Tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến trình số hóa hải quan
Làm việc với Chi cục Hải quan khu vực III về tổ chức hoạt động và thực hiện nhiệm vụ sau khi thực hiện sáp nhập, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng ghi nhận nhiều kiến nghị về tiếp tục đồng bộ, hoàn thiện cơ chế, chính sách tổ chức bộ máy, phân cấp quản lý và chuyển đổi số; đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, trang thiết bị hiện đại cũng như bổ sung nguồn nhân lực phù hợp.
Quyết liệt bỏ khâu trung gian, nâng cao hiệu lực quản lý
Báo cáo tại cuộc làm việc, đại diện lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực III cho biết, từ ngày 15/3/2025, cơ quan hải quan cấp cục tại Hải Phòng đã chính thức chuyển đổi mô hình thành Chi cục Hải quan khu vực III. Quá trình tái cơ cấu này tiếp tục diễn ra mạnh mẽ khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được đưa vào vận hành từ ngày 1/7/2025. Sự thay đổi này đòi hỏi đơn vị phải khẩn trương tiếp nhận địa bàn quản lý mới tại Hải Dương; đồng thời, tiến hành bàn giao khu vực Thái Bình theo đúng định hướng quy hoạch.
Theo đó, cơ cấu tổ chức của chi cục hiện được rút gọn tối đa, chỉ còn duy trì 14 đơn vị trực thuộc. Đáng chú ý, tỷ lệ đầu mối cấp phòng, ban đã giảm tới 30%, tinh giản 20% tổng số biên chế trên toàn hệ thống đơn vị. Việc giảm 39 đơn vị cấp tổ đội so với thời điểm trước đó cho thấy quyết tâm cao trong việc bỏ các khâu trung gian, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Công tác sắp xếp tổ chức cơ sở Đảng cũng được triển khai đồng bộ, giữ vững sự đoàn kết nội bộ, bảo đảm tính kỷ luật trong toàn hệ thống.
Việc thu gọn đầu mối quản lý đã trực tiếp tạo ra dư địa lớn để bổ sung nhân sự cho các lực lượng tuyến đầu. Nhờ lược bỏ triệt để các cấp chỉ huy trung gian, số lượng công chức trực tiếp tham gia vào quy trình giám sát, thông quan hàng hóa trên thực địa được gia tăng, đáp ứng đòi hỏi từ thực tiễn khách quan. Nỗ lực này được Phó trưởng Đoàn ĐBQH thành phố Lã Thanh Tân – Trưởng đoàn khảo sát ghi nhận là tiền đề quan trọng giúp đơn vị tiếp tục đáp ứng tốt những yêu cầu ngày càng cao trong công tác quản lý nhà nước về hải quan; tạo sự đồng thuận cao trong tập thể cán bộ.
Bên cạnh những kết quả đạt được, không gian địa bàn quản lý được mở rộng hơn rất nhiều, số lượng doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu liên tục tăng trưởng, kim ngạch giao thương duy trì ở mức cao cũng khiến khối lượng công việc của Hải quan khu vực III tăng vọt. Đoàn khảo sát đánh giá, việc xắp xếp lại nhân sự, phân công lại nhiệm vụ tại một số bộ phận vẫn cần thêm một khoảng thời gian nhất định để đi vào vận hành thực sự trơn tru, hạn chế tối đa sự gián đoạn.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, hiện đại hóa quy trình nghiệp vụ
Nhằm giải quyết khối lượng công việc ngày càng tăng, Chi cục Hải quan khu vực III chủ động triển khai nhiều giải pháp đổi mới phương thức quản lý, trọng tâm đẩy mạnh cải cách hành chính. Từ ngày 1/6/2026, Đội Thông quan thuộc Chi cục chính thức đi vào hoạt động theo mô hình thông quan tập trung. Qua đó, tạo đầu mối thống nhất trong khâu tiếp nhận xử lý hồ sơ, góp phần rút ngắn tối đa thời gian giải quyết thủ tục. Đồng thời, nâng cao minh bạch, giảm tiếp xúc trực tiếp giữa doanh nghiệp với lực lượng thực thi công vụ, bám sát Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2030.
Qua trao đổi, Đoàn khảo sát ghi nhận một số hạn chế về mặt hạ tầng kỹ thuật cần sớm được tháo gỡ. Đơn cử như, hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số ở một số thời điểm chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của mô hình thông quan tập trung. Đơn vị hiện vẫn thiếu cơ chế kết nối tự động, thiếu sự đồng bộ dữ liệu giữa hệ thống ngành Hải quan với các sở ban ngành liên quan. Các quy trình liên thông giữa cơ quan hải quan cùng những cơ quan quản lý chuyên ngành khác trên địa bàn vẫn còn gặp nhiều vướng mắc.
Tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn khảo sát đề nghị đơn vị tập trung làm rõ kỹ hơn về mức độ hiệu quả thực tế của mô hình thông quan tập trung; việc phân cấp phân quyền trong quản lý nhà nước; công tác ứng dụng chuyển đổi số cùng tình hình cải cách thủ tục hành chính; công tác phối hợp với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương trong triển khai nhiệm vụ; các nhiệm vụ quản lý nhập khẩu chất thải, hóa chất hay kiểm dịch hàng tạm nhập tái xuất...
Từ thực tế hoạt động, Chi cục Hải quan khu vực III kiến nghị Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tài chính tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, sớm ban hành các quy định đồng bộ về tổ chức bộ máy, đồng thời quan tâm đầu tư hạ tầng công nghệ hiện đại. Đơn vị cũng đề xuất cần có cơ chế bổ sung nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ giai đoạn mới, tăng cường phối hợp chia sẻ dữ liệu logistics cảng biển. Các nhóm kiến nghị tại cuộc làm việc sẽ được Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng tổng hợp đầy đủ để báo cáo cơ quan có thẩm quyền, góp phần nâng cao hiệu quả hệ thống quản lý hành chính nhà nước.