giải pháp phù hợp với từng nhóm thị trường.

Trên cơ sở đó, các đơn vị thành viên đã chia sẻ nhiều giải pháp thực tiễn đang được triển khai nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ trọng tâm Tổng Giám đốc Tập đoàn đã đề ra.

Về xây dựng và bảo vệ thương hiệu, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền kiên trì gắn xuất khẩu với thương hiệu "Phân bón Đầu Trâu", kết hợp đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại các thị trường mục tiêu với việc lấy kỹ thuật đồng hành cùng thương mại — tổ chức hội thảo, mô hình trình diễn gắn với chuyển giao kỹ thuật canh tác để tạo dựng niềm tin trực tiếp với nông dân trước khi mở rộng thương mại chính thức.

Bên cạnh đó, Công ty Cổ phần Pin Ắc quy Miền Nam (Pinaco) xác định phát triển thị trường theo chiều sâu, lấy khách hàng làm trung tâm, chuyển từ tư duy "bán sản phẩm" sang "đồng hành cùng khách hàng" phát triển hệ thống phân phối; đồng thời, mở rộng có chọn lọc sang các thị trường mới để cân bằng cơ cấu, giảm phụ thuộc vào một số khu vực truyền thống.

Về nâng cao năng lực cạnh tranh và ứng phó rủi ro, Công ty Cổ phần Công nghiệp Cao su Miền Nam (Casumina) chú trọng đầu tư chất lượng sản phẩm, chuyển dịch cơ cấu sang các dòng có hàm lượng công nghệ cao, chủ động xây dựng hệ thống dữ liệu minh bạch để ứng phó hiệu quả với các vụ việc phòng vệ thương mại tại nhiều thị trường.

Các doanh nghiệp cũng thống nhất cho rằng, để nâng cao hiệu quả xuất khẩu trong giai đoạn tới, cần tiếp tục chuyên môn hóa đội ngũ xuất nhập khẩu, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị đơn hàng và chuỗi cung ứng, đồng thời phát huy hiệu quả sự hỗ trợ của Tập đoàn và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài trong xúc tiến thương mại, thẩm định đối tác và cảnh báo sớm rủi ro thị trường.

Nhiều giải pháp từ cơ quan quản lý, đối tác đồng hành

Phát biểu tham luận tại Hội nghị, Phó Vụ trưởng Vụ Ngoại giao Kinh tế (Bộ Ngoại giao) Trần Chí Thành cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, ngoại giao kinh tế cần chuyển mạnh từ vai trò hỗ trợ sang đồng hành, kiến tạo không gian phát triển cho doanh nghiệp.

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ các tập đoàn kinh tế Nhà nước như Vinachem phải giữ vai trò tiên phong, dẫn dắt trong những ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế; đồng thời, tinh thần Nghị quyết số 06-NQ/TW về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng cũng đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy đối ngoại theo hướng lấy phát triển làm trung tâm, đưa ngoại giao kinh tế trở thành một trong những động lực thúc đẩy tăng trưởng quốc gia.

Trên cơ sở đó, Bộ Ngoại giao đề xuất tăng cường phối hợp với Vinachem trong xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu, lồng ghép hợp tác ngành hóa chất vào các hoạt động đối ngoại cấp cao; đồng thời, thúc đẩy kết nối chuyển giao công nghệ và thu hút đầu tư công nghệ cao từ các đối tác chiến lược như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức và Pháp.

Ở góc độ quản lý Nhà nước về thương mại, đại diện Bộ Công thương Nguyễn Duy Kiên cho biết, 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh, đạt 266,52 tỷ USD, tăng 21%; riêng ngành hóa chất đạt 1,572 tỷ USD, tăng 10,8%.

Tuy nhiên, những lợi thế về chi phí đang dần thu hẹp khi các tiêu chuẩn xanh, yêu cầu ESG và các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng trở thành "hàng rào" mới của thương mại quốc tế. Do đó, doanh nghiệp cần chuyển dịch từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng công nghệ, tiêu chuẩn, chuyển đổi số và thương hiệu; đồng thời, khai thác hiệu quả mạng lưới Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài như một kênh thông tin thị trường và cảnh báo sớm rủi ro.

