Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Luật Bưu chính (sửa đổi) phải chuyển từ "quản lý truyền thống" sang "kiến tạo phát triển"
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) phải chuyển từ "quản lý truyền thống" sang "kiến tạo phát triển" đối với hoạt động bưu chính trong kỷ nguyên mới.
Sáng 16/7, tiếp tục Phiên họp thứ 4, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi).
Tách biệt hoạt động bưu chính với vận tải hàng hóa và thương mại điện tử
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, Chính phủ xây dựng dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) nhằm cụ thể hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách của Nhà nước; hoàn thiện hành lang pháp lý, phù hợp với thực tiễn thị trường và yêu cầu hội nhập; đồng thời tạo cơ sở để phát triển bưu chính thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và nền kinh tế số.
Xuất phát từ cách tiếp cận về mối quan hệ chặt chẽ nhưng rất độc lập, tách biệt giữa hoạt động bưu chính với hoạt động vận tải hàng hóa và thương mại điện tử, dự thảo Luật được xây dựng trên cơ sở xác định rõ, phân định rõ phạm vi điều chỉnh với các luật liên quan như: các luật điều chỉnh hoạt động vận tải hàng hóa, Luật Thương mại, Luật Thương mại điện tử.
Theo đó, dự thảo Luật không điều chỉnh hoạt động vận tải hàng hóa, hoạt động thương mại điện tử hoặc dịch vụ hoàn tất đơn hàng độc lập không gắn với bưu gửi. Dự thảo Luật chỉ điều chỉnh các hoạt động được tổ chức trên mạng bưu chính và gắn trực tiếp với quá trình cung ứng dịch vụ bưu chính và bưu gửi; xác định dịch vụ bưu chính phải được tổ chức trên cơ sở mạng bưu chính, có định danh, theo dõi và truy vết bưu gửi.
Những quy định trong dự thảo Luật bảo đảm phạm vi điều chỉnh độc lập, các quy định không chồng chéo, mâu thuẫn với các pháp luật liên quan khác, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh.
Nội dung cơ bản của dự thảo Luật gồm: sửa đổi, bổ sung các khái niệm nền tảng của hoạt động bưu chính; sửa đổi, mở rộng phạm vi dịch vụ bưu chính; bổ sung nội dung phát triển bưu chính trở thành hạ tầng quan trọng, thiết yếu của quốc gia; bổ sung quy định về các đặc trưng của dịch vụ bưu chính nhằm phân định với dịch vụ vận tải hàng hóa; bổ sung quy định về thành phần mạng bưu chính...
Trình bày Báo cáo thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với phạm vi điều chỉnh dự thảo Luật.
Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung nội dung xác định bưu chính là một bộ phận của hạ tầng logistics số, hạ tầng dữ liệu và hạ tầng kinh tế số quốc gia. Đồng thời làm rõ phạm vi điều chỉnh đối với các hoạt động trực tiếp gắn với quá trình cung cấp dịch vụ bưu chính trên môi trường số.
Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban đề nghị nghiên cứu, hoàn thiện quy định về mạng bưu chính; làm rõ căn cứ xác định các thành phần của mạng bưu chính là dựa trên chức năng sử dụng hay hạ tầng vật lý; làm rõ nội hàm, tính chất của từng thành phần mạng bưu chính bảo đảm phù hợp với thực tiễn và có khả năng phân biệt với các chủ thể có cùng công năng, tính chất thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật khác.
Mở rộng dịch vụ bưu chính nhưng tránh chồng chéo
Qua thảo luận, các ý kiến trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết và phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu đối với dự án Luật là phải chuyển từ "quản lý truyền thống" sang "kiến tạo phát triển" đối với hoạt động bưu chính trong kỷ nguyên mới.
Trên cơ sở đó, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, dự thảo Luật cần phải phân định giữa hoạt động bưu chính với các hoạt động vận tải hàng hoá, logistics, thương mại điện tử nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong quản lý nhà nước đối với hoạt động bưu chính.
Cùng với đó, làm rõ, bổ sung quy định về thành phần mạng bưu chính, làm rõ tiêu chí phân biệt với hành vi vận chuyển; mở rộng dịch vụ bưu chính theo hướng: ngoài các công đoạn chấp nhận, chia chọn, vận chuyển, phát bưu gửi còn gồm các công đoạn liên quan trực tiếp đến từng bưu gửi sau khi chấp nhận như: lưu kho, xử lý đơn hàng, đóng gói, hoàn trả bưu gửi, được tổ chức và vận hành trên mạng bưu chính.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho rằng dự thảo đã mở rộng khái niệm nền tảng của hoạt động bưu chính so với luật hiện hành. Tuy nhiên, nhiều khái niệm còn tương đồng với dịch vụ logistics, lưu kho và vận chuyển hàng hóa được quy định trong các luật khác. Vì vậy, cần tiếp tục làm rõ tiêu chí phân biệt hoạt động bưu chính với các loại hình vận chuyển hàng hóa.