Hoạt động chất vấn tại Kỳ họp thứ Tư, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIXRõ trách nhiệm thực hiện

Từ hồ sơ đất đai đến trách nhiệm quản lý

Mở đầu phiên họp, đại biểu Trình Văn Nhã đặt vấn đề: vì sao hồ sơ biến động, cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người dân có trường hợp bị trả lại nhiều lần, trong khi người được ủy quyền làm hồ sơ, thường gọi là “cò”, lại được xử lý nhanh hơn?

Theo Giám đốc Sở NN và MT Hoàng Quốc Việt, “cò” thường có kinh nghiệm, chuẩn bị hồ sơ chặt chẽ, bảo đảm quy định; trong khi người dân ít thực hiện thủ tục nên hồ sơ có thể chưa đầy đủ... Ngành đã chỉ đạo các xã, phường nâng cao năng lực cán bộ làm công tác đất đai, nhất là tại trung tâm phục vụ hành chính công.

Với hơn 40.000 hồ sơ đất đai tồn đọng - vấn đề đại biểu Phan Thị Thúy Vinh nêu, Giám đốc Sở NN và MT xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong năm 2026. Theo Kế hoạch số 965 ngày 13/12/2025 của UBND tỉnh, đến ngày 30/6/2026 phải hoàn thành thống kê, rà soát, phân loại. Đến nay, 130 xã, phường đã phân loại hơn 35.000 trường hợp; hơn 60% là đất không có giấy tờ, số còn lại là đất vi phạm hoặc chưa xác định được chủ sử dụng. Ngành đang tăng cường kiểm tra, hướng dẫn địa phương tháo gỡ; trường hợp đủ điều kiện sẽ được cấp Giấy chứng nhận quyền sử đụng đất, trường hợp không đủ điều kiện thực hiện đăng ký đất đai theo quy định.

Cùng với xử lý tồn đọng, 1,2 triệu thửa đất đã được cập nhật, đáp ứng tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”, đạt 51%; hơn 1,8 triệu thửa còn lại tiếp tục được xây dựng dữ liệu, với mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/12/2026.

Ở lĩnh vực khoáng sản, trước chất vấn của đại biểu Trần Đình Toàn về tình trạng khai thác khoáng sản trái phép, vượt công suất, gây ô nhiễm và nguy cơ thất thu ngân sách, ông Hoàng Quốc Việt thừa nhận: có thời điểm vẫn xảy ra khai thác trái phép tại một số khu vực trên sông Lam, sông Con. Ngành sẽ tăng cường phối hợp với các đơn vị trong thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm; tham mưu UBND tỉnh ban hành quy chế phối hợp trong quản lý tài nguyên khoáng sản, nhất là tại khu vực giáp ranh giữa các xã; đồng thời, xây dựng phương án bảo vệ khoáng sản chưa được cấp phép khai thác.

Kết luận nhóm nội dung này, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Như Khôi đề nghị giải quyết dứt điểm hồ sơ đất đai tồn đọng, xác định rõ lộ trình, thời hạn, trách nhiệm; đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu, nâng chất lượng giải quyết thủ tục hành chính... Đồng thời, tăng cường quản lý khoáng sản, kiên quyết chấm dứt khai thác trái phép, ngoài phạm vi, vượt công suất, mua bán, vận chuyển khoáng sản không rõ nguồn gốc và xử lý trách nhiệm người đứng đầu nếu để vi phạm kéo dài hoặc buông lỏng quản lý.

Rõ tiến độ, sản phẩm, trách nhiệm giải quyết

Ở tầm dài hạn, công tác quy hoạch đặt ra yêu cầu tạo không gian, định hướng phát triển cho các địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính. Trước đề nghị của đại biểu Nguyễn Kỳ Thanh về tiến độ lập quy hoạch, Giám đốc Sở Xây dựng Phạm Hồng Quang cho biết, ngay sau khi bộ máy mới đi vào hoạt động, UBND tỉnh đã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm và tập trung chỉ đạo. Tuy nhiên, năng lực chuyên môn tại một số địa phương, nhất là miền núi, vùng sâu, vùng xa còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng, tiến độ các đồ án... Sở đã phân loại địa phương theo tiến độ, hỗ trợ theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, tăng cường phối hợp trong lập, thẩm định, phê duyệt. Giám đốc Sở cam kết hoàn thành quy hoạch chung theo tiến độ UBND tỉnh giao.

Tính liên kết giữa quy hoạch cấp xã với Quy hoạch tỉnh và các quy hoạch chuyên ngành cũng được nhiều đại biểu quan tâm. Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, mọi đồ án cấp xã phải căn cứ Quy hoạch tỉnh, rà soát hạ tầng, nhu cầu thực tế và khả năng kết nối với định hướng phát triển chung.

Trả lời đại biểu Nguyễn Viết Hùng về xác định trung tâm xã mới tại các địa bàn miền núi, biên giới, ông Phạm Hồng Quang cho biết, việc lựa chọn phải hài hòa giữa vị trí địa lý, quy mô dân số, hạ tầng và định hướng phát triển lâu dài; ưu tiên tận dụng trung tâm hiện hữu nếu đáp ứng yêu cầu, đồng thời lấy ý kiến rộng rãi của cấp ủy, chính quyền và nhân dân... "Bên cạnh cơ sở khoa học và chuyên môn, sự đồng thuận của người dân là yếu tố quyết định thành công của công tác quy hoạch”, ông Quang nhấn mạnh.

Đánh giá cao tinh thần thẳng thắn của các đại biểu và phần giải trình, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Dương Đình Chỉnh đề nghị người đứng đầu chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng quy hoạch; ưu tiên nguồn lực, tăng cường hướng dẫn, cung cấp dữ liệu, đẩy mạnh chuyển đổi số và xử lý trách nhiệm nếu để chậm tiến độ, xảy ra sai sót.

Trong phát biểu bế mạc kỳ họp, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Nghĩa Hiếu nhấn mạnh: quản lý đất đai, khoáng sản phải chặt chẽ, hiệu quả; quy hoạch phải đi trước một bước, tạo không gian, động lực phát triển và sự kết nối trong toàn tỉnh... HĐND tỉnh sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát quá trình thực hiện của các đơn vị, tổ chức và cá nhân liên quan.

Diệp Anh