Liên kết để biến nghiên cứu thành động lực phát triển
Tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, giới khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư là yếu tố then chốt để thúc đẩy chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, qua đó tạo nền tảng cho chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Đây là nhấn mạnh của Phó Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, GS. Lê Hùng Lân, tại Diễn đàn Doanh nghiệp “Công nghệ thông minh, đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực của nền kinh tế”.
Thương mại hóa các kết quả nghiên cứu khoa học
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp diễn ra mạnh mẽ, công nghệ thông minh, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và tự động hóa đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển bền vững. Phó Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, GS. Lê Hùng Lân cho rằng: việc tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, giới khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư sẽ góp phần thúc đẩy chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.
Từ thực tế địa phương, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai, TS. Trần Quang Trung cho biết: Gia Lai đang xây dựng hệ sinh thái huy động vốn và đổi mới sáng tạo, lấy mô hình “Gia Lai Development & Innovation Finance Corporation (GDFC)” làm trung tâm kết nối giữa chính quyền, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức tài chính nhằm huy động hiệu quả nguồn lực cho phát triển. Địa phương xác định ưu tiên đầu tư vào các lĩnh vực có lợi thế như: Kinh tế số, AI và đổi mới sáng tạo, Công nghiệp xanh, Logistics, du lịch chất lượng cao và năng lượng sạch.
TS. Trần Quang Trung cũng chia sẻ 5 thông điệp chiến lược dành cho Gia Lai gồm: “Đúng tầm nhìn - Đúng cơ chế - Đúng đối tác - Đúng thực thi - Đúng kết quả” hướng tới mục tiêu thu hút đầu tư hiệu quả, phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. Bên cạnh đó, tỉnh đang từng bước xây dựng Gia Lai Talent & Innovation Ecosystem 2045, kết nối chính quyền, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm phát hiện, đào tạo nhân lực chất lượng cao, hỗ trợ khởi nghiệp và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu khoa học.
Kết hợp AI, robot và dữ liệu giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất
Chuyển đổi số trong sản xuất không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo Phó Tổng Thư ký Hội Tự động hóa Việt Nam TS. Đỗ Mạnh Cường, ngành sản xuất đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ dưới tác động của ba xu hướng lớn: đẩy nhanh số hóa, tái cấu trúc chuỗi cung ứng, phát triển bền vững theo tiêu chuẩn ESG. Các công nghệ như IoT, AI, dữ liệu lớn, phân tích dữ liệu thời gian thực và nền tảng quản trị thông minh đang giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản và cải thiện chất lượng sản phẩm.
Đại diện Hội Tự động hóa Việt Nam cũng cho biết, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam hiện nay là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, vì vậy việc lựa chọn các giải pháp chuyển đổi số có chi phí hợp lý, dễ triển khai và dễ mở rộng sẽ là chìa khóa để thúc đẩy quá trình số hóa.
Viện dẫn kết quả khảo sát của McKinsey, TS. Đỗ Mạnh Cường cho biết, các giải pháp sản xuất thông minh có thể giúp doanh nghiệp giảm thời gian đưa sản phẩm ra thị trường, giảm chi phí bảo trì, giảm thời gian dừng máy và nâng cao năng suất. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn đang đối mặt với thách thức về nguồn nhân lực, tài chính và lộ trình chuyển đổi.
Việc ứng dụng AI kết hợp robot và hệ thống tự động hóa trong nhà máy thông minh từ thực tiễn doanh nghiệp, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Giải pháp Tự động hóa ETEK Nguyễn Trọng Thưởng cho rằng: AI không chỉ thay thế sức lao động ở các công việc lặp lại, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp phân tích dữ liệu, dự báo rủi ro và đưa ra quyết định nhanh chóng.
Trong đó, có một số giải pháp tiêu biểu như: Chẩn đoán lỗi ổ bi bằng tín hiệu rung: Sử dụng Machine Learning để phát hiện sớm các dấu hiệu hư hỏng của thiết bị, giúp doanh nghiệp chủ động bảo trì và giảm thời gian dừng máy; kiểm tra chất lượng mối hàn bằng Deep Learning: ứng dụng thị giác máy (Machine Vision) để phát hiện lỗi ngoại quan, đánh giá chất lượng mối hàn và phân loại sản phẩm đạt hoặc không đạt với độ chính xác cao; giám sát quy trình sản xuất bằng AI: thông qua hệ thống camera thông minh theo dõi thao tác của công nhân, đối chiếu với quy trình chuẩn (SOP), phát hiện sai lệch và đưa ra cảnh báo theo thời gian thực.
Theo đại diện ETEK, việc kết hợp AI, robot và dữ liệu đang từng bước hình thành mô hình nhà máy thông minh, giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, giảm chi phí vận hành và tăng khả năng cạnh tranh.