Hà Nội hội tụ đầy đủ lợi thế để bứt phá phát triển kinh tế số

Tạo đà thúc đẩy phát triển kinh tế số

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, thành phố đang triển khai 268 nhiệm vụ, theo nhiều chương trình, kế hoạch. Đồng thời, thành phố cũng đặt lộ trình nâng tỷ trọng kinh tế số từ 17,34% năm 2025 lên 40% trong GRDP vào năm 2030.

Theo TS. Nguyễn Minh Phong, Thành viên Hội đồng Tư vấn kinh tế - Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, kinh tế số có thể được hiểu là việc ứng dụng dữ liệu và công nghệ số nhằm nâng cao năng suất lao động, tăng sức cạnh tranh, giảm chi phí và đặc biệt là tạo ra các mô hình kinh doanh mới, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Với cách tiếp cận đó, Hà Nội đang hội tụ rất nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế số.

Xét về nguồn cung, Hà Nội là địa phương tập trung gần 11.000 doanh nghiệp công nghệ số, đồng thời là nơi quy tụ các trung tâm dữ liệu, trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, các trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu cả nước. Đây là nền tảng quan trọng để cung cấp công nghệ, nhân lực và các giải pháp số phục vụ phát triển kinh tế số.

Hà Nội sở hữu một thị trường rất lớn cho phát triển kinh tế số. Thành phố hiện đứng thứ hai cả nước về số lượng doanh nghiệp đang hoạt động, chỉ sau Thành phố Hồ Chí Minh, với gần một phần ba tổng số doanh nghiệp của cả nước cùng hàng triệu hộ kinh doanh. Đây chính là lực lượng có nhu cầu chuyển đổi số rất lớn, đồng thời tạo ra năng lực số và thị trường số quy mô lớn.

Về phía cầu, Hà Nội có quy mô dân số lớn, tỷ lệ người dân sử dụng internet và điện thoại thông minh ở mức cao, đặc biệt là lực lượng lao động trẻ có khả năng tiếp cận công nghệ nhanh. Bên cạnh đó, với vị thế là Thủ đô, nơi tập trung các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức quốc tế, các cơ sở đào tạo, nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp trong nước, quốc tế, Hà Nội đang hình thành một hệ sinh thái số có tính kết nối và lan tỏa rất mạnh.

TS. Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh, một trong những lợi thế nổi bật của Hà Nội là môi trường thể chế thuận lợi. Không chỉ có Luật Thủ đô, thành phố còn ban hành nhiều nghị quyết, chương trình, kế hoạch và cơ chế thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là nền tảng quan trọng để kinh tế số phát triển nhanh và bền vững.

Với sự hội tụ của các yếu tố về nguồn cung, nguồn cầu, hệ sinh thái và quyết tâm chính trị, Hà Nội đã, đang và sẽ tiếp tục mở rộng năng lực, điều kiện và động lực phát triển kinh tế số. Mục tiêu đưa kinh tế số đóng góp khoảng 40% GRDP vào năm 2030 không chỉ thể hiện khát vọng phát triển, mà còn phản ánh tiềm năng và lợi thế vượt trội của Thủ đô trên hành trình trở thành trung tâm kinh tế số hàng đầu cả nước.

Để mọi người dân hưởng lợi từ chuyển đổi số

Tháng 6/2026, HĐND thành phố đã ban hành 4 Nghị quyết quan trọng căn cứ theo Luật Thủ đô, tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho kinh tế số: Nghị quyết số 40 về khu công nghệ cao, Nghị quyết số 46 thu hút nhà đầu tư chiến lược, Nghị quyết số 48 hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân và Nghị quyết số 59 về chính sách thúc đẩy chuyển đổi số. Các đề án về thương mại điện tử, công nghiệp bán dẫn và kinh tế đêm cũng đã được phê duyệt, giúp bài toán phát triển chỉ còn nằm ở khâu tổ chức thực hiện.

Thành phố hiện có khoảng 10.996 doanh nghiệp công nghệ số, chiếm 14% cả nước, với doanh thu ước đạt 277.656 tỷ đồng. Bên cạnh Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đang vận hành hiệu quả, Hà Nội đang đẩy mạnh các khu công nghệ số mới tại Tây Tựu – Phú Diễn (gần 200ha), Thượng Cát và Đông Ngạc, hứa hẹn tạo ra không gian phát triển khổng lồ cho các tập đoàn đa quốc gia.

Song song với các chính sách dành cho doanh nghiệp đang hoạt động, Hà Nội cũng triển khai Đề án Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030 với 94 nhiệm vụ cụ thể. Đề án tập trung vào ba nhóm giải pháp gồm đổi mới công tác hỗ trợ doanh nghiệp; phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp thông qua các cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị; đồng thời hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Cùng với đó, thành phố đã số hóa sâu rộng trong y tế, văn hóa và dịch vụ công, những tiện ích số đã chạm đến từng người dân Thủ đô. Hồ sơ sức khỏe điện tử đã được chuẩn hóa cho 9,35 triệu người (đạt 99% dân số), tích hợp hàng chục triệu lượt khám chữa bệnh và tiêm chủng. Trong lĩnh vực văn hóa, các di tích lớn như Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Nhà tù Hỏa Lò đã áp dụng 3D Mapping và thực tế tăng cường, tạo ra các tour du lịch đêm đầy hấp dẫn và hiện đại. Thương mại điện tử của Hà Nội cũng tiếp tục dẫn đầu cả nước với chỉ số đạt 74,7 điểm.

Thành phố cũng tận dụng các cơ chế của Luật Thủ đô để triển khai mô hình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), tạo điều kiện cho các startup công nghệ thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ mới trong các lĩnh vực như thành phố thông minh, công nghệ xanh và kinh tế tầm thấp. Đồng thời, Hà Nội hợp tác với các tập đoàn công nghệ như Viettel, VNPT, MobiFone, FPT, CMC và Ngân hàng BIDV nhằm thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Theo TS. Nguyễn Minh Phong, Thành viên Hội đồng Tư vấn kinh tế - Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam mục tiêu phổ cập, bình dân hóa kỹ năng số và phát triển kinh tế số bao trùm là định hướng rất quan trọng mà Hà Nội đang theo đuổi. Để thực hiện mục tiêu này, thành phố cần tập trung vào một số giải pháp trọng tâm. Trong đó, để kinh tế số thực sự mang tính bao trùm, các dịch vụ số không chỉ cần dễ tiếp cận mà còn phải có chi phí hợp lý. Việc giảm chi phí sử dụng dịch vụ, đơn giản hóa quy trình tiếp cận và mở rộng cơ hội tham gia sẽ tạo điều kiện để mọi người dân đều có thể hưởng lợi từ quá trình chuyển đổi số.

Văn Anh