Chia sẻ về cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA), Phó Tổng Thư ký VCCI Đậu Anh Tuấn nhận định, Liên minh châu Âu vẫn là một trong những thị trường có dư địa lớn nhất đối với các nhóm sản phẩm thế mạnh của Vinachem như phân bón, cao su, pin - ắc quy và chất tẩy rửa. Lợi thế thuế quan từ EVFTA chỉ có thể được chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh khi doanh nghiệp chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm và nâng cao năng lực ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại.

Ông Tuấn cũng đề xuất Vinachem xây dựng lộ trình khai thác FTA theo hướng lựa chọn đúng thị trường, tuân thủ quy tắc xuất xứ, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh để phát triển bền vững tại các thị trường quốc tế.

Ở góc độ tài chính, đại diện Vietcombank Trương Song Hào giới thiệu các giải pháp tài trợ thương mại và thanh toán quốc tế được thiết kế theo chuỗi giá trị của ngành hóa chất, từ tài trợ vốn lưu động, mua hẳn miễn truy đòi bộ chứng từ theo L/C đến các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Đây được xem là những giải pháp góp phần nâng cao năng lực quản trị tài chính và giảm thiểu rủi ro cho các doanh nghiệp xuất khẩu trong bối cảnh thị trường quốc tế nhiều biến động.

Kết nối trực tuyến với Hội nghị, các Tham tán Thương mại Việt Nam tại Ấn Độ, Hoa Kỳ và Campuchia đã cung cấp góc nhìn cập nhật về xu hướng thị trường, nhu cầu nhập khẩu và những yêu cầu mới đối với các nhóm sản phẩm thế mạnh của Vinachem. Dù đánh giá cả 3 thị trường đều còn nhiều dư địa phát triển, các Thương vụ cho rằng mỗi địa bàn có hệ thống tiêu chuẩn, quy định kỹ thuật và môi trường cạnh tranh riêng, đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng chiến lược tiếp cận phù hợp thay vì áp dụng một mô hình chung cho mọi thị trường.

6 giải pháp trọng tâm cho chiến lược xuất khẩu giai đoạn mới

Phát biểu kết luận Hội nghị, Tổng Giám đốc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam Nguyễn Hữu Tú đánh giá kết quả xuất khẩu năm 2025 là nền tảng quan trọng để Vinachem bước vào giai đoạn phát triển mới. Tuy vậy, toàn hệ thống tuyệt đối không được chủ quan trước những biến động ngày càng phức tạp của kinh tế và thương mại toàn cầu.

Trên tinh thần đó, Tổng Giám đốc yêu cầu các đơn vị tập trung triển khai 6 nhiệm vụ trọng tâm: kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026; nâng cao chất lượng dự báo và phân tích thị trường; nghiên cứu, phát triển sản phẩm phù hợp với nhu cầu từng thị trường; xây dựng đội ngũ nhân sự xuất khẩu chuyên nghiệp; khai thác hiệu quả mạng lưới 20 FTA mà Việt Nam đã ký kết, trong đó có 17 FTA đã có hiệu lực với hơn 60 đối tác; đồng thời tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động ngoại thương, đặc biệt đối với hoạt động xuất khẩu trực tiếp.

Không chỉ là diễn đàn trao đổi kinh nghiệm, Hội nghị Công tác thị trường xuất khẩu giai đoạn 2026 - 2030 đã góp phần kết nối cơ quan quản lý, hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp để cùng tìm kiếm giải pháp mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây cũng là nền tảng để Vinachem hiện thực hóa mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD vào năm 2030, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng của đất nước và khẳng định vai trò tiên phong của doanh nghiệp Nhà nước trong phát triển ngành công nghiệp hóa chất.

NGỌC CHÂM